II SA/Kr 320/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego skargę oddala. Pismem z dnia 7.04.2008r. Z.W. powiadomił Wójta Gminy M. o zmianie stanu wody na działce nr 1 w M. , spowodowanej podniesieniem terenu na działki nr 2 i nawiezieniem ziemi na działkę nr 3 . Decyzją organu l instancji z dnia [...].05.2008r. nakazano właścicielom działek nr 2 i 3 wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Po rozpatrzeniu odwołania I. i G.R. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]09.2008r. uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy M. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21.01.2009r., sygn. akt II SA/Kr 1068/08 oddalił skargę Z.W. na decyzję SKO w K. z dnia [...].09.2008r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...].08.2009r., nr [...] odmówił nakazania przywrócenia poprzedniego stanu w zakresie odprowadzania wód opadowych z terenu działek nr 2 i 3 położonych w M. W dniu 23.02.2009r. I.R. poinformował, iż wykonał odwodnienie wzdłuż granicy z działką 1 , po terenie działek 2 i 3 . W toku postępowania organ l instancji zlecił wykonanie ekspertyzy z zakresu hydrologii, mającej wykazać związek pomiędzy zmianą konfiguracji terenu wykonaną przez właścicieli działek sąsiednich, a wynikającą z powyższych działań zmianą stosunków wodnych i ewentualną powstałą szkodą dla gruntów sąsiednich. Do opinii sporządzonej przez J.M. , posiadającego uprawnienia hydrologiczne, strony nie złożyły żadnych uwag i zastrzeżeń. Z opracowania wynika m.in. iż zmiany ukształtowania terenu na działkach nr 2 i 3 , nie wpłynęły negatywnie na działkę nr 1 , poprzez wzmożony napływ wód opadowych. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ l instancji nie stwierdził zmiany kierunku odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Wskazano, iż kierunek ten jest zgodny ze spadkiem terenu w odniesieniu do stanu, jaki miał miejsce przed wykonanymi pracami. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Z.W. , podnosząc w odwołaniu min., iż w zaistniałej sytuacji szkody ujawniają się w późniejszych okresach, nawet po kilku latach. Na działce odwołującego w roku 2009 wystąpiły zabagnienia i wjazd na nią sprzętem mechanicznych był niemożliwy. Ponadto działka ta w ocenie Z.W. straciła na wartości i wymaga nawiezienia ziemi. Następnie odwołujący zakwestionował sposób wyliczeń zawartych w opinii hydrologicznej, wskazując m.in. że wszystkie spadki podane w opracowaniu są nieprawdziwe oraz zarzucając, iż nie wykazano różnic wysokości na podstawie mapy z 1993r. (której wiarygodności odwołujący nie jest pewien). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] grudnia 2009r., nr [...] działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. 2005, nr 239, poz. 2019 z późniejszymi zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało decyzję organu l instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przyjął, iż z treści przepisu art. 29 ustawy prawo wodne wynika, że obowiązkiem organu l instancji jest ustalenie, czy rzeczywiście wystąpiła zmiana "stanu wody na gruncie", a jeżeli nastąpiła, ustalenie czy zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. W sytuacji zaś wypełnienia dyspozycji art. 29 ust. 3, organ stopnia podstawowego staje się uprawniony wydać rozstrzygnięcie nakazujące właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub nakazujące wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W ocenie SKO w przypadku nie stwierdzenia wyrządzenia szkody, wynikającej ze zmiany naturalnych stosunków wodnych, organ administracyjny winien wydać decyzję o odmowie przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom. Organ II instancji wydając przedmiotowe rozstrzygniecie opierał się na ustaleniach zawartych w sporządzonej w lipcu 2009r. przez mgr inż. J.M. ekspertyzie hydrologicznej dla dziatek nr 1 , 2 i 3 , obręb [...]. Zgodnie z wnioskami tam zawartymi SKO uznało, iż w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany stanu wód na gruncie. Każde bowiem ilościowe zwiększenie lub zmniejszenie - jak w analizowanej sprawie stanu wód, jak też kierunków ich przepływu stanowi naruszenie stanu wód na gruncie w rozumieniu art. 29 ustawy. Jednakże w niniejszym postępowaniu brak było wystąpienia szkody z tego tytułu. Z ekspertyzy wynika bowiem, iż zmiana stanu wody na gruncie polegała na zmniejszeniu ilości wód spływających z działek 3 i 2 na działkę nr 1 obręb M. , a nie ich zwiększeniu. Ponadto zarzucono odwołującemu, iż nie skonkretyzował szkód, które rzekomo wystąpiły. Wskazano, iż regulacja z art. 29 ustawy prawo wodne dotyczy nie szkód potencjalnych, tylko takich, które już wystąpiły i dadzą się konkretnie oszacować. Skargę na powyższą decyzję wniósł Z.W. . Skarżący zarzucił, iż "negatywna" dla niego decyzja oparta została na obarczonej wieloma błędami ekspertyzie hydrologicznej. W dalszej części skargi skarżący wskazywał na błędy i nieścisłości opinii, występujące m.in. przy parametrach określających spadki terenu, przy określeniu podjętych przez sąsiadów prac zabezpieczających (nie podano głębokości i pojemności studzienek, brak zbadania przepuszczalności gleby przy dużych opadach). Skarżący nie zgodził się również z autorem przedmiotowej analizy, że postępująca zabudowa zmniejsza ilość wody spływającą na działkę skarżącego, bowiem jego zdaniem coraz większa część zabudowanego terenu zwiększa ilość wody, co stanowi przyczynę powodzi. Skarżący wskazał także na rów przy ulicy F. , w którym powstająca cofka spowodowała zalanie działki skarżącego. Podniósł, iż pas jego działki przylegający do działek 2 i 3 jest podtapiany z podwórek postawionych tam domów. Nadto wskazał, iż w takiej sytuacji występują straty w plonach, niszczenie sprzętu. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Odnotować również przyjdzie, iż stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze,. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Wskazać należy, iż zgodnie z artykułem 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży ponadto obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W świetle powyższego, właściciel nie .może poprzez m.in. odprowadzanie wód na grunty sąsiednie powodować szkód na tych gruntach. Orzekanie w sprawach spornych następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej (art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne). Przepis art. 29 ust. 3 w/w ustawy daje właściwym organom administracji publicznej możliwość nakazania w drodze decyzji właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku wykazania, iż w wyniku działań dokonanych przez właściciela gruntu doszło do naruszenia stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Kwestię, czy naruszenie stanu wód było istotne, czy też nie, należy rozpoznawać jedynie w odniesieniu do skutków, jakie w konsekwencji zaistniały, czyli szkody powstałej na gruncie sąsiednim. Z uwagi na cel i charakter spraw z zakresu stosunków wodnych, wymagający przy jej rozstrzyganiu również wiedzy specjalistycznej z zakresu hydrogeologii, szczególnego znaczenia nabiera treść ekspertyzy hydrologicznej. Sporządzenie przedmiotowego opracowania podyktowane było zaleceniami ostatecznej decyzji SKO z dnia [...].09.20Q8r. co do dalszego postępowania przed organem l instancji. Zalecenia organu odwoławczego zostały wykonane w pełnym zakresie, gdyż z uwagi na ocenę zmiany stanu wody na gruncie niezbędne były wiadomości specjalne. Przedmiotem w/w opinii były okoliczności dotyczące stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Autor analizy - mgr inż. J.M. jest osobą uprawnioną, gdyż posiada świadectwo Ministra Środowiska z dnia 19 lipca 2004r. o posiadanych kwalifikacjach do wykonywania dokumentacji hydrologicznej. W przedmiotowej sprawie miała miejsce zmiana stanu wód na gruncie należącym do skarżącego, co potwierdza bez wątpienia w/w opinia. Autor analizy wskazał bowiem, iż wzniesione budynki oraz zagospodarowanie działek nr 2 i 3 spowodowały zmianę ukształtowania terenu oraz kierunki spływu wód. We wnioskach końcowych powołanej ekspertyzy zawarto ocenę, iż powyższa zmiana ukształtowania terenu, "po uwzględnieniu istniejących możliwości przepływu wód opadowych i wykonanego odwodnienia nie wpłynęły negatywnie na działkę nr 1 poprzez wzmożony napływ wód opadowych, a wręcz przeciwnie napływ z tych działek został ograniczony". Zatem stwierdzić należy, iż organ odwoławczy posiłkując się przedmiotową analizą słusznie stwierdzili, iż zaistniała w niniejszej sprawie zmiana stanu wód, polegająca za zmniejszeniu ilości wód spływających z działek sąsiednich na działkę skarżącego nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 29 § 3 prawa wodnego. Zastosowanie bowiem w/w przepisu wymagało uprzedniego ustalenia, czy właściciele sąsiednich działek nr 2 i 3 swoim działaniem spowodowali zmianę stanu wody na gruncie, a jeśli tak, to czy może zachodzić związek przyczynowy pomiędzy spowodowaną zmianą a szkodą dla gruntów sąsiednich. Analiza przepisu art. 29 ustawy prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela działki zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji o jakich mowa w art. 29 ust. 3 tej ustawy to takie działanie właściciela lub innych osób na jego gruncie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany przykładowo z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. Innymi słowy aby nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom musi zostać wykazane, iż doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich; W sprawie niniejszej organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, a w szczególności ekspertyza hydrologiczna, dokumentacja geodezyjno-kartograficzna - potwierdza ustalenia organów, iż nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, w szczególności wzmożonego napływu wód opadowych na działkę nr 1 . Takie zaś ustalenia uprawniały organ do wydania zaskarżonej decyzji. Zarzuty zawarte w skardze sprowadzały się do polemiki z wnioskami zawartymi w przedmiotowej ekspertyzie, autorstwa osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną z zakresu hydrogeologii, uzasadniającą wypowiadanie się na temat warunków gruntowo-wodnych. Na poparcie swojego stanowiska skarżący nie przedstawił żadnego równorzędnego dowodu, np. opinii hydrologicznej. Niezależnie od błędnego stanowiska SKO w K. zwartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że to strona postępowania zobligowana jest do wykazania ewentualnie wyrządzonej szkody wskutek zmiany stanu wody na gruncie, albowiem zgodnie z art. 7 k.p.a. to organ administracji publicznej jest zobowiązany dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, w tym wypadku min. ustalić czy doszło do naruszenia stosunków wodnych, które spowodowało szkodę dla gruntów sąsiednich, to samo rozstrzygnięcie Kolegium jest prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.