II SA/Kr 334/18

Kraków, dnia 12 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2018 r. odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego W dniu 8 czerwca 2018 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego wniosku podał, iż nie posiada środków na pokrycie wpisu od skargi. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z pełnoletnimi dwoma córkami i synem. Rodzina utrzymuje się z renty strony w kwocie 1800 zł oraz dochodów z działalności gospodarczej córki skarżącego w formie [...] w wysokości ok. 10 000 zł miesięcznie. Skarżący nie wykazuje ew. dochodów pozostałych, dorosłych dzieci, z którymi wspólnie gospodaruje. Zobowiązania miesięczne jakie podaje wnioskodawca to suma 5000 zł, nie wyszczególnia jednakże jakie są to zobowiązania i czego dotyczą. Z oświadczenia skarżącego, znajdującego się w aktach sprawy wynika , iż posiada on w 5/8 części dom o pow. 200 m2, gospodarstwo rolne w 5/8 części o pow. 7 ha, kamienicę czynszową w [...] o pow. 2000 m2 i wartości 5 mln zł, dwa samochody osobowe [...] oraz [...] – obydwa w 5/8 części (wartość każdego z nich określono na 20 000 zł ). Ponadto wskazuje, iż syn i córka posiadają po 1/8 części w całym majątku po zmarłej żonie. Wnioskodawca nie wykazuje faktu posiadania oszczędności. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze obecną sytuację finansową skarżącego należy stwierdzić, że uiszczenie przez stronę aktualnie wymaganych kosztów sądowych w formie wpisu sądowego należnego od złożonej skargi jest możliwe bez uszczerbku w koniecznym jego utrzymaniu. W ocenie orzekającego, skarżący nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 100 zł należnego od złożonej skargi na postanowienie [...]INB w [...] bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Biorąc pod uwagę w szczególności wysokość comiesięcznych, stałych dochodów rodziny strony w wysokości łącznie około 11 800 zł z dwóch niezależnych źródeł (renta wnioskodawcy, dochody córki – [...]), niewskazanie nadzwyczajnych kosztów obciążających budżet domowy – skarżący wskazuje ogólne koszty utrzymania nie precyzując, z jakiego tytułu są to obciążenia, ale również posiadany majątek nieruchomy (dom, nieruchomości rolne, kamienica) oraz ruchomy - dwa samochody , który zawsze może jego właścicielowi posłużyć jako zabezpieczenie ew. kredytu czy pożyczki w okolicznościach braku bieżących środków finansowych, czy też przynieść inne pożytki poprzez np. możliwość ich wynajmu, dzierżawy - nie zaistniały przesłanki uzasadniające zwolnienie strony od kosztów sądowych. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący, ze względu na wykazane powyżej okoliczności, do takich osób nie należy. Od powyższego postanowienia J. S. wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w pełni należy podzielić rozstrzygnięcie referendarza sądowego i argumenty powołane na jego uzasadnienie. Sprzeciw nie zawiera zarzutów, z których wynikałoby, iż zaskarżone rozstrzygnięcie obarczone jest błędem. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść art. 246 § 1 P.p.s.a. nie pozostawia zatem wątpliwości, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. W interesie strony leży przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Rozstrzygnięcie bowiem będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na porównaniu wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny. Zdaniem Sądu referendarz sądowy po analizie oświadczeń złożonych na formularzu PPF prawidłowo uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w jego sytuacji wystąpiły. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z pełnoletnimi dwoma córkami i synem. Rodzina utrzymuje się z renty strony w kwocie 1800 zł oraz dochodów z działalności gospodarczej córki skarżącego w formie [...] w wysokości ok. 10 000 zł miesięcznie. Skarżący nie wykazuje ew. dochodów pozostałych, dorosłych dzieci, z którymi wspólnie gospodaruje. Zobowiązania miesięczne jakie podaje wnioskodawca to suma 5000 zł, nie wyszczególnia jednakże jakie są to zobowiązania i czego dotyczą. Z oświadczenia skarżącego, znajdującego się w aktach sprawy wynika , iż posiada on w 5/8 części dom o pow. 200 m2, gospodarstwo rolne w 5/8 części o pow. 7 ha, kamienicę czynszową w [...] o pow. 2000 m2 i wartości 5 mln zł, dwa samochody osobowe [...] oraz [...] – obydwa w 5/8 części (wartość każdego z nich określono na 20 000 zł ). Ponadto wskazuje, iż syn i córka posiadają po 1/8 części w całym majątku po zmarłej żonie. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności uznać należy, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że prawidłowo referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z przedstawionych powodów Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a.