II SA/Kr 3272/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA : Joanna Tuszyńska Anna Szkodzińska ( spr. ) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 10 (dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S.A./Kr 3272/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, na podstawie art. 66, art. 80 ust. 2 pkt 1 i ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nakazał właścicielom budynku przy ul. [...] w K. , a to S.S. , M.K. , A.S. i K.S. : 1/ zabezpieczenie stropu pomiędzy mieszkaniem nr 1 a mieszkaniem nr 2 w obrysie łazienki i prowadzącego do niej korytarza przez podstemplowanie - w terminie natychmiastowym, zgodnie z art. 108 kpa, 3/ rozebranie drewnianego stropu pomiędzy mieszkaniem nr 1 i nr 2 w obrysie łazienki i prowadzącego do niej korytarza, 4/ wykonanie w miejsce zdemontowanego stropu drewnianego nowego stropu żelbetowego typu WPS zgodnie z zaleceniami i obliczeniami "orzeczenia o stanie technicznym stropu nad II piętrem" Z.J. z marca 2000 r. - w terminie do 15 września 2000 r., W uzasadnieniu decyzji podano, że przeprowadzone w dniu [...] lipca 1999 r. oględziny pozwoliły ustalić, że w lokalu nr 2 , w pomieszczeniu łączącym przedpokój z łazienką część podłogi uległa zapadnięciu, a ścianka działowa wykazuje pęknięcie podłużne o rozwartości dochodzącej do 5 mm. W lokalach usytuowanych piętro niżej widnieją liczne zacieki na suficie, a także częściowo odpadł tynk. Orzeczenie techniczne Z.J. wykazało występowanie licznych wad użytkowych stropu pomiędzy II a III piętrem , w obrysie pomieszczenia łazienki i korytarza stwierdzając jednocześnie konieczność wykonania jego remontu. Z ekspertyzy wynika, że wykonane odkrywki ujawniły, iż odkryte belki stropowe, w wyniku wielokrotnego zalewania stropu na poziomie III piętra uległy całkowitej destrukcji przez grzyby i pleśnie. Zniszczenie tkanki drewna sięga 80-100% przekroju belki i rozpoczyna się w odległości ok. 60 cm od ściany zewnętrznej i sięga w kierunku środka przęsła belki na odległość ok. 1,5 m. Na poziomych spoinach, pomiędzy górnym brzegiem wanny i płytkami widoczna jest 2-3 cm szczelina, która świadczy o ugięciu stropu przekraczającym wartości dopuszczalne. Autor opracowania jednoznacznie stwierdza, że obecny stan techniczny konstrukcji stropów wymaga podjęcia niezwłocznych działań i wykonania nowego stropu. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że w celu dokonania przedmiotowego remontu zachodzi konieczność opróżnienia lokalu mieszkalnego nr 2. Niniejsza decyzja nakazuje wykonanie robót, które są niezbędne w celu usunięcia stanu zagrożenia. W odwołaniu od tej decyzji A.S. zarzucił, że w przedmiotowej sprawie PINB winien był wydać decyzję na podstawie art. 68 Prawa budowlanego. Wykonanie nakazanych prac wymaga bowiem opróżnienia lokalu z osób, które winny być wykwaterowane przez Urząd Miasta . PINB nie przesłał decyzji do urzędu, choć faktycznie, nakazując wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia ludzi i mienia, wydał decyzję w oparciu o przepis art. 68 ust. 3 b. Decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej treści rozstrzygnięcia i nakazał właścicielom budynku przy ul. [...] w K. , a to S.S, , M.K. , A.S. i K.S. : 1/ zabezpieczenie stropu pomiędzy mieszkaniem nr 1 a mieszkaniem nr 2 , w obrysie łazienki i prowadzącego do niej korytarza przez podstemplowanie - w terminie natychmiastowym, zgodnie z art. 108 kpa, 2/ rozebranie drewnianego stropu pomiędzy mieszkaniem nr 1 i nr 2 w obrysie łazienki i prowadzącego do niej korytarza, 3/ wykonanie w miejsce zdemontowanego stropu drewnianego nowego stropu żelbetowego typu WPS zgodnie z zaleceniami i obliczeniami "orzeczenia o stanie technicznym stropu nad II piętrem" Z.J. z marca 2000 r. - w terminie do 31 maja 2001 r. W uzasadnieniu tej decyzji, po przytoczeniu ustaleń poczynionych przez organ I instancji wskazano co następuje: Art. 68 Prawa budowlanego w pkt 1 zawiera dyspozycję zobowiązującą organ do nadania w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu opróżnienie lub wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania, w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem. Znajdujący się w aktach sprawy protokół oględzin nie potwierdza potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku, także nie stwierdza bezpośrednio grożącego zawalenia. Również ocena techniczna Z .J. takiego stwierdzenia nie zawiera, a jedynie: "pomieszczenia na II i III piętrze w rejonie opisywanych zniszczeń belek stropowych w obecnym stanie nie mogą być użytkowane ponieważ stwarza to zagrożenie dla życia i mienia mieszkańców i użytkowników niższych kondygnacji". Organ I instancji orzekł więc prawidłowo na podstawie art. 66, choć nie miał podstaw do stwierdzenia, że zachodzi konieczność opróżnienia lokalu nr 2. Taka konieczność nie wynika ani z orzeczenia decyzji , ani z opinii technicznej. Natomiast obowiązkiem właścicieli jest zapewnienie lokatorom bezpieczeństwa w trakcie wykonywania robót przy remoncie stropu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.S. powtórzył zarzut odwołania. Dodał, że decyzja wydana została w oparciu o wyrwane z kontekstu fragmenty materiału dowodowego oraz na protokole oględzin wykonanym jeszcze przed wszczęciem postępowania, nie uwzględnia danych technicznych określających stan zniszczenia konstrukcyjnych belek nośnych, ani struktury mieszkania, które, pozbawione łazienki, kuchni i ubikacji, nie będzie nadawało się do zamieszkania. Podał skarżący, że organy w ogóle nie przeprowadziły oględzin stropu po dokonaniu odkrywek i ujawnieniu destrukcji belek, nie uwzględniły danych technicznych zawartych w ocenie, które mówią same za siebie. Wyjaśnił, że w mieszkaniu nr 2 obejmującym 147 m2, pokoje znajdują się od strony frontowej, a kuchnia, łazienka i ubikacja w końcu korytarza i nie jest możliwe ich wyłączenie z użytkowania przy dalszym zamieszkiwaniu lokatorów. Do skargi dołączono kserokopię oświadczenia Z.J. datowanego na dzień [...] grudnia 2000 r. Autor, nawiązując do swej opinii z marca 2000 r. podaje, że nie można potwierdzić w sposób statyczny jakiejkolwiek nośności stropu, który jest podtrzymywany przez drugorzędne elementy niekonstrukcyjne. Strop grozi zawaleniem i obecnie stwarza zagrożenie dla życia i mienia osób zamieszkujących III piętro i kondygnacje niższe w rejonie opisywanych zniszczeń. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi powtarzając motywy swego rozstrzygnięcia. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego podstawowym obowiązkiem właściciela lub zarządcy budynku jest utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym. W kontekście tego, generalnego zapisu należy odczytywać sens regulacji zawartej w art. 68 w/w ustawy. Organ administracji obowiązany jest nakazać opróżnienie budynku nie w tym celu, aby ułatwić właścicielowi wykonanie jego własnych obowiązków, ale po to, by chronić mieszkańców przed bezpośrednio zagrażającym niebezpieczeństwem. Jeśli remont, naprawa budynku wymaga jego opróżnienia, właścicielowi służy droga przewidziana przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy /poprzednio ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych/. Rzeczą oczywistą jest, że w sytuacji, kiedy wydania nakazu w trybie art. 68 Prawa budowlanego domaga się sam właściciel, obowiązkiem organu jest wyjaśnienie, czy wniosek ten nie został złożony w celu nieuzasadnionego przerzucenia ciężaru dostarczenia lokalu zamiennego na gminę. Nie zwalnia to jednak organu od ustalenia, i to przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych, czy stan budynku rzeczywiście stwarza zagrożenie zawaleniem . Wbrew przekonaniu organu, sformułowanie przepisu art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego /"nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin,....opróżnienie...."/ nie ogranicza zakresu środków dowodowych , którymi organ może się posługiwać. Zapis ten oznacza tylko tyle, że nakaz nie może być wydany bez dokonania oględzin. Sens takiej regulacji, zważywszy na przedmiot i konsekwencje pozytywnego rozstrzygnięcia, jest oczywisty. Poza tym jednak postępowanie rządzi się ogólnymi regułami określonymi przepisami art. 7 , 77 § 1 i 80 kpa. Zgodnie zaś z nimi organ zobowiązany jest do przeprowadzenia analizy i oceny całego materiału dowodowego, w razie potrzeby uzupełnienia tego materiału i wyjaśnienie zawartych w nim sprzeczności. To zadanie w sprawie niniejszej nie zostało należycie wykonane. Oględziny, a w rzeczywistości "rutynowa kontrola" /tak nazwano spisany protokół/ odbyły się w dniu [...] lipca 1999 r. .W dniu [...] września 1999 r. zostało sporządzone zawiadomienie o wszczęciu w dniu 23 lipca 1999 r. postępowania w sprawie. W czynnościach organu w dniu 23 lipca 1999 r. nie brał udziału żaden ze współwłaścicieli obiektu, a brak jest jakiegokolwiek śladu, aby któryś z nich o terminie czynności był zawiadomiony. Opisane uchybienie ma tym większe znaczenie, że właśnie ów "protokół" miał stanowić jedyną, miarodajną podstawę ustaleń. Zauważyć przy tym należy, że w omawianym dokumencie zawarto opis istniejącego stanu i treść wypowiedzi obecnych najemców lokali. Nie zawarto natomiast żadnej własnej oceny przyczyn opisanego stanu technicznego i jego wpływu na stabilność elementów konstrukcyjnych. Taka ocena natomiast przedstawiona została w opinii Z.J. z marca 2000 r. , sporządzonej po wykonaniu odkrywek . W konkluzji tej opinii podano, że "pomieszczenia na II i III piętrze w rejonie opisywanych zniszczeń.... nie mogą być użytkowane ponieważ stwarza to zagrożenie dla życia i mienia mieszkańców, i użytkowników niższych kondygnacji". Kategoryczne i lakoniczne stwierdzenie organu odwoławczego, że cytowane sformułowanie oznacza coś innego niż bezpośrednią groźbę zawalenia, jest niezrozumiałe. Zaprzeczenie narzucającej się wręcz zbieżności znaczeniowej obu sformułowań wymagało bezwzględnie dodatkowych wyjaśnień i analiz, a tego, niezgodnie z nakazem wynikającym z art. 77 § 1 i art. 80 kpa, organ odwoławczy nie uczynił. Zaniechanie to tym bardziej jest istotne, że organ I instancji, choć nie zastosował przepisu art. 68 Prawa budowlanego, to jednak potrzebę opróżnienia lokalu nr 2 stwierdził. W sprawie więc nie została należycie wyjaśniona kwestia zasadnicza : czy istniejący stan grozi bezpośrednio zawaleniem budynku lub jego części. W konsekwencji nie ustalono też, jakiej części budynku ewentualne zagrożenie dotyczy i czy rzeczywiście istnieje potrzeba jego opróżnienia. Innymi słowy nie poczyniono ustaleń ani analiz wystarczających dla oceny czy w sprawie zastosowano właściwy przepis prawa materialnego. Stwierdzone uchybienia, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodują konieczność uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzji organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.