II SA/Kr 3292/01

WyrokWSA w Krakowie2004-11-08

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny, rozpatrując wniosek o zameldowanie, powinien badać uprawnienie do przebywania w lokalu, czy też jedynie faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, zwłaszcza w kontekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kwestia zameldowania sprowadza się do rejestracji faktycznego zamieszkiwania pod konkretnym adresem z zamiarem stałego pobytu, a nie do badania stanu prawnego czy uprawnień do lokalu. Organ administracyjny powinien skupić się na ustaleniu, czy skarżąca faktycznie zamieszkuje w lokalu z zamiarem stałego pobytu, koncentrując tam swoje interesy życiowe, co jest zgodne z orzecznictwem NSA i TK.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. R. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję organu I instancji odmawiającą zameldowania skarżącej na pobyt stały. Po uchyleniu przez NSA pierwotnej decyzji, organ II instancji ponownie rozpoznał sprawę i przekazał ją do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżąca podnosiła, że jej uprawnienie do lokalu wynika ze współwłasności i faktycznego zamieszkiwania, podczas gdy inne osoby kwestionowały jej stały pobyt w Polsce i wskazywały na jej zamieszkiwanie w Niemczech. Sąd rozpatrywał sprawę w kontekście orzeczenia TK o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004r sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 11 października 2001r Nr [...] w przedmiocie zameldowania - skargę oddala- Decyzją z dnia 19.12.1997r. nr [...] wydaną na wniosek J. R. - Prezydent Miasta [...] odmówił zameldowania J. R. c. Z. ur. [...].1946r. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W wyniku odwołania J. R. - decyzją z dnia [...] 1998r., [...], wydaną z upoważnienia Wojewody, Urząd Wojewódzki w [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o zameldowaniu J. R. na pobyt stały w lokalu przy [...] w [...]. Na decyzję tę wniosły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie M. B. i E. B.. Wyrokiem z dnia 07.05.2001r. Sygn. akt. IISA.KR.715/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję. Organ II instancji - Wojewoda [...] po otrzymaniu akt, ponownie rozpoznał odwołanie J. R. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z grudnia 1997r. i decyzją z dnia [...] .2001 r. nr [...] zaskarżoną decyzję uchylił w całości i sprawę przekazał Prezydentowi Miasta [...] do ponownego rozpoznania. Na uzasadnienie decyzji podano, że stosownie do przepisu art.9 ust.2 ustawy z dnia 10.04.1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 z późn.zm.) przy zameldowaniu na pobyt stały konieczne jest przedstawienie potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. To przebywanie to w istocie stały pobyt, czyli zamieszkanie w tym lokalu (pomieszczeniu) z zamiarem stałego tam przebywania, gdyż z tym wiąże się obowiązek meldunkowy (art.6 ust. 1 cyt. ustawy). W niniejszej sprawie - zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku NSA z dnia 07.05.2001 r. należy ustalić, czy na J. R. ciąży obowiązek meldunkowy, a nadto, czy wobec sprzeciwu współwłaścicieli lokalu przy ul. [...] w [...] do potwierdzenia uprawnień do jej zameldowania pod wskazanym adresem, wystąpiła do sądu powszechnego o ocenę tych uprawnień. Z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] .2001 r. nie zgodziła się J. R., która wniosła o jej uchylenie. Na uzasadnienie podała, że organ I instancji nie daje gwarancji właściwego rozpoznania sprawy, a jej zdaniem - z uzasadnienia wyroku NSA wynika, że Wojewoda władny jest podjąć ostateczną decyzję o zameldowaniu jej w przedmiotowym lokalu. Podniosła, że jej uprawnienie do zajmowania tego lokalu wynika z tytułu współwłasności nieruchomości, bowiem nabyła udział 3/48 w przedmiotowym budynku, z czego odpisała swoim synom A. S. i M. S. po 1/48 części. Podała, że w lokalu tym mieszkał jej ojciec Z. G., a po jego śmierci dokonano jego faktycznego podziału, w wyniku którego za zgodą rodzeństwa miała zajmować lokal nr [...], a wydzielony z niego lokal nr 6a przypadł jej siostrze. Podała, że w lokalu nr [...] przebywa stale i tu znajdują się jej rzeczy osobiste oraz wyposażenie mieszkania, a także ponosi wydatki związane z jego utrzymaniem. Jako cudzoziemiec posiada kartę stałego pobytu i zawsze miała zamiar stałego pobytu w tym lokalu. Organ administracyjny II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto w piśmie z dnia [...].2002r. Wojewoda [...] poinformował, że mimo wniesienia skargi - organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...].2001 r. odmówił zameldowania skarżącej. J. R. od tej decyzji wniosła dnia [...] .2002r. odwołanie, które organ II instancji pozostawił bez rozpoznania do czasu rozpatrzenia przez sąd administracyjny niniejszej sprawy. Z akt wynika, że istnieją różne wersje na temat zamieszkiwania J. R. i jej syna A. S. w spornym mieszkaniu, bowiem M. B. i E. B. twierdzą, że J. R. ok. 30 lat temu wyszła za mąż za obywatela niemieckiego i od wielu lat zamieszkuje w Niemczech pod konkretnym adresem w [...], który podały, zaś jej syn A. S. po wieloletnim zamieszkiwaniu w [...] zamieszkał wraz ze swoją rodziną pod konkretnym adresem w [...], który także wskazały. Podały też, że M. B. zameldowana jest w przedmiotowym lokalu, a nieformalnie wyodrębniony lokal nr [...] to jeden pokój, bez dostępu do w.c., kuchni i łazienki, a więc nie mogący być ustanowionym samodzielnym lokalem. Na rozprawie w dniu [...].2004r. skarżąca złożyła pismo z dnia [...].2004r. wraz z załącznikami (str.34 - 52) dotyczące zameldowania M. B. w przedmiotowym lokalu i oświadczyła, że z uwagi na brak zameldowania nie mogła jeszcze na stałe przeprowadzić się do [...], że w 2003r. zmarł jej mąż i teraz zamierza starać się o obywatelstwo polskie, a jej interesy życiowe koncentrują się w Niemczech. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela wszystkich argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza dotyczących obowiązku wynikającego z art. 9 par.2 ustawy z dnia 10.04.1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 z późn.zm.) przedstawienia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, czy wystąpienia do sądu powszechnego o ocenę tych uprawnień, a to wobec treści wyroku i uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002r. sygn. K 20/01 (OTK-A 2002/3/34), z którego wynika, że art. 9 ust. 2 cyt. ustawy jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten sprowadza kwestię zameldowania do rejestracji faktycznego zamieszkiwania pod konkretnym adresem. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2003r. sygn. akt SA/Bd 1242/2003: "Ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy, której przedmiotem jest uprawnienie do zajmowania lokalu". W niniejszej sprawie wysiłki skarżącej skierowane są na udowodnienie swoich praw do lokalu oraz na wykazaniu, że inna osoba, z którą skarżąca wiąże niemożność swego zameldowania w spornym lokalu, a zameldowana w tym lokalu - powinna być z niego wymeldowaną. Te wysiłki skarżącej nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dla której istotnym jest stwierdzenie faktycznego zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu, co wiąże się z koncentracją w nim interesów życiowych skarżącej. Według stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego w wyroku z dnia 17 stycznia 2003r. sygn. akt II SA/Łd 664/99: "pobytem stałym" jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, przy czym przez termin "zamiar" należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Mając powyższe na względzie, a także oświadczenia samej skarżącej złożone na rozprawie w przedmiocie jej nie przeprowadzenia się na stałe do przedmiotowego mieszkania i koncentracji swoich interesów życiowych na terenie Niemiec, należy przyjąć, że zaskarżona decyzja organu II instancji zmierzająca do ustalenia, czy przebywanie skarżącej w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie to w istocie pobyt stały, czyli zamieszkiwanie w tymże lokalu z zamiarem stałego tam przebywania, co wiąże się z ustaleniem, czy na J. R. ciąży obowiązek meldunkowy określony cyt. ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych - jest zgodna z prawem. W konsekwencji zajętego stanowiska w przedmiocie zaskarżonej decyzji - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga J. R. jest pozbawiona podstaw prawnych i jako nieuzasadniona nie podlega uwzględnieniu, a przeto - na mocy art. 151 p.p.s.a. i powołanych wyżej przepisów Ustawy o ewidencji i dowodach osobistych - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło