II SA/Kr 3182/00
WyrokWSA w Krakowie2004-12-22
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel - Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie zabezpieczenia budynku w sytuacji, gdy istnieje równoległe postępowanie dotyczące rozbiórki tego samego obiektu, a wykonanie wcześniejszej decyzji o rozbiórce więźby dachowej doprowadziło do nieodpowiedniego stanu technicznego budynku?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać wykonania zabezpieczenia budynku w sytuacji, gdy istnieje równoległe postępowanie dotyczące rozbiórki tego samego obiektu. Wykonanie decyzji rozbiórkowej nie może prowadzić do spowodowania nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, co z kolei dawałoby podstawę do wydania kolejnej decyzji nakazującej jego zabezpieczenie. Takie działania organów są nieracjonalne, narażają inwestora na zbędne koszty i naruszają prawo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej właścicielowi budynku garażowo-gospodarczego wykonanie zabezpieczenia poprzez wykonanie dachu i odprowadzenie wód deszczowych. Właściciel budynku wcześniej dokonał rozbiórki więźby dachowej na mocy decyzji organu, co doprowadziło do nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Skarżący podnosił, że w sprawie nie uwzględniono istotnych dokumentów, a rozbudowa garażu nastąpiła po roku 1997. Sąd zauważył, że w stosunku do tego samego obiektu toczyły się dwa postępowania: jedno dotyczące rozbiórki więźby dachowej, które zakończyło się ostateczną decyzją, i drugie dotyczące rozbiórki całego obiektu, które było w toku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądzając jednocześnie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II SA/Kr 3182 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski / spr. / Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego J. S. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...].08.2000 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. działając na podstawie art. 66 pkt. l, art. 80 ust. 2 pkt.l, art. 81 ust. l pkt. 2, art. 83 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał A.L. jako właścicielowi wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego na posesji nr ewid. [...] przy ul. [...] w K. wykonanie zabezpieczenia budynku poprzez wykonanie dachu jednospadowego z minimalnym spadkiem nie przekraczającym 15 %, pokryciem z materiałów niepalnych oraz odprowadzeniu wód deszczowych z budynku na własną działkę zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji.
Odwołanie J.S. nie zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia [...].11.2000 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje podnosząc w uzasadnieniu co następuje:
1/ inwestor - A.L. we wrześniu 1999 r., przystąpił do wymiany konstrukcji dachu budynku garażowo-gospodarczego, która była w bardzo złym stanie technicznym i groziła zawaleniem. Ponieważ roboty budowlane rozpoczęte zostały bez pozwolenia na budowę, organ I instancji, decyzją z dnia [...].12.1999 r. nakazał na podstawie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r., rozbiórkę więźby dachowej. Powyższa decyzja organu I instancji została w trybie odwoławczym decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].01.2000 r., utrzymana w mocy. Decyzja nakazująca rozbiórkę została wykonana przez inwestora, co potwierdziła kontrola organu I instancji przeprowadzona w dniu [...].02.2000 r.
2/ organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek wybudowany został w latach 60-tych i rozbudowany w 1988 r. Działka nr [...] przy ul. [...], na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie znajdującym się według ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. , na obszarze o symbolu [...] przeznaczonym wyłącznie na cele gospodarki leśnej, do czasu realizacji dolesień zachowanie dotychczasowego sposobu zagospodarowania, zakaz lokalizacji jakichkolwiek nowych stałych i tymczasowych budynków nie związanych z gospodarką leśną. Z zebranych przez organ I instancji dokumentów, w tym projektu domu mieszkalnego A.L. z zaznaczonymi obiektami mieszkalnymi i gospodarczym oraz pieczątką "wolno budować", zatwierdzonego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. - Wydział Architektury i Budownictwa Nr [...], wynika, że w latach 60-tych teren, na którym wybudowany został przedmiotowy obiekt dopuszczony był do zabudowy, a zatem nie można nakazać jego rozbiórki, ponieważ został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy,
3/ wobec faktu dokonania przez inwestora rozbiórki wybudowanej samowolnie więźby dachowej, przedmiotowy budynek znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym, w związku z czym organ I instancji decyzją z dnia [...].08.2000 r., nakazał A.L. wykonanie zabezpieczenia budynku. Zgodnie bowiem z art. 66 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
4/ organ II instancji przeprowadził oględziny które pozwoliły, stwierdzić, że przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy usytuowany jest częściowo w granicy z działką J.S. i z działką J.S. . Stan istniejący budynku to mury parteru z pustaków żużlobetonowych, bez stropu. Budynek mieszkalny odwołującego się J.S. ze ścianą z dwoma otworami okiennymi usytuowany jest w odległości 6,70 m - 7,10 m od przedmiotowego budynku. W zasięgu budynku A.L. znajduje się częściowo tylko jedno okno, bowiem naroże obiektu wypada w odległości 0,85 m od krawędzi otworu. Wysokość ściany przedmiotowego budynku od strony działki J.S. wnosi obecnie 2,40 m. W czasie oględzin A.L. oświadczył, że zamierza nadbudować ścianę w granicy działki o ok. 1m. Ponieważ okno sąsiada znajduje się na wysokości 0,9 m nad terenem, zatem wysokość ściany przesłaniającej po nadbudowaniu będzie wynosić 1-1=3.40 m -0,90 m = 2,50 m, natomiast odległość budynku przesłaniającego A.L. od budynku mieszkalnego J.S. w tym miejscu wynosi ok. 7,10 m. Obawy J.S. dotyczące całkowitego zasłonięcia jego okien przez przedmiotowy budynek są nieuzasadnione. Zgodnie bowiem z § 13 ust. l pkt l i ust. 2 odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od obiektu przesłaniającego winna być nie mniejsza niż jego wysokość. Natomiast wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zaciemniającej krawędzi obiektu przysłaniającego. Warunek powyższy w przedmiotowej sprawie jest zatem spełniony.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył J.S. i wnosząc "o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwe organa z powodu błędnego jej rozpatrzenia przez nie wzięcie pod uwagę dostępnych a istotnych materiałów" podniósł, że w czasie rozpatrywania, sprawy nie wzięto pod uwagę i nie uwzględniono wszystkich istotnych dokumentów mających wpływ na decyzję tj. map geodezyjnych wykonanych w czasie inwentaryzacji powykonawczej przyłączy wody i obejmujących obie działki wraz z budynkami. Mapy te wykonane przez uprawnionych geodetów w roku 1997 i 2000 znajdują się w Wydziale Gospodarki Nieruchomościami i Geodezji Urzędu Miasta w K. Z map tych wynika, że rozbudowa-garaży nastąpiła po roku 1997 r. Jednocześnie organ na podstawie kserokopii mapy - projektu domu mieszkalnego A. L. z roku 1959 stwierdza, że obiekt był wybudowany w latach 60 -tych. Ale biorąc pod uwagę te mapy oraz zeznania świadków, można wykazać, że budynek gospodarczy w latach 60-tych nie istniał w takim stanie jak obecnie a rozbudowie uległ po roku 1997 r. W latach 70-tych na wysokości działki S. , L. postawił drewnianą szopę. Na początku lat 90-tych w miejsce starej szopy postawił murowany garaż i on nie był problemem, gdyż stał w granicy S.
W 1996 r. L. rozpoczął dalszą rozbudowę garażu w granicy działki skarżącego, na co ten nigdy nie wyrażał zgody.
Zdaniem skarżącego organ Nadzoru Budowlanego wydał decyzję naruszającą jego interesy i prawa, "natomiast osoba łamiąca prawo uzyskuje korzystne dla niej rozwiązanie z aprobatą urzędu publicznego, który to urząd powinien brać pod uwagę interesy obu stron i swoimi rozstrzygnięciami nie zaogniać dodatkowo konfliktu".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r.. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo.
Orzekające w sprawie organy przeszły do porządku dziennego, że w sprawie przedmiotowego obiektu toczyły się dwa postępowania. Na podstawie akt sprawy można ustalić, że pismem z dnia 29.09.1999 r. J.S. i zawiadomił Urząd Miasta w K. , że A.L. "postawił dwa lata temu" warsztat samochodowy w granicy jego działki, czym zasłonił okno w jego mieszkaniu. Dalej podniósł, że inwestor "w tym roku podwyższył mury tego warsztatu i w chwili obecnej stawia dach dwuspadowy". Sprawa oznaczona zostaje sygnaturą [...] . Decyzja z dnia [...].12.1999 r.,[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r., nakazał A.L. rozbiórkę więźby dachowej na budynku garażowo-gospodarczym na dz.ewid. [...] w K. ul. [...]. Decyzja ta staje się ostateczną, bowiem decyzją z dnia [...].01.2000 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - utrzymał ją w mocy. Następnie pismem z dnia 3.03.2000 r. J.S. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o dobudowaniu przez A.L. w 1996 r., części budynku w granicy jego działki. Sprawa oznaczona zostaje sygnaturą [...]. Decyzją z dnia [...].05.2000 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - na podstawie art. 37 ust. l pkt. l Prawa Budowlanego z 1974 r. -nakazał A.L. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego w K. przy ul. [...], ale decyzja ta uchylona została decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2000 r. znak: [...] - i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, celem jednoznacznego wyjaśnienia w jakiej formie przedmiotowy budynek został wykonany w 1960 r., na czym polegała jego rozbudowa w 1988 r.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 22.12.2004 r., pełnomocnik Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i inwestor A.L. przyznali, że obie wyżej omówione decyzje dotyczą tego samego obiektu. Żaden z obecnych na rozprawie sądowej uczestników nie potrafił wypowiedzieć się, jak zakończyła się sprawa nakazująca rozbiórkę całego budynku gospodarczo-garażowego.
Tak więc, jak się wydaje (bo ustaleń w tym zakresie można dokonać tylko na podstawie przedstawionych akt i oświadczeń uczestników rozprawy sądowej) mamy do czynienia z paradoksalną sytuacją. W stosunku do tego samego obiektu mamy dwa postępowania, jedno ostatecznie zakończone - nakazujące rozbiórkę tylko więźby dachowej, drugie (jak wynika z oświadczeń uczestników rozprawy sądowej) ciągle toczące się, a dotyczące rozbiórki całego tego samego obiektu.
W tej paradoksalnej sytuacji organ I instancji, na podstawie art. 66 pkt. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., nakazuje A.L. wykonanie zabezpieczenia budynku poprzez wykonanie dachu jednospadowego, wobec faktu dokonania przez tegoż rozbiórki wybudowanej samowolnie więźby dachowej zgodnie z decyzją z dnia [...].12.1999 r., co spowodowało, że przedmiotowy budynek znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym.
Zdaniem więc organów wykonanie decyzji spowodowało, że budynek znalazł się w nieodpowiednim stanie technicznym - co z kolei dało organom asumpt do wydania decyzji będących przedmiotem niniejszego postępowania sądowego.
Oczywiście taka sytuacja nie może mieć miejsca i nie trzeba specjalnego komentarza, iż wykonanie decyzji rozbiórkowej nie może prowadzić do sytuacji o której mowa w art. 66 ust. l Prawa Budowlanego z 1994 r.
Gdyby została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu w wyniku wykonania której doszłoby do spowodowania nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu, rozważenia by wymagało, czy nie narusza ona rażąco prawa. Nie można bowiem zapominać, że zadaniem decyzji rozbiórkowej jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Działanie zgodnie z prawem nie może doprowadzić do spowodowania nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu.
W sytuacji sprawy niniejszej nie można także przejść do porządku dziennego nad faktem, istnienia sprawy dotyczącej rozbiórki całego przedmiotowego obiektu. Mogłaby bowiem zaistnieć taka sytuacja, że jedna decyzja nakaże doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, a druga nakaże rozbiórkę tego obiektu.
Tak więc takie działania organów narażałyby inwestora na zbędne koszty i nie można by ich uznać za racjonalne.
Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę wyżej poczynione rozważania i w zależności od poczynionych ustaleń podejmą właściwe decyzję .
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło