II SA/Kr 324/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu [...] stycznia 2008r. D. G. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wydaną w przedmiocie zasiłku rodzinnego. Skarżąca domaga się ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu swego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podnosi, iż miesięcznie na wydatki związane z utrzymaniem przeznacza 999,59 zł. Wchodzą w to zarówno koszty czynszu, prądu, gazu, telefonu i Internetu, jak też i opłata 450,00 zł czesnego za uczęszczanie córki do płatnego społecznego liceum. Na wyżywienie i zaspokojenie koniecznych potrzeb tj. odzież czy pomoce szkolne pozostaje jej niecałe 500,00 zł netto. Zdaniem Sądu, wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni w wysokości 1828,80 zł oraz alimentów otrzymywanych na córkę w wysokości 475,00 zł. A zatem łączne dochody rodziny wynoszą 2 303,80 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada mieszkanie o pow. 24,25 m2 . Wnioskodawczyni nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wykazała w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zdaniem Sądu, w obecnej sytuacji majątkowej skarżącej, biorąc pod uwagę fakt, iż rodzina posiada stały dochód w wysokości 2 303,80 zł, wykazane wydatki należą do zwykłych wydatków, które ponosi każdy właściciel nieruchomości lokalowej, zaś niektóre – wskazane przez skarżącą, jak np. Internet nie są wydatkami niezbędnymi i koniecznymi – w ocenie Sądu wnioskodawczyni byłaby w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie zaoszczędzić stosowne środki finansowe na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Skarżąca wnosząc skargę do Sądu musi się liczyć z tym, iż będzie zobligowana do uiszczania stosownych należnych kosztów sądowych w szerokim rozumieniu ( w niniejszej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ), a zatem winna w planowaniu swojego budżetu domowego przewidzieć środki finansowe na ustanowienie ewentualnego zastępcy procesowego. Tym bardziej, iż zgodnie z art. 246 par. 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek zaś utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W świetle dokumentów znajdujących się z aktach sprawy, zdaniem Sądu, okoliczności te nie zostały w sposób nie budzący wątpliwości wykazane i uwiarygodnione. Strona ma miesięczny dochód w wysokości 2303 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 1150 zł. Przedstawione zaś wydatki np. na opłaty związane z Internetem, telefonem, polisą nie należą do wydatków "utrzymania koniecznego " przez które rozumie się zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych ( żywność, mieszkanie ), nie należą do wydatków niezbędnych do egzystencji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).