II SA/Kr 32/03
WyrokWSA w Krakowie2006-07-10
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Małgorzata Brachel - Ziaja, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowoli budowlanej (rozbudowy budynku inwentarskiego) jest zasadna, gdy inwestor twierdzi, że budowę rozpoczął jego teść, a on jedynie ją kontynuował?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki jest prawidłowa. Skoro skarżący kontynuował budowę i traktował ją jako całość z istniejącym budynkiem, a także złożył wniosek o pozwolenie na budowę obejmujący tę inwestycję, zasadnie został uznany za inwestora. Przepisy prawa budowlanego, w tym art. 48, nakazują rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia, a względy społeczne czy finansowe nie mają wpływu na orzeczenie w tej materii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dobudowy do budynku inwentarskiego, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, a organ II instancji utrzymał ten nakaz w mocy, uchylając jedynie obowiązek uporządkowania terenu. Skarżący kwestionował swoją rolę jako inwestora, twierdząc, że budowę rozpoczął jego teść, a on sam zamieszkał w okolicy później. Podnosił również zarzuty proceduralne i wskazywał na złożony wniosek o legalizację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Małgorzata Brachel - Ziaja AWSA Beata Cieloch (spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2006 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Sygn. II SA/Kr 32/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2000 roku znak [...] , wydaną na podstawie art. 48 w związku z art. 80 ust 2 pkt 1 i 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał W.W. rozbiórkę dobudowy o wymiarach w rzucie 5,03 m x 7,0 m do budynku inwentarskiego na działce Nr [...] przy ulicy [...] w [...] i uporządkowanie terenu po rozbiórce .
W uzasadnieniu decyzji organ I Instancji, wskazał, iż z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] 2000 r. wynika, że W.W. w 1995 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę przystąpił do rozbudowy budynku inwentarskiego na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...] wykonując od strony południowo - wschodniej przedmiotowego budynku fundamenty betonowe, ściany murowane z pustaków żużlobetonowych o wysokości 2,15 m oraz strop żelbetowy . Zgodnie zaś art. 48 prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Odwołanie od powyżej decyzji w dniu [...] 2000r. złożył W. W.. Wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji. Podniósł , iż do 1994 roku na działce [...] przy ul [...] w [...] znajdował się budynek inwentarski wraz zabudowaniami gospodarczymi. W ramach remontu tego budynku zabudowania gospodarcze zostały rozebrane. W tym miejscu zostały wykonane fundamenty betonowe pod nowy budynek gospodarczy. Latem 1995 roku zostały wykonane ściany murowane z pustaków żużlowo — betonowych i strop żelbetonowy. Odwołujący wskazał, iż rozbieżności dat w protokole oględzin z dnia [...] 2000r. ( 1994r. , 1995r. ) wynikły z tego powodu ,iż w odpowiedzi na pytanie o terminie budowy wskazano rok 1995. Jak podał odwołujący w roku 1995 wykonano ściany i strop ,a w roku 1994 - fundamenty. Podniósł także iż, koszty rozbiórki stanowią dla niego nadmierne obciążenie finansowe. Wobec powyższego wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego prośby.
Decyzją z dnia 3 grudnia 2002roku znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt 2 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 i art 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - prawo budowlane ( Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania W.W. uchylił skarżoną decyzję w całości i nakazał W. W. rozbiórkę dobudowy o wymiarach w rzucie 5.03m x 7.0m do budynku inwentarskiego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]
W uzasadnieniu decyzji organ II Instancji wskazał ,że po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania organu I instancji i wydanej przez niego decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie I instancyjne i stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom ustawy - prawo budowlane oraz ustawy - kodeks postępowania administracyjnego. Zapewnił także gwarancje procesowe dla wszystkich stron postępowania bowiem miały one możność uczestniczenia w każdej fazie postępowania oraz wypowiedzenia się co do ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i zgromadzonych dowodów. W ocenie organu n instancji, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające ,a także właściwie zastosował przepisy prawa materialnego. Nadto organ n instancji podniósł, iż nie jest możliwe nakładanie na zobowiązanego obowiązków nieprzewidzianych ustawą. Norma art. 48 ustawy - prawo budowlane nie upoważnia do nakładania dodatkowych obowiązków jakim w tym przypadku było uporządkowanie terenu po rozbiórce (wyrok NSA z 03.02.1999r., IV S.A. 309/97) Mając powyższe na uwadze uchylił decyzję organu I instancji i orzekł merytorycznie. Ustalił ponadto ,iż przedmiotem postępowania była rozbudowa budynku inwentarskiego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia. Jak wskazał organ n instancji przedmiotowe postępowanie dotyczyło rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego( art.3 ust.6 prawa budowlanego ) ,a zatem zgodnie z normą art 48 prawo budowlane nakazano dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego , skoro inwestor nie uzyskał przed przystąpieniem do budowy stosownego pozwolenia na budowę. Stad, zdaniem organu II instancji, zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Organ n Instancji, w oparciu o złożone oświadczenie, uznał W. W. za inwestora, wskazał także że, wszelkie względy natury społecznej nie mają wpływu na orzeczenie.
Skargę na powyższą decyzję złożył w dniu [...] 2003 roku W.W. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa procesowego oraz materialnego. Zdaniem skarżącego postępowanie wyjaśniające w sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a poczynione ustalenia należy uznać za błędne. Jak podniósł, w szczególności błędnie przyjęto, że rozpoczął on dobudowę w 1995r., ponieważ w [...] zamieszkał dopiero [...] 1998 roku ,co można ustalić na podstawie dowodu osobistego. Ponadto skarżący wskazał ,iż związek małżeński z M. W. zawarł [...] 1996roku , dlatego nie można przyjąć, iż przed ślubem na gruncie teścia takową dobudówkę wykonywał. Natomiast prace te wykonywał jego teść S.W.. Zdaniem skarżącego to jego spadkobiercy winni być wykazani w postępowaniu sądowym i na nich powinien ciążyć ewentualny obowiązek. Nadto, skarżący podniósł iż, w niniejszym postępowaniu został zatajony fakt, że w dniu 1 września 2000r. został złożony wniosek w sprawie legalizacji inwestycji jednak postępowanie to zostało bezpodstawnie zawieszone, pomimo że obowiązujące przepisy znowelizowanego prawa budowlanego zezwalały na legalizację już istniejących obiektów. Dlatego też , jego zdaniem należało w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o wydanie pozwolenia ,a nie zawieszać z urzędu postępowania co uczyniono postanowieniem z dnia [...] 2000 roku ([...]).
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi . W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zawarte zaskarżonej decyzji i stwierdził ,iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto podniósł ,iż wbrew odmiennym sugestiom skarżącego, w oparciu o złożone przez stronę oświadczenie, W.W. słusznie został uznany za inwestora spornej dobudowy o wymiarach 5,03 m x 7,0 m do budynku inwentarskiego na działce Nr [...] przy ul. [...] w [...]. Zaniechanie zaś uzyskania pozwolenia na budowę i robót budowlanych innych niż wymienione w art. 29 prawa budowlanego stanowi naruszenie prawa i musi być traktowane jako samowola budowlana. Stąd też nakaz rozbiórki w oparciu o art 48 prawa budowlanego należało uznać za zasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 oznaczoną dalej p.p.s.a.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134p.p.s.a.).
Sądowa kontrola obejmuje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej w dacie jej wydania.
W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sadu zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2002 roku została wydana w oparciu o obowiązujące , w dacie jej wydania, przepisy prawa materialnego — ustawę z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane ( Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn. zm.).
Także postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo i na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ n instancji poczynił właściwe ustalenia faktyczne.
W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż W.W. w 1995 roku przystąpił do rozbudowy bez wymaganego zezwolenia budynku inwentarskiego położonego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] wykonując od strony południowo-wschodniej przedmiotowego budynku fundamenty betonowe, ściany murowane z pustaków żużlobetonowych o wysokości 2,15m oraz strop żelbetowy o grubości 12 cm., o wymiarach 5,03 m x 7,0 m ( d. protokół oględzin z dnia 20.10.2000r. k.8-10 akt adm.) W powyższej sytuacji prawidłowo organ II instancji przyjął ,iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budową ,o której mowa w art.3 pkt 6 prawa budowlanego. Zgodnie z jego brzmieniem obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez "budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego.
Stosownie zaś do treści art.48 prawa budowlanego " właściwy organ nakazuje ,w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i właściwy organ w sytuacji w nim określonej jest zobowiązany wydać decyzję o rozbiórce. Co do zarzutu błędnego przyjęcia przez organ II instancji, iż skarżący rozpoczął budowę w 1995 roku należy wskazać ,iż organ oparł się na złożonym przez skarżącego oświadczeniu do protokołu oględzin. W odwołaniu skarżący podniósł , iż fundamenty tego budynku były wykonane w 1994 roku , a ściany i strop zostały wykonane latem 1995 roku. Jednakże skarżący w odwołaniu nie wskazywał , iż to nie on rozpoczął budowę przedmiotowego budynku. Dopiero w piśmie z dnia [...] 2002 roku podniósł ,iż przedmiotowa budowa została rozpoczęta przez jego teścia ,a on chciał dokończyć tę budowę i zaczął kompletować dokumenty (oryginał pisma w aktach adm. przy sygn. II SA/Kr 31/02). Oceniając powyższy stan należy stwierdzić aż jak twierdził sam skarżący kontynuował przedmiotową budowę. Z akt sprawy sygn II SA /Kr 31/02 wynika, iż do przedmiotowego budynku dobudował we [...] 2000 roku fundamenty i traktował tą inwestycję łącznie z przedmiotowym budynkiem jako całość. Powyższe zostało potwierdzone w złożonej skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2002 roku [...] w sprawie nakazu rozbiórki fundamentów , gdzie W. W. podniósł, iż przedmiotowe fundamenty wraz z przylegającą do nich dobudówką miały stanowić jedną inwestycję ,objęte jednym projektem i wnioskiem o pozwolenie na budowę z dnia [...].2000r.( skarga k.2 akt sygn. II SA / Kr 31/02). Wobec powyższego należało uznać , iż w dniu wydania decyzji przez organ I instancji ,a następnie przez organ II instancji inwestorem wykonanego obiektu budowlanego ( przybudówki wraz z fundamentami) był W. W. i prawidłowo organ II instancji wydał w stosunku do niego nakaz rozbiórki. Następnie słusznie uznał organ II instancji, iż zarzuty podnoszone przez skarżącego( względy społeczne, narażenie na koszty) nie mogą powodować odstąpienia od jego zastosowania. Zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego jest bezprzedmiotowy, w sytuacji gdy przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak i przepisy prawa budowlanego nie zawierają odpowiednika art.5 kodeksu cywilnego. Organy orzekające w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę są limitowane wyłącznie kryteriami i warunkami ściśle określonymi w przepisach prawa budowlanego. Stanowisko powyższe zostało także przedstawione w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego ( wyrok NSAIV SA 1826/00, LEX nr 75538). W nawiązaniu z kolei do zarzutu skarżącego, iż jego zdaniem najpierw należało rozpoznać wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, a nie zawieszać postępowania do czasu zakończenia toczącego się w sprawie nakazu rozbiórki ,należy stwierdzić ,iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie ,a to z uwagi na przepis art. 35 ust5 prawa budowlanego. Zgodnie z jego brzmieniem " właściwy organ wydaje decyzje o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jeżeli na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.". Przepis powyższy normuje tę sytuację wręcz odwrotnie niż twierdzi skarżący. Zdaniem Sądu w tym przypadku słusznie organy administracyjne kontynuowały postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Należy wskazać, iż podstawę do rozpoczęcia budowy statuuje przepis art.28 prawa budowlanego ,który stwierdza ,iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwolenia na budowę , z zastrzeżeniem art.29 i art.30 prawa budowlanego.
Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło