II SA/Kr 33/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy z wniosku Z.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi Z.S. o wznowienie postępowania zakończonego w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 294/12 postanawia: I. zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 294/12, Z.S. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata ze względu na swoją trudną sytuację materialną. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną G. oraz trójką dzieci: M. urodzoną 18 lipca 1996 r., J. urodzoną 20 lipca 2000 r. i M. urodzoną 1 października 1996 r. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej, a wysokość otrzymywanych zasiłków skarżący określił na kwotę 800 zł miesięcznie. W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł argumenty odnoszące się do złożonej przez niego skargi. W uzupełnieniu wniosku wskazał, że nie zbiera rachunków za żywność oraz, że nie płaci czynszu z powodu dewastacji lokalu przez wspólnotę. Przedstawił rachunki za prąd w kwocie 200,53 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie postanowieniem z dnia 8 marca 2013 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 25 marca 2013 r. (data nadania) Z.S. wniósł sprzeciw od wyżej powołanego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, że przedstawił wszelkie dane dotyczącego jego sytuacji rodzinnej i majątkowej. Ponadto podniósł, że zwolnienie go od kosztów sądowych i brak pomocy profesjonalnego pełnomocnika pozbawia go prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w przypadku wniesienia sprzeciwu - jeżeli tylko nie podlega on odrzuceniu - zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w drodze postanowienia. Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie żądanym przez wnioskodawcę. Mając na uwadze oświadczenie skarżącego o wysokości jego dochodów oraz o wysokości dochodów osiąganych przez żonę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe należy stwierdzić, że wniosek skarżącego o całkowite zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata z urzędu jest uzasadniony. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle tego artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wtedy jest uzasadnione, jeżeli osoba ubiegająca się o taką pomoc wykaże, że w ogóle nie jest w stanie ponieść nie tylko części kosztów postępowania, ale żadnych (jakichkolwiek) kosztów postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu stanowi instytucję wyjątkową i dlatego może być stosowane jedynie wtedy, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty tej należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogła przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i trójką niepełnoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z zasiłku z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Odnosząc przedstawione powyżej zasady poznawania skarżącym prawa pomocy do sytuacji majątkowej wnioskodawcy stwierdzić należy, że Z.S. spełnia warunki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz skorzystać z pomocy prawnej wykwalifikowanego prawnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Kwota 800 złotych miesięcznego dochodu na czteroosobową rodzinę to kwota zbyt mała, aby skarżący mógł ponieść dodatkowe jakiekolwiek koszty postępowania sądowego w tej sprawie. Odejmując bowiem od tej kwoty chociażby wysokość opłaty za energię elektryczną (ok. 100 zł miesięcznie), pozostaje na jedna osobę kwota mniejsza niż 200 zł miesięcznego utrzymania i to pomijając inne niezbędne wydatki. Skarżący nie posiada przy tym ani oszczędności, ani przedmiotów wartościowych ani też innych źródeł dochodów pozwalających na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 260 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie.