II SA/Kr 330/03
WyrokWSA w Krakowie2005-07-26
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Dorota Dąbek, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może orzec o wymeldowaniu osoby, która dobrowolnie opuściła lokal mieszkalny i nie dochodzi swoich praw do jego posiadania, mimo że była żona wymieniła zamki w drzwiach wejściowych?Ratio decidendi
Organ administracyjny może orzec o wymeldowaniu osoby, która dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dobrowolne opuszczenie lokalu, nawet jeśli było konsekwencją nieporozumień z innym mieszkańcem i wymiany zamków, uzasadnia wymeldowanie, jeśli osoba ta nie podjęła kroków prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania K. U. z mieszkania spółdzielczego własnościowego. K. U. został eksmitowany z lokalu wyrokiem Sądu Okręgowego, a następnie nakazano jego usunięcie z lokalu wyrokiem Sądu Rejonowego. Była żona K. U. wystąpiła o jego wymeldowanie, twierdząc, że nie mieszka on w lokalu od 1999 r. i wymieniła zamki w drzwiach. K. U. przyznał, że nie mieszka w lokalu, ale tłumaczył to brakiem środków na dochodzenie praw w sądzie cywilnym. Organy administracyjne I i II instancji orzekły o wymeldowaniu, uznając fakt niezamieszkiwania za udowodniony i dobrowolne opuszczenie lokalu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2005 r sprawy ze skargi K. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 stycznia 2003 r Nr: [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Mieszkanie spółdzielcze własnościowe nr [...] w budynku nr [...] przy ul.[...] w [...] zostało przydzielone małżonkom A. U. i K. U. wraz z dwójką dzieci w roku 1989.
Sąd Okręgowy w [...] , wyrokiem z dnia [...] października 2000 r., [...] rozwiązał małżeństwo pomiędzy A. U. i K. U. oraz eksmitował K. U. z lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...].
Orzekając z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] listopada 2000 r., [...] nakazał usunięcie K. U. i A. U. wraz z osobami prawa ich reprezentującymi i rzeczami z lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] .
Pismem z dnia [...] września 2002 r. A. U. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o wymeldowanie K. U. z powyższego mieszkania, gdyż nie mieszka on w tym lokalu od grudnia 2000 r. Równocześnie nadmieniła, że Spółdzielnia Mieszkaniowa odstąpiła od egzekwowania wyroku z dnia [...] listopada 2000 r., [...] dzięki temu, że wnioskodawczyni usilnie o to zabiegała i spłaciła zaległości.
Organ I instancji wszczął postępowanie i przeprowadził rozprawę administracyjną. A. U. oświadczyła, że K. U. nie mieszka w spornym lokalu od grudnia 1999 r. Potwierdziła, że zmieniła zamki w drzwiach wejściowych do mieszkania, aby uniemożliwić wejście K. U.. K. U. potwierdził do protokołu, że w spornym lokalu nie mieszka od grudnia 1999 r., zarazem jednak oświadczył, że swych uprawnień do spornego lokalu dochodzi w sądzie cywilnym. Ta informacja nie została jednak potwierdzona, tj. pracownik Urzędu Miasta telefonicznie uzyskał informację w Sądzie Rejonowym w [...], że nie wpłynął tam żaden pozew K. U..
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] , wydaną w I instancji na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (jedn.tekst Dz.U.2001, nr 87, poz.960 ze zm.), art.104 K.p.a., uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., orzekł o wymeldowaniu K. U. z lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul.[...] w [...]. Uzasadnienie faktyczne obejmuje przytoczenie ustaleń poczynionych w toku postępowania. W szczególności za udowodniony uznany został fakt przyznany przez obu byłych małżonków, że K. U. nie mieszka w mieszkaniu, z którego zostaje tą decyzją wymeldowany. Wbrew twierdzeniom K. U. nie wykorzystał on środków prawnych dla odzyskania posiadania i dostępu do mieszkania. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że strona pogodziła się z zaistniała sytuacją i opuściła lokal.
Po rozpatrzeniu odwołania K. U. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołany został art.15 ust.2, art.50 ust.3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (jedn.tekst Dz.U.2001, nr 87, poz.960 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. organ II instancji ograniczył swe uzasadnienie do faktycznego niezamieszkiwania przez K. U. w mieszkaniu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]. Pominięte zostały zagadnienia ochrony własności i posiadania, albowiem te nie są rozstrzygane na drodze administracyjnej.
Skoro obie zainteresowane strony potwierdziły fakt, że K. U. nie mieszka pod wspomnianym adresem od 1999 r., to fakt ten może być traktowany jako udowodniony. Wprawdzie opuszczenie lokalu przez K. U. było konsekwencją nieporozumień z A. U., ale K. U. nie podjął kroków prawem przewidzianych dla przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu ze spornego lokalu. W takim stanie faktycznym prawo nakazuje dokonać wymeldowania K. U. i dlatego utrzymana została decyzja organu I instancji tej treści.
W skardze do sądu administracyjnego K. U. akcentuje fakt, że to była żona uniemożliwia mu dostęp do mieszkania, a za próbę wejścia do mieszkania z użyciem siły został ukarany. Prawdą jest, że nie dochodzi swych praw na drodze sądowej, ale jest to konsekwencją braku pieniędzy.
Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi i przytoczył podstawowe argumenty, które wcześniej znalazły się w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. (art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych, jedn.tekst Dz.U.2001, nr 87, poz.960 ze zm.)
Niespornym i zgodnie przyznanym faktem pozostaje niezamieszkiwanie przez K. U. w mieszkaniu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] od 1999 r. nie mieszka. W ten sposób spełniona została najważniejsza (w świetle powoływanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r.) przesłanka wymeldowania K. U.. Wydanie przez Wojewodę [...] decyzji w dniu 10 stycznia 2003 r., tj. po upływie 3 lat od opuszczenia mieszkania przez stronę, z całą pewności czyni nietrafnym zarzut sprzeczności tej decyzji z powołanym art.15 ust.2 ustawy .
Należało też uznać, że skarżący nie został w ogóle z mieszkania usunięty przez byłą żonę, a tym bardziej - nie było to usunięcie z użyciem bezprawnej przemocy. Wymiana zamków przez A. U. była usprawiedliwiona w świetle orzeczenia eksmisji K. U. wyrokiem rozwodowym z dnia [...] października 2000 r. K. U. nie zarzuca byłej Żonie, że usunęła go z mieszkania przemocą. Przyznał też, że nie skorzystał ze środków prawnych dla odzyskania posiadania mieszkania. W świetle utrwalonego orzecznictwa takie opuszczenie uważać należy (dla celów wykładni ustawy o ewidencji i dowodach osobistych) za dobrowolne i uzasadniające wymeldowanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło