II SA/Kr 3217/01

` Dnia 16 listopada 2004 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr) NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "X" z dnia 19 września 2001 r,NR: [...] w przedmiocie opłaty drogowej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2001 r, Nr: [...] II uchylone decyzję nie mogą być wykonane , III zasądza od Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa "X" kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 19.09.2001r., Nr. [...] znak: GDDP [...] Generalny Dyrektor Dróg Publicznych Oddział Południowo -Wschodni w wyniku wniosku z dnia [...] .2001 r. Przedsiębiorstwa "X" o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2001r., Nr [...] znak: [...], którą obciążono wnioskujące przedsiębiorstwo opłatą drogową w wysokości [...] zł. Na uzasadnienie podano, że korzystanie z dróg przez pojazd odbywa się na ściśle określonych warunkach. Zgodnie z art 61 ust. 1 i ust.2 ustawy z dnia 20.06.1997r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997r., nr 98, póz. 602 z późn. zm.) - Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej i umieszcza się go w ten sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Zgodnie z art. 61 ust. 11 cyt. ustawy: ,jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w ust. 6,8 i 10, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia". W sytuacji, gdy choć jeden z w/w parametrów jest przekroczony - pojazd uznaje się za ponadnormatywny. W wyniku zatrzymania i kontroli w dniu [...].2001 r. zestawu należącego do skarżącego przedsiębiorstwa, a składającego się z pojazdu marki Jelcz nr. [...] i przyczepy Sanok nr. [...] stwierdzono przekroczenie nacisku osi pojedynczej (II oś) o ponad 11 kN, co spowodowało uznanie zestawu za pojazd ponadnormatywny wymagający zezwolenia na przejazd. Zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21.03.1985r o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. nr 71, poz. 838 z późn. zm.) za przejazd tego pojazdu bez zezwolenia pobrano opłatę podwyższoną, której wysokość obliczono zgodnie z par.2 ust. 2 Lp. tabeli 5.1)b), par.9 ust. 1 pkt 2) i par. 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.06.2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. nr 51, poz. 607) mając na względzie to, że kontrolowany zestaw nie miał przekroczonej dopuszczalnej masy całkowitej lecz dopuszczalny nacisk osi pojedynczej i tylko za przekroczenie tego parametru została naliczona opłata drogowa. Świadczy to o tym, że zestaw nie był przeładowany, lecz ładunek był nieprawidłowo ułożony (niedociążona przyczepa przy przeciążonym ciągniku), co jest niezgodne z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 01.04.1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia). Podano, że przewoźnik zapłacił mandat karny w wysokości [...] zł nałożony przez funkcjonariusza Policji na podstawie przepisów o wykroczeniach, nie mniej z uwagi na obecny stan prawny, w którym istnieją dwa odrębne tytuły do nakładania sankcji karnych, mandat nie wyklucza obowiązku obciążenia podwyższoną opłatą drogową wynikającą z cyt. ustaw i przepisów wykonawczych. Na decyzję tę Przedsiębiorstwo -X- złożyło skargę wnosząc ojej uchylenie. Na uzasadnienie podano, że zaskarżone rozstrzygnięcie w sposób istotny narusza interes skarżącego albowiem, skarżący nie miał innej możliwości rozłożenia przedmiotowego ładunku, a zwiększenie ilości załadowanych palet spowodowałoby przekroczenie dopuszczalnej ładowności. Nadto przy dokonywaniu pomiarów nacisku osi nie uwzględniono siły wiatru, a jego oddziaływanie na duże płaszczyzny kontrolowanego pojazdu (wysokiego i oplandekowanego) jest duże i ma znaczenie dla wyniku pomiarów jest w. Zdaniem skarżącego zwolnienie hamulców pojazdu przy dokonywaniu pomiarów sprzyjało wywieraniu dodatkowego nacisku na hak holowniczy przez dyszel przyczepy i nie uwzględniono różnego nacisku dyszla na ten hak znajdujący się blisko osi uznanej za przeciążoną. Zarzucono, że kontrolujący nie uwzględnił sposobu najazdu, który jest różny u poszczególnych kierowców. Podkreślono, że skarżący jest doświadczonym przewoźnikiem i w jego postępowaniu nie można dopatrzyć się umyślnego działania a także, że obciążenie opłatą drogową w wysokości [...] zł narusza zasadę proporcjonalności z art 2 i 92 Konstytucji, bowiem skarżący z tytułu przewozu ładunku pojazdem kontrolowanym uzyskał korzyść majątkową w wysokości [...] zł bez uwzględnienia kosztów własnych. Nałożona w wysokości trzykrotnie wyższej od korzyści opłata drogowa ma charakter represyjny, a zważywszy rodzaj przewinienia dla skarżącego wystarczająco dotkliwą karę stanowi poniesiony mandat karny w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny - Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych wniósł o jej oddalenie. Na uzasadnienie podano, że zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym "ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę". Rozmieszczenie ładunku nie spełniało tego wymogu a wskazywało na konieczność przerzucenia części palet z przewożonym szkłem z samochodu na przyczepę. Podano, że ważenie pojazdów odbywa się zgodnie z instrukcją "o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzaniu wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołu pojazdów wprowadzoną Zarządzeniem Nr 47 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 29.11.1999r., która w pkt 4.4d mówi: "na wagi najeżdża się bez gwałtownych przyspieszeń, pomiary przeprowadza się przy wyłączonym silniku ważonego pojazdu, włączonym biegu i zwolnionych hamulcach". Parcie wiatru nie ma żadnego wpływu na czynność ważenia, gdyż wiatr boczny może powodować mniejszy nacisk (unoszenie) na koła od strony wiejącego wiatru i zwiększony nacisk na koła po strome przeciwnej, lecz nacisk osi pojazdu jest sumą nacisków poszczególnych kół na osi i nie ma to wpływu na ostateczny wynik pomiaru. Nadto przedmiotem pomiaru był nacisk osi pojazdu na drogę a nie nacisk, jaki powodują zwolnione hamulce na poszczególne elementy zestawu transportowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Skarga jest uzasadniona, choć nie z tych względów jak podane w jej uzasadnieniu. Należy zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane m.in. w oparciu o treść par. 9 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. nr 51, poz.607). Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r., sygn. akt P. 6/02 (Dz.U. nr 214, poz. 1816) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że par. 9 ust. 1 pkt 2 i ust.2 cyt. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 145a par. 1 kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja z Konstytucją. Zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 1 b) p.p.s.a. - Sąd, uwzględniając skargę na decyzję - uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy powołanych wyżej przepisów uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą - jak w pkt 1 wyroku. W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że obie decyzje nie mogą być wykonane -jak w pkt. II wyroku. Na mocy art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368) orzeczono o kosztach -jak w pkt. III wyroku.