II SA/Kr 335/04

WyrokWSA w Krakowie2007-02-19

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia w postaci miejsca w Środowiskowym Domu Samopomocowym, opartej na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, jest zasadna, mimo istnienia późniejszych zaświadczeń lekarskich wskazujących na pogorszenie stanu zdrowia i zaskarżenia pierwotnego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje organów administracji o odmowie przyznania miejsca w Środowiskowym Domu Samopomocowym były zgodne z prawem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ostateczne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, które w dacie wydawania decyzji administracyjnych było wiążące i nie zostało wzruszone wyrokiem sądu. Późniejsze zaświadczenia lekarskie i zaskarżenie orzeczenia o niepełnosprawności nie mogły stanowić podstawy do zmiany decyzji administracyjnych, dopóki pierwotne orzeczenie nie zostało prawomocnie uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący S. B. domagał się przyznania świadczenia w postaci miejsca w Środowiskowym Domu Samopomocowym, uzasadniając wniosek chorobą (zaburzenia lękowo-depresyjne) i trudną sytuacją finansową. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, które stwierdzało lekki stopień niepełnosprawności i brak potrzeby stałej opieki lub terapii zajęciowej. Skarżący zarzucał błędy w ocenie stanu zdrowia, powołując się na późniejsze zaświadczenia lekarskie i fakt zaskarżenia orzeczenia o niepełnosprawności. Zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymały odmowę przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia środowiskowego skargę oddala Decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] 2003r., znak [...], na podstawie art. 104 k.p.a., art. 8, 9 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego ( Dz. U. Nr 111, poz. 535 ) oraz ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 z późniejszymi zmianami) - odmówiono S. B. przyznania świadczenia w postaci Środowiskowego Domu Samopomocowego w L. W uzasadnieniu decyzji podano, że po z przedstawionej dokumentacji Urzędu Wojewódzkiego w K. - Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2003r. Nr [...] i orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez tenże zespół w dniu [...] 2003r. Nr [...] wynika iż stwierdzone u S. B. zaburzenia lękowo - depresyjne nie ograniczają jego zdolności do pełnienia ról społecznych oraz podjęcia pracy w takim stopniu, by uznać go za osobę wymagającą specjalnych warunków pracy lub częściowej pomocy innych osób w funkcjonowaniu społecznym i samodzielnej egzystencji. S. B. nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki, czy pomocy drugiej osoby, jak również uczestnictwa w terapii zajęciowej, co jest między innymi warunkiem kwalifikacyjnym do Środowiskowego Domu Samopomocowego. Wskazano także, że w chwili obecnej Środowiskowy Dom Samopomocowy nie posiada wolnych miejsc. Powyższa decyzja została zaskarżone w terminie przez S. B. w drodze odwołania, w którym domagał się on jej uchylenia i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, bądź też przyznanie świadczenia przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucał, że organ pierwszej instancji błędnie powołał się na nieaktualne orzeczenie z czerwca 2003r. w sytuacji, gdy w zaświadczeniu lekarza psychiatry z dnia [...] 2003r. i [...] 2004r. zawarty jest wniosek o przyznanie opieki osoby drugiej. S. B. zarzucał, że organ pierwszej instancji powołał się na orzeczenie, co do którego skarżący wyjaśniał w czasie sporządzania wywiadu, iż wniósł od niego odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Skoro po orzeczeniu zapadłym w czerwcu 2003r. nastąpiło znaczne pogorszenie stanu zdrowia skarżącego, to decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej jest błędna. Z zaświadczeń lekarskich wynika bowiem, że skarżący cierpi na depresję lękową oraz inne schorzenia, wymaga też wsparcia ze strony psychologów i innych pracowników pomocy społecznej. S. B. uznawał za nieuzasadnione powołanie się przez organ na brak wolnych miejsc w Środowiskowym Domu Samopomocowym podając, że bywa tam, mieszka w L. i widzi, jakie osoby po znajomości korzystają z tej pomocy. Wskazał następnie nazwiska osób, które jego zdaniem nie wymagają świadczeń z pomocy społecznej, a jednak je otrzymują oraz powołał się na swoją trudną sytuację majątkową. Podnosił, że jego kryterium dochodowe jest w połowie niższe od wymaganego, wygospodarowanie wyżywienia dla jednej osoby więcej w Domu Samopomocowym nie powinno być problemem, zaś działanie organu pierwszej instancji wpływa na pogorszenie jego zdrowia psychicznego. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2003r. znak; [...], po rozpatrzeniu odwołania S. B. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] 2003r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998r., Nr 64, póz. 414 z późniejszymi zmianami) oraz art. 8 i 9 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535) - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W nawiązaniu do dotychczasowego przebiegu postępowania, w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że odmowa przyznania S. B. świadczenia w formie udostępnienia miejsca w Środowiskowym Domu Samopomocy znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, usługi opiekuńcze polegające między innymi na udostępnieniu miejsca w środowiskowym domu samopomocy, powinny być dostosowane do szczególnych potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi. Jak wynika z wydanego przez Urząd Wojewódzki w K. - Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] 2003r. S. B. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności i nie wymaga uczestnictwa w terapii zajęciowej, ani konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze ułatwiające mu funkcjonowanie, jak też stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nadto Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. w piśmie z dnia [...] 2003r. podał, że u skarżącego rozpoznano przewlekły zespół lękowo-depresyjny, lecz nie stwierdzono żadnych bardziej zaawansowanych chorób somatycznych. Z treści tego pisma wynika także, że S. B. ma w pełni sprawne wszystkie podstawowe układy organizmu, a więc układ krążenia, oddychania, trawienia i ruchu, natomiast zaburzenia lękowo-depresyjne nie ograniczają w takim stopniu jego zdolności do pełnienia ról społecznych oraz podjęcia pracy, by można było go uznać za osobę wymagającą specjalnych warunków pracy lub częściowej pomocy osób drugich w funkcjonowaniu społecznym i samodzielnej egzystencji. W oparciu o przedstawioną wyżej ocenę stanu zdrowia skarżącego, dokonaną przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności trudno zgodzić się z tym, że S. B. wymaga korzystania z miejsca w środowiskowym domu samopomocy, czemu sam daje temu wyraz ograniczając swe zainteresowanie tylko do korzystania w nim z tanich posiłków. Uznając za bezzasadny zarzut błędnego powołania w decyzji organu pierwszej instancji nieaktualnego orzeczenie z czerwca 2003r., zamiast przedłożonych później dwóch zaświadczeniach lekarskich wskazano, że miarodajnym dokumentem określającym niepełnosprawność osoby jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez kompetentny organ, czyli powiatowy albo wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Orzeczenie takie oprócz określenia stopnia niepełnosprawności zawiera odpowiednie wskazania dotyczące danej osoby, związane z jej niepełnosprawnością. Odnośnie uwag na temat Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. podano, że tego rodzaju kwestie winna rozpatrywać Rada Gminy L. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2003r. znak [...] S. B. domagał się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organom administracji, w także przeprowadzenia dowodu z akt sygn. [...] Sądu Rejonowego w K. na okoliczność zaskarżenia orzeczenia z czerwca 2003r. i w nim sporządzonej w grudniu 2003r. opinii psychologicznej. Skarżący wyjaśniał, że jak wynika z opinii sporządzonej dla potrzeb tej sprawy oraz badań psychologa z grudnia 2003r. stan jego zdrowia nie pozwala na przebywanie bez opieki osoby drugiej oraz zarzucał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było dopuścić owe akta oraz zaświadczenia lekarskie jako dowód dla pełnego ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu odwoławczym, nie zaś poprzestać jedynie na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazało w tym zakresie, że skarżący powołuje się na rzekome badania psychologa z grudnia 2003r., nie dołączając na tę okoliczność żadnego dowodu, przy czym postępowanie odwoławcze dotyczyło decyzji z [...] 2003r., a więc wydanej wcześniej niż miały miejsce owe badania. W kwestii nieuwzględnienia późniejszych zaświadczeń podało, że miarodajnym dokumentem jest orzeczenie o niepełnosprawności i nawet w przypadku jego zaskarżenia do sądu, w wypadku przyszłej zmiany orzeczenia na korzyść skarżącego w dacie wydania decyzji takie orzeczenie nie istniało, stąd brak było podstawy zakwalifikowania skarżącego do Środowiskowego Domu Samopomocy. S. B. domaga się miejsca w Środowiskowym Domu Samopomocy w L. z uwagi na niemożność przebywać bez opieki osoby drugiej, natomiast w podaniu z dnia [...] 2003r. prosił o zakwalifikowanie go tylko do dziennego, dorywczego korzystania z usług tej instytucji, zwłaszcza z tanich posiłków, także na wynos. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie miało za przedmiot rozstrzygnięcie o zasadności wniosku S. B. z dnia [...] 2003r., dotyczącego przyznania wyżej wymienionemu świadczeń udzielanych przez Środowiskowy Dom Samopomocowy w L. w zakresie dziennego korzystania dorywczo z porad psychologa, usług świetlicy oraz śniadań i obiadów po najniższej cenie - także na wynos. Wnioskodawca motywował powyższe trudną sytuacja materialną oraz chorobą przedkładając stosowne dokumenty, w tym w szczególności orzeczenie działającego przy Urzędzie Wojewódzkim w K. - Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2003r. Nr [...] i dwa później wydane zaświadczenia lekarskie. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji został przeprowadzony wywiad środowiskowy, zaś do odwołania S. B. dołączył dalsze dokumenty mające wskazywać na jego trudną sytuacje finansową i zły stan zdrowia. Skarżący nie twierdzi, że poczynione w obu decyzjach ustalenie są niezgodne z faktami stwierdzonymi w dotyczącym go orzeczeniu Urzędu Wojewódzkiego w K. - Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2003r. Nr [...], upatrując wadliwości zaskarżonego i poprzedzającego jego wydanie rozstrzygnięcia w pominięciu faktu zaskarżania przez niego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do Sądu Rejonowego Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. oraz w odstąpieniu od przeprowadzenia dowodów ze zgromadzonych w toku postępowania sądowego dokumentów i innych zaświadczeń lekarskich wydanych po dacie [...] 2003r., z których ma wynikać iż stan jego zdrowia uległ pogorszeniu i nie pozwala na przebywanie bez opieki osoby drugiej. Mając na uwadze treść wyżej powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżona i poprzedzająca jej wydanie decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] 2003r., znak [...] odpowiadają prawu. W sprawie niniejszej treść złożonego przez S. B. wniosku, a potem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wskazuje, że żądanie przyznania świadczenia w postaci korzystania z usług Środowiskowego Domu Samopomocowego w L. uzasadniać ma niepełnosprawność wyżej wymienionego związana w szczególności z przewlekłym zespołem lękowo-depresyjnym oraz dodatkowo zła sytuacja finansowa. Prawidłowo zatem organ pierwszej i drugiej instancji miał na uwadze przy rozpatrzeniu wniosku przepisy ustawy z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego ( Dz. U. Nr 111, poz. 535 ) oraz ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 z późniejszymi zmianami), zaś ich zastosowanie w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń. Stosownie do art. 5 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego opieka zdrowotna nad osobami z zaburzeniami psychicznymi jest wykonywana w ramach podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, zwłaszcza psychiatrycznej opieki zdrowotnej - w formie pomocy doraźnej, ambulatoryjnej, dziennej, szpitalnej i środowiskowej oraz w domach pomocy społecznej. Ponadto zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 tej ustawy jednostki organizacyjne i inne podmioty działające na podstawie ustawy o pomocy społecznej, zwane dalej "organami do spraw pomocy społecznej", w porozumieniu z zakładami psychiatrycznej opieki zdrowotnej organizują na obszarze swojego działania oparcie społeczne dla osób, które z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego mają poważne trudności w życiu codziennym, zwłaszcza w kształtowaniu swoich stosunków z otoczeniem, w zakresie edukacji, zatrudnienia oraz w sprawach bytowych. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że oparcie społeczne polega w szczególności na: podtrzymywaniu i rozwijaniu umiejętności niezbędnych do samodzielnego, aktywnego życia, organizowaniu w środowisku społecznym pomocy ze strony rodziny, innych osób, grup, organizacji społecznych i instytucji, udzielaniu pomocy finansowej, rzeczowej oraz innych świadczeń na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej. Stosownie do art. 9 ust. l ustawy o ochronie zdrowia psychicznego usługi opiekuńcze powinny być dostosowane do szczególnych potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi, pomoc mieszkaniowa, jako forma usługi opiekuńczej, może polegać między innymi na udostępnianiu miejsca w środowiskowym •" domu samopomocy. Rodzaj i zakres psychiatrycznych świadczeń zdrowotnych, udzielanych w domach pomocy społecznej i w środowiskowych domach samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi określa rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 grudnia 1995r. w sprawie psychiatrycznych świadczeń zdrowotnych w domach pomocy społecznej i środowiskowych domach samopomocy (Dz.U z 1996r. Nr 5, poz. 38) wymieniając w § 1 : psychiatryczną opiekę zdrowotną, rehabilitację leczniczą, w tym terapię zajęciową, socjoterapię i psychoterapię, stałą opiekę pielęgniarki przeszkolonej w opiece nad osobami z zaburzeniami psychicznymi. Paragraf 3 rozporządzenia stanowi, że mieszkańcom i innym osobom korzystającym ze świadczeń środowiskowych domów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zwanych dalej "domami samopomocy", zapewnia się psychiatryczną opiekę zdrowotną oraz rehabilitację społeczną, przy czym w myśl § 4 psychiatryczna opieka zdrowotna obejmuje zwłaszcza konsultacje i okresowe oceny stanu psychicznego oraz psychoterapię i terapię farmakologiczną, zaś rehabilitacja społeczna (§ 5) obejmuje zwłaszcza: podtrzymanie i rozwijanie u osób z zaburzeniami psychicznymi umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, terapię zajęciową, podejmowanie działań w celu przygotowania osób z zaburzeniami psychicznymi do podjęcia pracy, pomoc w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia. Przytoczone wyżej przepisy wskazują, że opieka zdrowotna nad osobami z zaburzeniami psychicznymi jest wykonywana nie tylko w formie korzystanie ze świadczeń w domach pomocy społecznej lub środowiskowych domach samopomocy, które to placówki powołane są przede wszystkim do świadczenia usług opiekuńczych oraz w sposób kompleksowy im towarzyszących z zakresu psychiatrycznej opieki zdrowotną i rehabilitacji społecznej. Co do form i zasad udzielaniu pomocy finansowej, rzeczowej oraz innych świadczeń osobom z zaburzeniami psychicznymi odsyłaj ą one do ustawy o pomocy społecznej. Uwzględniając dalej przepisy ustawy o pomocy społecznej należy wskazać na art. l ust. l, stanowiący iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Artykuł 2 ust. 1 - 4 tej ustawy przewiduje między innymi, że celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka, powinna ona w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, zapobiegać zapobieganie powstawaniu sytuacji określonych w art. 1 ust. 1, przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Podawane przez skarżącego okoliczności w postaci niepełnosprawności i złej sytuacji finansowej są przesłankami udzielenia pomocy społecznej, co wynika w szczególności z art. 3 pkt 1 i 6 ustawy o pomocy społecznej. Sama zła sytuacja finansowa, której poprawa jest możliwa przez przyznanie szeregu przewidzianych w tej ustawie świadczeń w naturze lub świadczeń pieniężnych nie stanowi jednak podstawy do korzystania z usług domu pomocy społecznej lub środowiskowego domu samopomocy, zaś taką potrzebę uzasadniać muszą dodatkowo dalsze okoliczności natury społecznej i zdrowotnej. Również z przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że dom pomocy społecznej jest jednostkę, świadczącą, na poziomie obowiązującego standardu, osobom wymagającym całodobowej opieki z powodu wieku lub choroby usługi: bytowe, opiekuńcze, wspomagające, edukacyjne w formach i zakresie wynikających z indywidualnych potrzeb oraz umożliwiającą korzystanie ze świadczeń przysługujących z tytułu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego ( art. 2 a ust. 1 pkt 12 i art. 20 ust. 1), zaś środowiskowe domy samopomocy jako ośrodki wsparcia są forma takiej pomocy półstancjonarną oraz służą utrzymaniu osoby w jej naturalnym środowisku i przeciwdziałaniu instytucjonalizacji ( art. 2 a ust. 1 pkt 8 ). Stosownie do art. 18 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości również zapewnienie kontaktów z otoczeniem, zaś specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem. W tym ostatnim zakresie w sprawie niniejszej należy mieć zatem na uwadze dodatkowo świadczenia określone w powołanych uprzednio przepisach ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Niepełnosprawność, na która powołuje się skarżący jest pojęciem definiowanym w systemie obowiązującego prawa . Na gruncie ustawy o pomocy społecznej oznacza ona oznacza stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy, powodujący trwałe lub okresowe utrudnienie, ograniczenie bądź uniemożliwienie samodzielnej egzystencji ( art. 2 a ust. 1 pkt 3 ). Stwierdzenie niepełnosprawności następuje na zasadach i w trybie przewidzianym w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz.U. Nr 123, poz. 776 ), której art. 3 ust. 2 stanowi, że orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Orzeczenia te zapadają w dwuinstancyjnym postępowaniu przed właściwym powiatowym i wojewódzkim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności ( art.6 ust. 1 pkt 1- 2 powyższej ustawy ), przy czym od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych ( art. 6 c ust. 8 tej ustawy ). Jak wynika z art. 6 b ust. 1 - 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydawane są na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej, ośrodki pomocy społecznej mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach, a w orzeczeniu poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności: odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby, szkolenia, w tym specjalistycznego, zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, uczestnictwa w terapii zajęciowej, konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym. Domagając się przyznania świadczenia w postaci korzystania z usług Środowiskowego Domu Samopomocowego w L. skarżący przedłożył wydanie w drugiej instancji orzeczenie działającego przy Urzędzie Wojewódzkim w K. - Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2003r. Nr [...], które ma charakter decyzji ostatecznej stwierdzającej w sposób wiążący dla niego i organów pomocy społecznej okoliczności dotyczące istnienia niepełnosprawności, jej przyczyny, stopnia, charakteru, czasu trwania oraz wskazań. W dacie wydania kwestionowanych decyzji orzeczenie to będące urzędowym potwierdzeniem określonych faktów ( ar. 75 § 2 k.p.a. i art. 76 § 1 k.p.a. ) pomimo jego zaskarżenia funkcjonowało w obrocie prawnym, mogło zostać wzruszone jedynie wyrokiem sądowym, nie zaś nie mającym takiego waloru zaświadczeniem lekarskim. Skoro z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2003r. Nr [...] stwierdzającego u skarżącego lekki stopień niepełnosprawności o charakterze trwałym wynika , że nie wymaga on uczestnictwa w terapii zajęciowej, stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zaś wskazania dotyczące korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji sprowadzają się li tylko do wsparcia psychologicznego i poradnictwa zawodowego, uwzględniając nadto wynikającą z wywiadu środowiskowego i innych dokumentów okoliczność posiadania przez S. B. zaspokojonych we własnym zakresie potrzeb mieszkaniowych - brak podstaw do uznania, że odmowa przyznania mu uprawnienia do korzystania z całodobowych lub półstacjonarnych specjalistycznych świadczeń opiekuńczych w postaci Środowiskowego Domu Samopomocowego w L. w dacie wydania zaskarżonej i poprzedzającej j ą decyzji organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa. Wniosek skarżącego o dopuszczenie w niniejszym postępowaniu dowodu z akt sygn. [...] Sądu Rejonowego Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. na okoliczność zaskarżenia orzeczenia o niepełnosprawności oraz treści opinii psychologicznej sporządzonej dla potrzeb tej sprawy w grudniu 2003r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem fakt wniesienia odwołania od przedmiotowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika z dokumentów zgromadzonych w akt administracyjnych i jest bezsporny, natomiast treść sporządzonych w postępowaniu przed sądem powszechnym opinii nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skoro w momencie ich wydania brak było wyroku eliminujący z obrotu prawnego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] 2003r. Nr [...]. Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za bezzasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło