II SA/Kr 327/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom skargę oddala. 1. Wójt Gminy L. ostateczną decyzją z 10.11.2017 r. (znak [...]) wydaną na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z 18.07.2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2017 r., poz. 1121) nakazał R. D., właścicielowi działki nr [...] w L. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wobec stwierdzenia zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie. Ustalone decyzją wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom polegało na zabezpieczeniu skarpy znajdującej się na wskazanej wyżej działce. Skarpa ta powstała wskutek prowadzonych przez adresata obowiązku prac ziemnych. Powyższa decyzja zawierała szczegółowe określenie sposobu wykonania nałożonego na jej adresata nakazu. 2. Wnioskiem z 9.10.2018 r. (k. 85, tom 2 akt administracyjnych) K. D. domagał się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją Wójta Gminy L. z 10.11.2017 r. Podał, że decyzja została wydana w czasie, w którym przedmiotowa działka nie była jego własnością. Wskazał na nieprawidłowości, które miały mieć miejsce podczas oględzin działki nr [...] w L. a które odbyły się we wrześniu 2018 r. Akcentował, że wykonanie nałożonych decyzją obowiązków nie jest możliwe, gdyż należałoby uprzednio wyciąć rosnące w okolicy drzewa. Na tę zaś czynność musiałby uzyskać stosowną zgodę. W piśmie z 5.11.2018 r. (k. 89 tom 2 akt administracyjnych) K. D. podał, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego opiera na art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu) i art. 145 par. 1 pkt 6 k.p.a. (tj. na tym, że sporna decyzja wydana została bez wymaganego prawem stanowiska innego organu). Wskazał też, że informację o wydaniu decyzji pozyskał w dniu 26.07.2018 r. Podał, że prawo własności działki nr [...] nabył w dniu 20.04.2018 r. zawierając umowę darowizny. W zakresie przesłanki z art. 145 par. 1 pkt 6 k.p.a. wyjaśnił, że w sprawie zmiany stanu wody nie została sporządzona opinia Inspektoratu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 3. Wójt Gminy L. postanowieniem z dnia 26.11.2018 r. (znak [...]) odmówił wznowienia postępowania zakończonego wskazaną na wstępie własną decyzją z 10.11.2017 r. Nadto, odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji. Podał, że w chwili wydawania decyzji z 10.11.2017 r. właścicielem działki nr [...] był R. D., zaś wnioskodawca stał się właścicielem tej nieruchomości dopiero 20.04.2018 r. Nastąpiło to zatem po uzyskaniu przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Brak jest więc podstaw do uznania za zasadny zarzutu dotyczącego pozbawienia strony udziału w sprawie. W zakresie drugiego zarzutu podał Wójt Gminy L. , że ustawa o ochronie przyrody (regulująca kwestie wycinki drzew) jak i Prawo wodne, nie przewidują aby konieczne było - przed wydaniem decyzji w przedmiocie naruszeniu stosunków wodnych – uzyskanie stanowiska Inspektora Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Nadto wskazał organ I instancji, że pismo informujące wnioskodawcę o przejęciu obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji otrzymał on w dniu 29.06.2018 r. W ocenie Wójta Gminy, jest to dzień, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji. Wskazane bowiem pismo z 25.06.2018 r. (k. 76) zawierało kopię tejże decyzji. 4. Zażalenie na opisane postanowienie Wójta Gminy L. z dnia 26.11.2018 r. wniósł K. D.. Kwestionując trafność tego postanowienia zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., a także art. 8 k.p.a. 5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 18.01.2019 r. ([...]) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazało Kolegium, że w aktach spawy znajduje się pismo Wójta Gminy L. z 25.06.2018 r. informujące wnioskodawcę o przejęciu przez niego obowiązków nałożonych decyzją Wójta [...] z dnia 10.11.2017 r. oraz przesyłające mu kopię przedmiotowej decyzji. Pismo to wnioskodawca odebrał osobiście w dniu 29.06.2018 r. (k. 76 akt I instancji). Miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w ocenie SKO w T. upłynął w dniu 29 lipca 2018 r. Wniosek ten jednak nadany został lisem poleconym dopiero w dniu 9.10.2018 r. tj. ponad 2 miesiące po terminie. Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że nie zasługuje zatem na uwzględnienie twierdzenie wnioskodawcy, że o wydaniu spornej decyzji dowiedział się dopiero w dniu 26.07.2018 r. SKO podkreśliło także, iż wnioskodawca nie był stroną zakończonego postępowania administracyjnego. Zwróciło też uwagę, że wskazany jako podstawa wznowienia art. 145 par. 1 pkt 6 k.p.a. dotyczy sytuacji gdy obowiązek współdziałania został ustanowiony przepisami prawa materialnego. Prawo wodne nie przewiduje zaś obowiązku uzyskania przez organ wydający decyzję w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych, stanowiska innego organu. 6. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję wniósł K. D.. Zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 par. 1 k.p.a. poprzez pominięcie rzeczywistego stanu działki nr [...] w L. , na której znajduje się skarpa, a której dotyczyła decyzja z dnia 10.11.2017 r. Nadto wskazał, że niepoprawnie ustalony został moment, w którym miał on dowiedzieć się o wydanej decyzji. Zarzucając naruszenie art. 8 k.p.a. podał, że rozstrzygnięcie zostało wydane bez odniesienia się do jego pism składanych w toku postępowania. Skarżący domagał się uchylenia obu zaskarżonych rozstrzygnięć. Żądał także wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18.01.2019 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, że prawo własności spornej działki nabył w okresie, w którym decyzja nakładająca obowiązki z zakresu prawa wodnego była już ostateczna. Akcentował skarżący, że "od momentu nabycia prawa do spornej działki, uzyskał przymiot strony w postępowaniu". Zwracał uwagę, że w dacie zawierania umowy darowizny działki, nie był świadomy tego, że toczyło się jakikolwiek postępowanie administracyjne dotyczące przedmiotu tej umowy. Podał, że mimo, iż odebrał przesyłkę mającą rzekomo zawierać decyzję z dnia 10.11.2017 r. możliwe jest, że organ omyłkowo nie załączył tej decyzji do kierowanej korespondencji. Wiedzę o decyzji uzyskał dopiero w październiku 2018 r. 7. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze domagało się jej oddalenia podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. 8. Postanowieniem z dnia 31.05.2019 r. sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zauważyć na wstępie należy, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 par. 1 K.p.a.) lub postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania (§ 3). Natomiast zgodnie z § 2 powołanego przepisu, postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do istnienia przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzić więc należy, że przedstawiona regulacja zakłada, że w ramach konstrukcji wznowienia postępowania administracyjnego rozróżnić należy przesłanki warunkujące w ogóle uruchomienie trybu wznowienia oraz przyczyny wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Do pierwszej ze wskazanych grup przesłanek zaliczyć należy: zakończenie sprawy decyzją ostateczną, legitymację składającego podanie o wznowienie, zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie oraz wskazanie (powołanie) przyczyn wznowienia postępowania. Do grupy zaś przesłanek wzruszenia ostatecznej decyzji zalicza się przesłanki, które enumeratywnie wymienione zostały w art. 145 par. 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. Spełnienie wymienionych wyżej przesłanek warunkujących tryb wznowienia (grupa pierwsza) winno skutkować postanowieniem o wznowieniu postępowania administracyjnego, zaś brak spełnienia tych przesłanek jest równoznaczny z odmową wznowienia postępowania. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że w okresie prowadzenia przez Wójta Gminy L. postępowania dotyczącego naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] w L. , skarżącemu nie przysługiwał jakikolwiek tytuł prawny ani do wskazanej wyżej działki, ani też do innych nieruchomości, z którymi związany byłby interes prawny skarżącego w tymże postępowaniu. Bez wątpienia bowiem skarżący stał się właścicielem spornej działki w dniu 20.04.2018 r., a zatem już po wydaniu przez Wójta Gminy L. decyzji z dnia 10.11.2017 r. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych. Nabycie zaś prawa własności działki, po zakończeniu postępowania administracyjnego odnoszącego się do tej nieruchomości, nie uzasadnia legitymacji nowego właściciela do żądania wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Chodzi tu więc o podmiot, który w okresie prowadzenia postępowania był jego stroną (z uwagi na przysługujący interes prawny wynikający np. z dysponowania prawnorzeczowym tytułem do nieruchomości) lecz z przyczyn niezawinionych, nie brał w tym postępowaniu udziału. Nie są zatem objęte dyspozycją tego przepisu przypadki następczego (tj. po zakończeniu postępowania administracyjnego) uzyskania tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczył zakończone postępowanie. Ocena spełnienia przesłanki z art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. odnoszona jest zatem do dysponowania przez dany podmiot (pomięty w postępowaniu) statusem strony – w okresie, w którym postępowanie to było prowadzone. Skarżący zaś nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta [...] z dnia 10.11.2017 r., nie dlatego że został bez swej winy pominięty ale dlatego, że z tą sprawą nie miał nic wspólnego. Trafne było zatem stanowisko obu orzekających w sprawie organów administracji przyjmujące, iż skarżący nie ma legitymacji do złożenia podania o wznowienie wskazanego wyżej postępowania administracyjnego. Jak wyżej wskazano, brak legitymacji składającego podanie wyłącza dopuszczalność wznowienia postępowania i skutkuje postanowieniem o odmowie wznowienia. W związku z powyższą oceną, jedynie na marginesie należy wskazać, że trafne też było stanowisko orzekających organów administracji publicznej, iż wnioskujący o wznowienie postępowania nie zachował terminu do złożenia tego podania. Termin ten wynosi 1 miesiąc, który liczony jest od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 par. 2 k.p.a.). Nawet więc zakładając, że w dacie zawarcia umowy darowizny spornej działki, obdarowany nie wiedział o odnoszącej się do tejże nieruchomości - ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. z dnia 10.11.2017 r., to brak jest podstaw do kwestionowania faktu doręczenia tej decyzji przy piśmie wskazanego organu z dnia 29.06.2018 r. Twierdzenia skarżącego o możliwym braku załączenia tej decyzji do korespondencji do niego kierowanej, nie zostały w żaden sposób udowodnione i wykazane. Mając na uwadze przedstawione rozważania, sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r.,poz. 1302) oddalił skargę.