II SA/Kr 327/03

WyrokWSA w Krakowie2007-04-02

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Wojciech Jakimowicz, Małgorzata Brachel- Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej przysługuje renta socjalna na podstawie ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Renta socjalna nie przysługuje osobie, która jest już uprawniona do renty lub emerytury, z wyłączeniem renty rodzinnej. Przepis ten jest bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia organowi administracji swobodnego uznania. W związku z tym, jeśli skarżący jest uprawniony do renty inwalidzkiej, organy administracji nie mają podstaw prawnych do przyznania mu renty socjalnej.
Stan faktyczny
Skarżący R. T. złożył wniosek o przyznanie renty socjalnej. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżący posiada uprawnienie do renty inwalidzkiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który wyklucza przyznanie renty socjalnej osobie uprawnionej do renty lub emerytury. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, podnosząc trudną sytuację życiową i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Izabela Dobosz Sędziowie WSA: Wojciech Jakimowicz (spr.) WSA: Małgorzata Brachel- Ziaja Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej I. skargę oddala; II. Zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 13 stycznia 2003 r., znak: [...] działające na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 27a ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. T. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] 2002 r, znak: [...] w sprawie odmowy przyznania renty socjalnej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji kolegium wskazało, że pismem z dnia [...] 2002 r. R. T. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie mu renty socjalnej. Decyzją z dnia [...] 2002 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił przyznania R. T. renty socjalnej z uwagi na fakt, że zainteresowany posiada uprawnienie do renty inwalidzkiej. Od powyższej decyzji odwołał się R. T. wnosząc o podwyższenie jego świadczenia z ZUS poprzez przyznanie mu renty socjalnej. Odwołujący się opisał szczegółowo swoją sytuację rodzinną i zdrowotną i wniósł o uwzględnienie przedstawionych okoliczności przy podejmowaniu decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zgodnie z art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej osobie, o której mowa w ust. 1 i 2, uprawnionej do renty lub emerytury, z wyłączeniem renty rodzinnej, renta socjalna nie przysługuje. Przepisy ustawy są w tym zakresie bezwzględnie obowiązujące i nie pozostawiają organowi administracji swobodnego uznania przy orzekaniu. Wskazano, że z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że R.T. ma orzeczoną grupę inwalidzką i jest uprawniony do otrzymywania renty inwalidzkiej. Ponadto, decyzją z [...] 2002 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał R. T. dodatek do renty inwalidzkiej w postaci dodatku pielęgnacyjnego. Nie ma zatem możliwości prawnych przyznania odwołującemu się dodatkowego świadczenia z pomocy społecznej w postaci renty socjalnej. Niezależnie od podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje wiele różnorakich form pomocy, z których przy spełnieniu określonych przesłanek R. T. może skorzystać. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 stycznia 2003 r., znak: [...] złożył w ustawowym terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego R. T. opisując swoją trudną sytuację życiową i wnosząc o przyznanie "zasiłku socjalnego". Na skomplikowaną sytuację zdrowotną skarżący wskazywał również w piśmie z dnia [...] 2007 r. (data wpływu). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wraz z jego argumentacja i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego wnosił o uwzględnienie skargi potwierdzając, że skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 stycznia 2003 r., znak: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi R. T. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia ani aktualna sytuacja faktyczna skarżącego, ani aktualny stan prawny w zakresie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, a w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższą zasadę kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 stycznia 2003 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] 2002 r., znak: [...] o odmowie przyznania renty socjalnej. Sprawowanie przez sąd administracyjny kontroli działań organów administracji publicznej z punktu widzenia zgodności tych działań z prawem nie daje możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej poprzez zmianę zaskarżonej decyzji, o co wnioskował skarżący w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarga - złożona w ustawowym terminie - nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r, nr 153, poz. 1269)). Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej była kwestia przyznania renty socjalnej, o której stanowił art. 27a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t. jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Wniosek o tego rodzaju świadczenie z dnia 1 września 2002 r. został podtrzymany w piśmie z dnia [...] 2002 r. i [...] 2002 r. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji pochodzi wprawdzie z dnia [...] 2002 r., jednakże z akt sprawy wynika, że w ustawowym terminie do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2002 r. odwołujący się podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] 2002 r. dołączając dokumenty adresowane do organu odwoławczego (notatka służbowa z dnia [...] 2002 r. - k. 22, pismo odwołującego się z dnia [...] 2002 r. - k. 29). Renta socjalna przysługiwała osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, a także osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej, ponad gimnazjalnej lub w szkole wyższej, przed ukończeniem 25 roku życia, a także w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej, niezależnie od dochodu. Jednakże zgodnie z treścią art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej renta socjalna nie przysługiwała osobie uprawnionej do renty lub emerytury, z wyłączeniem renty rodzinnej. Konstrukcja art. 27a ust. 4 ustawy o pomocy społecznej prowadzi do wniosku, iż w sytuacji, gdy wnioskodawca był osobą uprawnioną do renty lub emerytury, nie istniała możliwość podjęcia pozytywnej decyzji w przedmiocie przyznania renty socjalnej. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą uprawnioną do renty, która nie ma charakteru renty rodzinnej (decyzja ZUS z dnia [...] 2002 r. - k. 41 akt administracyjnych, odcinki renty z [...] 2002 r. i z [...] 2003 r. - k. 42 akt sądowych), organy administracji nie miały podstaw prawnych do przyznania skarżącemu świadczenia w postaci renty socjalnej. Niekwestionowana trudna sytuacja bytowa skarżącego opisana również w złożonej skardze nie mogła stanowić podstawy do przyznania mu renty socjalnej, co nie oznacza, że nie uzasadniała przyznania pomocy społecznej w innej formie, o czym organ odwoławczy pouczył R. T. w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji realizując tym samym obowiązki wynikające z zasad ogólnych k.p.a., zwłaszcza art. 8 i 9 k.p.a. Jak wykazuje analiza stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, nie dawał on podstaw do przyznania pomocy społecznej w formie określonej w art. 27a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, jednakże nie wyklucza dopuszczalności uzyskania pomocy społecznej w innej formie. Interes prawny skarżącego w uzyskaniu pomocy społecznej, ewidentny na gruncie zgromadzonej w aktach dokumentacji i nie kwestionowany przez organy administracji publicznej, może uzyskać ochronę na podstawie regulacji ustawowych dotyczących np. przesłanek uzyskiwania świadczeń w formie zasiłków celowych. Z powyższych powodów skargę, jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło