II SA/Kr 329/03

WyrokWSA w Krakowie2006-10-02

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Małgorzata Brachel -Ziaja, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, jeśli strona odmówiła podpisania kwestionariusza wywiadu środowiskowego i złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, mimo spełnienia przesłanek materialnoprawnych do jego przyznania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, jeśli strona nie dopełni obowiązków proceduralnych, takich jak podpisanie kwestionariusza wywiadu środowiskowego i złożenie oświadczenia o stanie majątkowym, nawet jeśli spełnia przesłanki materialnoprawne do jego otrzymania. Odmowa wykonania tych obowiązków skutkuje wydaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia, która staje się ostateczna, jeśli nie zostanie zaskarżona. Kolejny wniosek o to samo świadczenie traktowany jest jako nowy wniosek, a świadczenie przyznawane jest od miesiąca jego złożenia.
Stan faktyczny
Skarżąca G.S. wniosła o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego od daty wcześniejszej niż ta, od której został jej przyznany. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku od pierwotnie wnioskowanej daty, wskazując na odmowę skarżącej podpisania kwestionariusza wywiadu środowiskowego i złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała w sądzie jedynie datę początkową przyznania zasiłku, nie podnosząc zarzutów co do samego faktu przyznania pomocy ani jej wysokości.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja (spr) WSA Barbara Pasternak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego skargę oddala tt S \ \\\r l - sentencja wyroku Decyzją z dnia [...]. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art 1 ust. 1, art. 2, art. 4 ust. 1, art. 27 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1, art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 138 § l pkt l k.p.a. w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego - po rozpatrzeniu odwołania G.S. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] r. nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, co następuje: Organ I instancji przyznał G.S. zasiłek stały wyrównawczy w kwocie [...] zł na okres od [...] 2002 r. do [...] 2005 r. uzasadniając to spełnieniem przez nią przesłanek do przyznania tej formy pomocy. G.S. odwołując się od tej decyzji podniosła, że zalega z opłatami za czynsz, co - jej zdaniem - spowodowane zostało wstrzymaniem wypłaty zasiłku mieszkaniowego decyzją z [...]. Zarzuciła organowi I instancji brak ustalenia od kiedy datuje się ustalony stronie stopień niepełnosprawności; organ podał jedynie, że orzeczony został do [...] 2005 r. Odwołująca się wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie jej zasiłku stałego wyrównawczego od dnia [...] 2002 r. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało na treść art. 27 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. l tej ustawy tj. dla osoby samotnie gospodarującej jest niższy od kwoty 461 zł. Organ odwoławczy ustalił, że w dniu [...] 2002 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w O. orzekł, iż G.S. ma umiarkowany stopień niepełnosprawności o charakterze okresowym - do [...] 2005 r. Niepełnosprawność datuje się od 1991 r., a jej ustalony stopień datuje się od dnia [...] 2001 r. G.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego dochodu, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. od [...] 2000 r. bez prawa do zasiłku. Ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć pracy zawodowej. G.S. spełnia więc przesłanki do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, przy czym jego wysokość ustalono w oparciu o art 27 ust: 6 ustawy o pomocy społecznej. W myśl tego przepisu zasiłek stały wyrównawczy dla osoby samotnie gospodarującej ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym określonym w art. 4 ust. 1 (461 zł) a dochodem tej osoby, nie więcej jednak niż 418 zł. W rozpatrywanej sprawie strona nie posiadała żadnego dochodu, zatem prawidłowo organ I instancji przyznał zasiłek w kwocie [...] zł. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało na przepis art. 43 ust. 6 wymienionej ustawy, który stanowi, że świadczenia pieniężne pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. G.S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego w dniu [...] 2002 r. do protokołu sporządzonego przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej. Dzień później strona złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, [...] . także pracownik socjalny sporządził wywiad środowiskowy. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności już znajdowało się w aktach sprawy. W tej sytuacji prawidłowo orzeczono o przyznaniu przedmiotowego zasiłku od [...] 2002 r. Organ II instancji zauważył, że w dniu [...] 2002 r. strona wystąpiła do organu I instancji o przyznanie renty socjalnej, dołączając do wniosku orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w O. powiadomił stronę, że renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, a następnie wezwał do zgłoszenia się do Ośrodka Pomocy Społecznej celem ustalenia daty przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wskazano przy tym art. 43 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego (rodzinnego) lub jego aktualizacji, dokonywanej nie rzadziej niż co 6 miesięcy. Przed złożeniem powyższego wniosku z dnia [...] 2002 r. aktualizacja wywiadu miała miejsce [...] 2001 r. G.S. ustaliła termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień [...]2002 r., jednakże odmówiła złożenia podpisu pod kwestionariuszem wywiadu środowiskowego i złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. W tej sytuacji organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił przyznania stronie zasiłku stałego wyrównawczego uzasadniając swoje rozstrzygnięcie odmową strony podpisania wywiadu środowiskowego i złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, co wyklucza przyznanie zasiłku nawet jeśli występują przesłanki do przyznania tej formy pomocy. Decyzja ta nie została zaskarżona, wskutek czego stała się ostateczna Wniosek strony z dnia [...] 2002 r. potraktowano więc jako nowy wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego i dlatego nie było możliwe wyrównanie zasiłku stałego od [...] 2002 r.,, czego domagała się strona. Powyższą decyzję zaskarżyła do sądu G.S. wnosząc o przyznanie jej zasiłku wyrównawczego od dnia [...] 2002 r. W uzasadnieniu skargi podała, że w dniu [...] 2002 r. zwracała się z wnioskiem do organu I instancji, była osobiście w Ośrodku Pomocy Społecznej oraz pracownik tego ośrodka był u niej w domu celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Pracownik ośrodka nie poinformował jej o konieczności podpisania oświadczenia o stanie majątkowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skarżącej powtórzono argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wyjaśniającą dlaczego nie było możliwe przyznanie skarżącej zasiłku od [...] 2002 r. Stwierdzenie, iż pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej w O. nie powiadomił skarżącej o konieczności podpisania oświadczenia o stanie majątkowym nie jest zgodne z prawdą. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem wezwanie skierowane do strony w dniu [...]2002 r. o uzupełnienie wywiadu środowiskowego, z jednoczesnym wyjaśnieniem, że strona odmówiła złożenia podpisu pod kwestionariuszem wywiadu oraz odmówiła złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, co jest podstawą do wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Wezwanie to zostało odebrane w dniu [...] 2002r. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do sądu skarżąca kwestionowała jedynie datę początkową, od której przyznano jej zasiłek. Nie wnosiła zastrzeżeń ani co do samego faktu przyznania jej pomocy, ani też co do jej wysokości. Jednakże sąd zobowiązany był do skontrolowania prawidłowości całej zaskarżonej decyzji. Przy dokonywaniu kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Kryterium dokonywanej przez sąd kontroli stanowi zgodność zaskarżonej decyzji z prawem (art. l § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U Nr 153, poz. 1296 z późn. zm.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod tym kątem sąd doszedł do wniosku, że organy administracji publicznej orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, to jest przepisy art. 4 ust. l, art. 27 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 6 pkt l ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.). Skarżąca spełniła przesłanki do przyznania jej zasiłku stałego wyrównawczego, gdyż jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu inwalidztwa i równocześnie jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Biorąc pod uwagę, że skarżąca w dacie orzekania nie posiadała żadnego dochodu, należało przyznać jej zasiłek w maksymalnej określonej przepisami wysokości, tj. w kwocie 418 zł. Także pod względem formalnym postępowanie administracyjne przeprowadzone w mniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że kwestia przyznania skarżącej zasiłku od miesiąca [...] 2002 r. była już przedmiotem postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia [...] 2002 r. zakończyło się decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] r. o odmowie przyznania jej pomocy w formie zasiłku stałego wyrównawczego od miesiąca [...] 2002 r. Decyzja ta nie została przez stronę zaskarżona i stała się ostateczna. W trakcie postępowania poprzedzającego jej wydanie poinformowano skarżącą o treści art. 43 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego (rodzinnego). Pismem z dnia [...] 2002 r., otrzymanym przez G.S. w dniu [...] 2002 r., wezwano ją do uzupełnienia wywiadu środowiskowego - w terminie 7 dni - przez podpisanie kwestionariusza wywiadu oraz przez wypełnienie oświadczenia o stanie majątkowym. Jednocześnie uprzedzono, że niedopełnienie tych obowiązków spowoduje odmowę przyznania świadczenia. Organ I instancji przeprowadził więc postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia [...] 2002 r. i zakończył je decyzją z dnia [...] r. odmawiającą przyznania zasiłku pomimo, że posiadany przez G.S. umiarkowany stopień niepełnosprawności kwalifikuje ją do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Powyższe ustalenia faktyczne, poczynione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów, nie budzą wątpliwości sądu. Znajdują więc potwierdzenie podane w skardze okoliczności, że [...] 2002 r. skarżąca składała wniosek o przyznanie jej pomocy oraz, że pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej w O. był w jej domu celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Natomiast stwierdzenie, że pracownik ośrodka nie poinformował skarżącej o konieczności podpisania oświadczenia o stanie majątkowym jest niezgodne z dowodami zgromadzonymi w aktach. Przede wszystkim jednak w obecnym postępowaniu sąd nie ma uprawnień do badania prawidłowości decyzji z dnia [...]. Skarżąca mogła kwestionować to rozstrzygnięcie wnosząc odwołanie od decyzji, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Skoro z uprawnienia tego nie skorzystała, przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Oznacza to, że wniosek z dnia [...] 2002 r. nie może być ponownie przedmiotem orzekania przez organ administracji publicznej. W tej sytuacji wniosek strony z dnia [...]2002 r. należało potraktować jako nowy wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że świadczenia pieniężne pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Z tych względów prawidłowo orzeczono o przyznaniu przedmiotowego zasiłku od [...] 2002 r., a wyrównanie zasiłku stałego od [...] 2002 r. nie było możliwe. Biorąc powyższe pod uwagę należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło