II SA/Kr 3176/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędzia NSA Krystyna Kutzner NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 października 2000 r, Nr : [...] w przedmiocie podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej M. F. tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] zł, słownie: [...] złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania M. F., decyzją z dnia 20 października 2000 r Kol. [...] , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] , z dnia [...] 2000 r Nr [...] , którą orzeczono o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości obj. [...][...] , składającej się z działki Nr [...] o pow. 0,0989 ha w obr. 30 jedn. ewid. [...] , na działki Nr [...] o pow. 0,0903 ha i [...] - o pow. 0.0086 ha. Decyzję oparto na przepisach art. 138;1 pkt 1 kpa oraz art. art. 93,96,97 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazano następujące ustalenia faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. Prezydent Miasta [...] opisaną wyżej decyzją, dokonał z urzędu podziału nieruchomości M. F. stanowiącej działkę Nr [...] o pow. 989 m2 na działki [...] o pow. 903 m2 oraz działkę [...] o pow. 86 m2 w celu przeznaczenia działki [...] pod realizację celu publicznego, przez zatwierdzenie projektu podziału sporządzonego dnia [...] .1999 r Nr [...] i przyjętego do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...].1999 Nr [...] . W uzasadnieniu swej decyzji Organ I instancji wskazał, że projekt podziału nieruchomości sporządzony został w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] .1999 r ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. "Przebudowa pętli tramwajowej i odcinka istniejącego torowiska tramwajowego od pętli do rejonu budynku Nr [...] przy ul. [...] w [...] wraz z infrastrukturą techniczną z koniecznymi przekładkami istniejącego uzbrojenia - jako etap II zadania inwestycyjnego p.n. budowa ul. [...] w [...] ". Zaznaczono z decyzji, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] .1994r. W odwołaniu od powyższej decyzji M. F., podnosiła, że do decyzji nie załączono mapki z projektem podziału nieruchomości i nie zabezpieczono jej interesu jako właściciela działki, a na żadnym etapie planowanych inwestycji nie przedstawiono załącznika graficznego obrazującego planowane inwestycje z uwzględnieniem dojazdu do jej nieruchomości. W decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytaczając przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazało, iż podział nieruchomości dokonany został z urzędu jako niezbędny dla realizacji celu publicznego, a sam podział jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego co stwierdziła decyzja organu I instancji, odwołująca się do ostatecznej decyzji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wyżej opisanej inwestycji, której załącznik graficzny pokazywał przebieg inwestycji. Zdaniem Kolegium ustalenia takiej decyzji są wiążące dla organu zatwierdzającego projekt podziału. Podkreślono, że przebieg granicy pomiędzy nowopowstałymi działkami jest odzwierciedleniem linii rozgraniczającej tereny objęte ustaleniami wskazanej wyżej decyzji o lokalizacji inwestycji w odniesieniu do działki Nr [...] . Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku informacji o planowanej inwestycji, wskazano, że skarżąca otrzymała decyzję o w.z. i z.t. wraz z załącznikiem graficznym obrazującym trasę inwestycji, a o wszczęciu postępowania powiadomiony był J. F. poprzednik prawny odwołującej się. Skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła M. F.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów art. 93, 96 i 97 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami, oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przez brak wyjaśnienia wątpliwości faktycznych i prawnych. Naruszenia prawa materialnego upatruje skarga w naruszeniu przepisu art. 93 ust. 3 przez zaniechanie ustalenia w postępowaniu podziałowym dostępu wydzielonych działek do drogi publicznej co łączy się z niedostatkiem ustaleń faktycznych. Podniesiono, że wyrysy graficzne same przez się nie dowodzą, iż taki dostęp istniał, a przede wszystkim zarzucono, że w ogóle projekt podziału nie został dołączony do decyzji. Konsekwencją naruszenia art. 93 ustawy było zdaniem skarżącej naruszenie przepisów art. 96 i 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, że linia granicy jest zgodna z trasą inwestycji - linią podziału działki [...] oznaczoną na załączniku graficznym stanowiącym integralną część decyzji o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji. Co do zarzutu braku dostępu do drogi publicznej, podniesiono, że nowopowstała działka [...] przeznaczona była do dołączenia do ulicy [...] , a zatem powstająca przy skarżącej działka Nr [...] miałaby zachowany dostęp do drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z póżn. zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 152 poz. 1270) przedmiotem kognicji sądu jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W sprawowaniu tej kontroli Sąd nie jest stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy o p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygającą o skardze w granicach danej sprawy. Dokonania na tej płaszczyźnie kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona. Przepis art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2000 r Nr 46 poz. 543 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że podziału nieruchomości można dokonać jeśli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Od powyższej zasady przepis art. 95 ustawy wprowadza wyczerpująco wymienione przypadki, w których z uwagi na cel podziału nieruchomości, jej podział nastąpić może niezależnie od ustaleń planu miejscowego, przy czym w ust. 6 określa przypadek wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady jako niezależnej od ustaleń miejscowego planu ogólnego. Postępowanie w przedmiocie ustalenia lokalizacji autostrady odbywa się w trybie i na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1994 r o autostradach płatnych (tj. Dz. U. z 2001 r Nr 110 poz. 1192 z późn. zm.), której przepis art. 22 ust. 1 pkt 1 i 5 formułuje wymóg zawarcia w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady linii rozgraniczających teren autostrady. Na tej regulacji w odniesieniu do podziału nieruchomości niezależnego od ustaleń planu miejscowego w celu wydzielenia jej części objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady, ukształtowane zostało i znalazło aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. motywy uchwały 5 sędziów NSA z dnia 4 marca 2002 r OPK 25/01 - ONSA/2002/4/140) stanowisko, że ustalone ostateczną decyzją o lokalizacji autostrady linie rozgraniczające, wyznaczają zarazem granice nowoutworzonych działek w postępowaniu o podział nieruchomości. Stanowiska tego nie da się przetransponować wprost do podziału nieruchomości, który uwarunkowany jest zgodnością z ustaleniami planu miejscowego i przepisami szczególnymi. Stosownie do przepisu art. 96 ust.1 ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza, albo prezydenta miasta, zatwierdzającej projekt podziału. Projekt podziału powinien być sporządzony na aktualnej mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W świetle art. 97 regułą jest dokonywanie podziału na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, gdyż enumeratywnie wyliczone są sytuacje , w których podział nastąpić może z urzędu (art.97 ust. 2,4 i 5). W szczególności zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 podziału nieruchomości można dokonać z urzędu gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych, a do takich ustawa zalicza m. in. (art. 6 pkt1 i 2) wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, ich budowę i utrzymanie , a także budowę i utrzymywania ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów , pary, gazów i energii elektrycznej. Przepis art. 93 ust. 4 ustawy przewiduje, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, przy czym opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Obowiązek wyrażania opinii w trybie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek jak i z urzędu, co wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2002.03.07 III RN 50/01 OSNP 2002/20/476/. Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela zawarte w powyższym wyroku stanowisko, że przepis § 4 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r w sprawie trybu dokonywania podziału nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25 poz. 130), wedle którego nie jest wymagana opinia o zgodność projektu podziału nieruchomości dokonywanego z urzędu, wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej i jest sprzeczny z regulacją zawartą w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy, która co do wymogu opinii nie czyni dystynkcji ze względu na to czy podział nastąpić ma na wniosek czy z urzędu. Przewidziana art. 93 ust. 4 i 5 regulacja oznacza pewne postępowanie wypadkowe w toku postępowania o podział, którego przedmiotem jest właśnie kwestia zgodności projektowanego podziału z ustaleniem planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi ( z zastrzeżeniem art. 94 i 95), przy czym opinia wójta (prezydenta, burmistrza) w tym zakresie podlegać może weryfikacji w drodze zażalenia, na postanowienie, w formie którego jest wyrażona. Pominięcie tego etapu postępowania podmiotowego stanowi uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jest poza sporem, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] , zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] .1994 r. Ustalenie w decyzji organu I instancji, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami tego planu, nie jest równoznaczne ze spełnieniem wymogu uzyskania opinii o zgodność proponowanego podziału z ustaleniami tego planu i przepisami szczególnymi. Zgodność z ustaleniami planu, stosownie do przepisu art. 93 ust. 2 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek i te okoliczności winny być przedmiotem opinii wydanej w trybie art. 93 ust.4 ustawy. Akta sprawy zawierają, wbrew zarzutom skargi, projekt podziału nieruchomości (k.5) do którego odwołuje się decyzja organu I instancji. Przepis § 7 powołanego Rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lutego 1998 r, określa warunki jakie winien spełniać projekt podziału, opracowany na podstawie opinii, o której mowa (w art. 93 ust.4 5 § 4 ust.1 Rozporządzenia). Wobec niepoddania projektowanego podziału opinii z punktu widzenia jego zgodności z planami zagospodarowania przestrzennego i przepisami szczególnymi, plan ten nie mógł stanowić materii będącej przedmiotem decyzji zatwierdzającej projekt podziału. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I-szym sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Lit "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Mając na uwadze, że ostateczna decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, o której mowa w art.96 ust.4 ustawy, może być wykonywana w zakresie oznaczonym tym przepisem oraz postanowieniami § 10 powołanego rozporządzenia, na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II-gim sentencji - Rozstrzygnięcie to traci moc - zgodnie z powołanymi przepisami z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania oparto na przepisie art. 200 ustawy prawo o p.s.a.