II SA/Kr 321/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-08-13
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy uczestnik postępowania nie wykazał trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Prawo do ustanowienia adwokata jako forma pomocy procesowej przysługuje wyłącznie osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wnioskodawca nie wykazał takiej trudnej sytuacji materialnej, gdyż dysponował środkami finansowymi, które mógł przeznaczyć na prowadzenie postępowania, a wyjazd za granicę świadczy o braku rzeczywistej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Uczestniczka A. W. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Wojewody z 26 listopada 2007 r. Wniosek uzasadniono trudną sytuacją materialną uczestniczki, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada dochodów ani zasiłków, a jej majątek ogranicza się do drewnianego domu i działki rolnej. Pełnomocnik wskazał, że uczestniczka przebywa za granicą i nie ma stałego miejsca pobytu w Polsce.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek uczestniczki A. W. o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 listopada 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji postanawia oddalić wniosek uczestniczki A. W. o ustanowienie adwokata
W dniu 17 czerwca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek uczestniczki A. W. o ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 20 lipca 2010 r., w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 listopada 2007 r.
We wniosku złożonym przez M. W.- pełnomocnika uczestniczki A. W. oświadcza ona, iż wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego dochodu. Nie pobiera też żadnych zasiłków.
W skład posiadanego majątku wchodzi drewniany dom do kapitalnego remontu oraz nieruchomość rolna o pow. 4.. arów.
Na uzasadnienie wniosku pełnomocnik podał, iż oddalenie skargi pozbawia A. W. prawa do obrony jej interesów naruszonych samowolą budowlana a osoba dopuszczająca się naruszenia prawa pozostaje bezkarna. W piśmie z dnia 20 lipca 2010 r. uzupełniającym wniosek wyjaśnił, iż A. W. przebywa obecnie za granicą i że względu na okres wakacji nie posiada miejsca stałego pobytu. Pozostaje na utrzymaniu osób zapraszających ją. Koszt podróży pokrył ojciec uczestniczki, jak również darował jej kwotę w wysokości 5.000 zł. A. W. przebywając w Polsce prowadzi gospodarstwo domowe sama. Mieszka w domu swoich rodziców. Jedynym jej majątkiem jest drewniany dom wraz z 4.. arową działką jaki otrzymała w wyniku darowizny od swoich rodziców. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz. 1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku (jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ).
Zdaniem sądu pełnomocnik uczestniczki nie wykazał należycie, iż znajduje się ona w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Jak podaje w swoich wyjaśnieniach z dnia 20 lipca 2010 r. A. W. dysponowała sporą sumą pieniędzy, którą mogła przeznaczyć na dowolny cel, zabezpieczając swoje interesy. Wybrała wyjazd za granicę, w ten sposób przerzucając ciężar odpowiedzialności za ewentualne negatywne skutki procesowe na Skarb Państwa. Osoba pozostając w niedostatku tak jak to twierdzi pełnomocnik o uczestniczce, bez stałych dochodów, bez prawa do jakiegokolwiek zasiłku, samodzielnie prowadząca gospodarstwo domowe, nie decyduje się na zagraniczne podróże, w obliczu braku środków do życia po powrocie. Chyba, że taki wyjazd wiąże się z perspektywą podjęcia pracy. To na uczestniczce ciąży obowiązek zapewnienia środków pieniężnych potrzebnych na prawidłowe prowadzenie postępowania, w tym na zatrudnienia kwalifikowanego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Przerzucanie go na Skarb Państwa może być uzasadnione jedynie trudną sytuacją materialną a taka nie został w żaden sposób udowodniona przez pełnomocnika skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło