II SA/Kr 3176/02
WyrokWSA w Krakowie2005-06-15
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, nawet jeśli nie podejmowała ona kroków prawnych w celu powrotu do lokalu, a przyczyny opuszczenia lokalu wynikają z nieporozumień rodzinnych?Ratio decidendi
Organ administracyjny może orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, jeśli przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu jest spełniona w chwili orzekania i jest trwała. Przyczyny opuszczenia lokalu, takie jak nieporozumienia rodzinne, nie stanowią przesłanki do odstąpienia od wymeldowania. Brak podjęcia kroków prawnych w celu umożliwienia powrotu do lokalu po opuszczeniu go jest równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem lokalu.Stan faktyczny
Skarżący K. B. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o jego wymeldowaniu. Wniosek o wymeldowanie złożyła była żona skarżącego, wskazując, że skarżący nie zamieszkuje w miejscowości od 2000 r. i został eksmitowany wyrokiem rozwodowym. Skarżący kwestionował prawomocność wyroku rozwodowego i wniósł o oddalenie wniosku o wymeldowanie. Po podjęciu zawieszonego postępowania, organy orzekły o wymeldowaniu, uznając, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na trwałe opuszczenie lokalu i brak podjęcia przez skarżącego kroków prawnych do powrotu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia : WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek Protokolant : Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 października 2002 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Skarżący K. B. wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 października 2002r. nr [...] wydaną na podstawie art.15 ust.2, art.50 ust.3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn.zm./ utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. orzekającej o wymeldowaniu K. B. z pobytu stałego w miejscowości [...] .
Decyzje organów administracyjnych zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Z wnioskiem o wymeldowanie K. B. z pobytu stałego w miejscowości [...] wystąpiła dnia [...] stycznia 2002r. Z. B.. W uzasadnieniu wniosku podała, że K. B. zamieszkuje w miejscowości [...] , a w miejscowości [...] nie zamieszkuje od 2000r., a nadto wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2000r. sygn.akt [...] orzeczony został rozwód stron. W wyroku rozwodowym sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi córkami matce Z. B., ograniczając ojcu K. B. władzę rodzicielską do współdecydowania o istotnych sprawach dzieci, oraz kontaktowania się z nimi w stanie trzeźwym oraz orzekł, że usuwa K. B. z mieszkania położonego w [...] .
W dniu [...] stycznia 2002r. do organu I instancji wpłynął wniosek K. B. o oddalenie wniosku Z. B. o wymeldowanie, albowiem wyrok Sądu Okręgowego w [...] orzekający rozwód nie jest prawomocny. Skarżący przedłożył postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2001 r. sygn.akt [...] , którym to postanowieniem został mu przywrócony termin do wniesienia apelacji, oraz złożoną apelację do Sądu Apelacyjnego w [...] .
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wymeldowania K. B..
W dniu [...] lipca 2002r. Z. B. złożyła w organie I instancji wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, przedkładając postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2002r. sygn.akt [...], którym to postanowieniem apelacja K. B. została odrzucona. Nadto Z. B. podała, że K. B. nie zamieszkuje w miejscowości Żurawniki 4 od czasu wydania wyroku rozwodowego przez Sąd Okręgowy w [...] tj od dnia [...] września 2000r.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie wymeldowania K. B..
Po przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr v Wójt Gmina [...] orzekł o wymeldowaniu K. B. z pobytu stałego w miejscowości [...] . W uzasadnieniu decyzji podano, że K. B. opuścił miejsce stałego pobytu i zamieszkuje w miejscowości [...] , o czym świadczy m.in. fakt, że osobiście odbiera korespondencję adresowana na ten adres. Fakt nie zamieszkiwania K. B. w miejscowości [...] został potwierdzony przez organ policji, oraz sołtysa wsi [...] . Organ I instancji podał, że K. B. opuścił dobrowolnie miejsce stałego pobytu w związku z tym została spełniona przesłanka z art.15 ust.2 wariant I ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która stanowi, że może być wymeldowana osoba, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji K. B. zarzucił, że decyzja organu I instancji narusza prawo materialne, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art.15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności, przez prowadzenie postępowania w sytuacji gdy on nie składał wniosku o podjęcie takiego postępowania. Odwołujący się szeroko uzasadnia, że nie zachodzą przesłanki do wymeldowania z uwagi, że odwiedza małoletnie córki, podaje że Z. B. zaniedbuje swoje obowiązki rodzicielskie , a nadto utrudnia mu kontakty z dziećmi. K. B. podaje, że pracuje, nie nadużywa alkoholu i utrzymuje kontakty z dziećmi, a organ nie rozważył czy istnieją zaniedbania wychowawcze w stosunku do małoletnich dzieci i kto jest winny tych zaniedbań. Odwołujący się podał, że pracuje dorywczo, a nadto musi systematycznie doglądać swojego gospodarstwa rolnego w [...] i opiekować się chorą matką.
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania decyzją ż dnia16 października 2002r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i modyfikacją tej ustawy wynikającą z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. /Dz.U. z 2002r. Nr 78, poz.716/ organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W sprawie bezspornym jest, że K. B. od 2000r. nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Z akt sprawy wprawdzie wynika, że przyczyną opuszczenia lokalu były nieporozumienia rodzinne, jednakże skarżący nie podejmował żadnych środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ II instancji uznał, że lokal mieszkalny w miejscowości [...] , przestał być dla skarżącego miejscem pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności.
Skargę na decyzję Wojewody złożył K. B.. W skardze podał, że zgadza się że nie przebywa w miejscowości [...] , ale nie od 2000r., a od [...] lub [...] stycznia 2001 r. Miejsce stałego pobytu opuścił wbrew swej woli podaje, że opuszczenie lokalu po 23 godz. w zimie nie jest dobrowolne. Gdyby nie opuścił mieszkania to wezwana zostałaby policja, a z uwagi na orzeczoną eksmisje w wyroku rozwodowym nie miał prawa przebywać w tym lokalu. Podaje, że w okresie od [...] października 2000r. do [...] grudnia 2000r. przebywał w szpitalu na oddziale odwykowym. Skarżący podnosi, że w [...] nie mieszka na stałe tylko przebywa z braku możliwości dochodzenia swoich praw.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w uzasadnieniu argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga w przedmiotowej sprawie została złożona w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem l stycznia 2004r. i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sprawy te podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. Dz.U. Nr 78, poz.716/ organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. A zatem organ gminy przed wydaniem decyzji o wymeldowaniu zobowiązany jest zbadać czy została spełniona przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Fakt opuszczenia miejsca stałego pobytu w miejscowości [...] przez skarżącego K. B. jest bezsporny i niekwestionowany przez samego skarżącego. Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu była spełniona w dacie wydania decyzji przez organ I instancji tj [...] sierpnia 2002r., to czy opuszczenie lokalu przez skarżącego nastąpiło w 2000r. jak przyjęły organy administracyjne, czy też w styczniu 2001 r. jak podaje skarżący nie ma prawnego znaczenia. Istotne jest, że w chwili orzekania przez organ I instancji opuszczenie miejsca stałego pobytu przez skarżącego miało miejsce i było ono trwałe.
Podnoszone przez skarżącego przyczyny opuszczenia lokalu wynikające z nieporozumień rodzinnych, a także wskazywane powody dla których nie powinien zostać wymeldowany z pobytu stałego tj. możliwość kontaktu z córkami nie należą do okoliczności, które organy administracyjne prowadzące postępowanie o wymeldowanie powinny badać, albowiem nie stanowią przesłanki wymeldowania. Na marginesie można tylko zauważyć, że treść wyroku rozwodowego tj orzeczenie rozwodu z winy skarżącego, ograniczenie władzy rodzicielskiej, eksmisja z dotychczasowego miejsca pobytu wskazuje, że to postępowanie skarżącego było istotnym źródłem i przyczyną konfliktów i nieporozumień rodzinnych.
Skarżący przyznaje, że po opuszczeniu miejsca stałego pobytu w [...] nie podejmował żadnych kroków prawnych, mających na celu umożliwić mu ponowne zamieszkanie w miejscu stałego zameldowania. Zgodnie z utrwalonym i powszechnym stanowiskiem judykatury, nie podejmowanie kroków prawnych po opuszczeniu lokalu, które miałyby umożliwić powrót do lokalu jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło