II SA/Kr 3186/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : AWSA Wojciech Jakimowicz WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala W dniu 2.09.02r. A.C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o pomoc realną w formie przyznania zasiłku okresowe w kwocie 462 zł na okres co najmniej 6 miesięcy, zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MZK oraz zasiłku celowego w kwocie 90 zł na zakup okularów. Podał że zasiłek otrzymany na okulary wydał na zakup i wymianę baterii do umywalki. W dniu 12.09.02 r. A.C. zwrócił się do MOPR o ponowne rozpatrzenie jego podania z 28.08.2002 w sprawie zasiłku celowego na pokrycie kosztów podróży do Krakowa celem w zięcia udziału w rozprawie przed NSA w Krakowie. Organ I instancji wydał dwie decyzje. W pierwszej wydanej z nich z [...] września 2002r. nr [...], w przyznał A.C. zasiłek celowy w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na żywność w miesiącu wrześniu i odmówił przyznania mu zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MZK, zasiłku celowego w kwocie 90 zł na okulary i w kwocie 55 zł na pokrycie kosztów podróży do Krakowa. Zapowiedział ponadto wydanie odrębnej decyzji w sprawie zasiłku okresowego. W drugiej decyzji z dnia [...].09.2002 r. znak: [...], przyznał A.C. pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie 100 zł na zakup żywności i środków czystości w miesiącu wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na trudną sytuację materialną A.C. i w oparciu o wywiad środowiskowy uznał jego zasadność. A.C. odwołał się od decyzji organu I instancji z dnia [...].09.2002r. zarzucając decyzji bezprawność i naruszenie przepisów konstytucyjnych. Wskazał, że pomoc w kwocie 100 zł miesięcznie i przyznane mu obiady barowe w dni robocze nie są wystarczające na przeżycie i wniósł o rozpatrzenie sprawy na jawnej rozprawie i uchylenie decyzji. Decyzją z dnia [...].10.2002r. Znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną przez MOPR w K. z dnia [...].09.2002r. przyznającą A.C. pomoc społeczną w formie zasiłku okresowego w wysokości po 100,00 zł miesięcznie na okres od września do grudnia 2002 r. z przeznaczeniem na zakup żywności i środków czystości. W podstawie prawnej organ powołał m. in. art. 31 ust. 1,2,3 i 4 ustawy o pomocy społecznej wskazując, że A.C. spełnia wymagane kryteria dochodowe z art. 4 w/w ustawy. Organ wskazał jednak na trudności związane z koniecznością udzielenia pomocy społecznej dużej licznie osób i rodzin znajdujących się w trudnych warunkach przy bardzo ograniczonych środkach finansowych. Gmina nie może więcej środków rozdysponować niż posiada. Nadto organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wymaga przeprowadzenia rozprawy, nie ma również podstaw aby stwierdzić, że organ I instancji podejmuje złośliwe działania wobec skarżącego W dniu 28.11.2002r. A.C. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję z organu II instancji. W skardze zarzucił, że decyzja została wydana bez "rzeczywistego rozpoznania sprawy", wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa przy jednoczesnym o utrzymaniu w mocy skorygowanej decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], w której organ I instancji podniósł mu zasiłek celowy do kwoty 200 zł w miesiącu listopadzie i grudniu 2002 r. Nadto wniósł o zobowiązanie SKO do rozpatrywania spraw z odwołań na jawnej rozprawie i o przekazanie stosownej sygnalizacji do Prezesa Rady Ministrów. W odpowiedzi na skargę i zawarte w niej zarzuty Kolegium wyjaśnia, że nigdy nie negowało trudnej sytuacji skarżącego, ani potrzeby udzielania mu wsparcia finansowego. MOPR w K. takiej pomocy udziela mu bowiem od wielu lat. Głównym i jedynym powodem przyznawania świadczeń w określonej wysokości, która nie zaspokaja potrzeb skarżącego, jest brak wystarczających środków finansowych oraz wzrastająca co roku liczba osób potrzebujących. Świadczenia takie jak zasiłek okresowy są świadczeniami uznaniowymi i tylko kierownik ośrodka mając rozeznanie co do posiadanych środków i potrzeb swoich podopiecznych może podjąć decyzję o wysokości przyznanego świadczenia. Na dzień rozpatrywania przez Kolegium odwołania A.C., MOPR w K. dysponował środkami w takiej wysokości, że pozwalały na przyznanie świadczenia tylko w kwocie po 100, zł miesięcznie przez okres 4 miesięcy, a SKO nie miało podstaw do negowania jego wysokości. Jak wynika z wyjaśnienia Dyrektora MOPR w K. z dnia [...].02.2003r. organ I instancji, po analizie posiadanych środków, decyzją z dnia [...].11.2002 r. z urzędu, zmienił własną decyzję i podwyższył świadczenie przyznane A.C. na listopad i grudzień 2002r. na kwotę po 200,00 zł ponieważ miał takie możliwości. Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2005 r. strony postępowania sądowego nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi A.C. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 w/w ustawy). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].10.2002r. Znak: [...] oraz prawidłowość zastosowanych uregulowań prawnych. Przedmiotem postępowania w przedmiotowej sprawie była kwestia dotycząca przyznania zasiłku okresowego wnioskowanego przez A.C. Stosownie do treści art. 4 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych przysługuje osobie samotnie gospodarującej w sytuacji gdy jej dochód nie przekracza 447 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu przynajmniej jednej okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11. Zgodnie art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 w/w ustawy, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na chorobę, niepełnosprawność, brak możliwości zatrudnienia, brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.. .....Okres na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Z treści tego artykułu wynika, że mimo spełnienia przesłanek, o których w nim mowa organ "może", a więc nie jest zobligowany do przyznania świadczeń w formie zasiłku okresowego, także okres na jaki są one przyznawane ustala organ. W przedmiotowej sprawie A.C. została przyznana z pomoc w postaci zasiłku okresowego w kwocie po 100 zł w okresie od września do grudnia 2002 r. Taką decyzję podjął Kierownik MOPR w K. w dniu [...].09.2002 r. biorąc pod uwagę ciężką sytuację finansową i bytową skarżącego. Jak ustalił Sąd powodem, dla którego MOPR w K. przyznał skarżącemu taki właśnie zasiłek, a nie wnioskowany przez niego zasiłek okresowy kwocie 462 zł na okres co najmniej 6 miesięcy, były ograniczone możliwości finansowe organu I instancji, zmuszające do ograniczanie wnioskowanej pomocy do wielkości możliwej do realizacji, i tak udzielanej, aby możliwe było rozdysponowanie środków na zasiłki okresowe pomiędzy wszystkich potrzebujących. Postępowanie takie jest zgodne z zasadami udzielania pomocy, ponieważ zasiłki te mają charakter uznaniowy a nieuzwględnienie w całości oczekiwań skarżącego w przedmiotowej sprawie mieściło się w ramach dozwolonego uznania administracyjnego. Sąd uznał, że także decyzja organu II instancji z [...].10.2002 r., utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, była podjęta zgodnie z prawem a jej wydanie poprzedziło prawidłowo przeprowadzone postępowanie, stosownie do obowiązującej procedury, w związku z tym za nieuzasadniony należy uznać zarzut, że sprawa nie została rozpoznana na rozprawie. Organy, zarówno I jak II instancji nie są stronami postępowania administracyjnego w sprawie przyznawania zasiłków, wobec czego nie zachodzi potrzeba uzgadniania interesów stron, stanowiąca istotną przesłankę z art. 89 § 2 kpa zobowiązującą organ do przeprowadzenia rozprawy, Nadto w przedmiotowej sprawie nie zachodzą inne przesłanki z art. 89 kpa. Sąd uznał też za nieuzasadnione zastrzeżenia skarżącego, związane z utrzymaniem zaskarżonej decyzji w kontekście kolejnej decyzji MOPR z 26.02.2003r., w której organ I instancji, po analizie posiadanych środków, decyzją z dnia [...].11.2002r. z urzędu zmienił własną decyzję i podwyższył świadczenie przyznane A.C. na listopad i grudzień 2002r. na kwotę po 200,00 zł. Sąd stwierdził, że świadczenia takie jak zasiłek okresowy są świadczeniami uznaniowymi i tylko kierownik MOPR, o ile dysponuje odpowiednimi środkami może podjąć decyzję o wysokości przyznanego świadczenia. Nie ulega wątpliwości, że w dniu rozpatrywania przez Kolegium odwołania A.C., MOPR w K. dysponował środkami w takiej wysokości, że mógł przyznać świadczenia tylko w kwocie po 100 zł miesięcznie, a SKO nie miało podstaw do negowania tak ustalonej wysokości. Należy więc stwierdzić, że fakt, iż organ I instancji zmienił pierwotną decyzję po ocenie jej zgodności z obowiązującym prawem, dokonaną w trybie odwoławczym, nie ma żadnego wpływu na treść decyzji SKO i zasadności podjętego wówczas rozstrzygnięcia przez ten organ. Postępowanie MOPR, polegające na wydaniu kolejnej decyzji podwyższającej zasiłek okresowy skarżącemu, jak to miało miejsce w dniu [...].11.2002 r. stanowi dodatkowy argument przeciwko twierdzeniu skarżącego, iż jest on złośliwie traktowany przez pracowników organów administracji przyznającej pomoc społeczną. Mając powyższe na uwadze, skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.