II SA/Kr 3350/02

WyrokWSA w Krakowie2006-07-04

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Aldona Gąsecka-Duda, Beata Cieloch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na wejście na nieruchomość w celu przeprowadzenia kanalizacji sanitarnej, wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zasadna, jeśli inwestor uzyskał już pozwolenie na budowę?
Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na wejście na nieruchomość w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest bezprzedmiotowa, jeśli inwestor uzyskał już ostateczne pozwolenie na budowę. W takiej sytuacji organ drugiej instancji powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie, a nie wydać decyzję reformatoryjną odmawiającą zezwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. C. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty zezwalającą na wejście na nieruchomość skarżącej w celu przeprowadzenia kanalizacji sanitarnej. Starosta wydał zezwolenie, mimo sprzeciwu właścicielki, która podnosiła obawy dotyczące studni i pierwotnych ustaleń. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po uzyskaniu przez inwestora pozwolenia na budowę. Skarżąca kwestionowała decyzję Wojewody, zarzucając nieuwzględnienie jej zastrzeżeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda / spr. / AWSA Beata Cieloch Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania - skargę oddala - Decyzją Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...].2002r., znak [...], na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ) oraz art. 104 k.p.a.- zezwolono wnioskodawcy Zarządowi Gminy w [...] na wejście na nieruchomość stanowiącą własność L. C. wieź, oznaczoną jako działka nr A, położonej w [...] obj. Kw [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] - celem przeprowadzenia kanalizacji sanitarnej. W osnowie decyzji orzeczono także, że właścicielowi instalacji przysługiwać będzie prawo dostępu do niej dla wykonania czynności związanych z konserwacją instalacji, wnioskodawca zobowiązany jest do doprowadzenia nieruchomości na własny koszt do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji, a przed przystąpieniem do jej realizacji, do dokonania w obecności właściciela nieruchomości komisyjnego opisu upraw i plonów oraz innych składników, które mogą ulec zniszczeniu. Odszkodowanie za straty wynikłe w trakcie budowy strony ustalają na zasadzie wzajemnego porozumienia, zaś w razie sporu wysokość odszkodowania na wniosek zainteresowanej strony ustali Starosta. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Zarząd Gminy [...] prowadzi budowę sieci kanalizacji sanitarnej w [...], między innymi na działce nr A, będącej własnością L. C. wieź. Wyżej wymieniona pomimo wcześniejszego wyrażenia zgody nie pozwoliła na kontynuację rozpoczętych na działce prac, twierdzi iż została wprowadzona w błąd, gdyż przy uzgodnieniach z projektantem była mowa o mniejszym wykopie i mniejszym przekroju rury, jak również uważa, że przeprowadzenie sieci w tym miejscu zagrozi istniejącej studni, z której często pobiera wodę - żądając strefy ochronnej dla studni 10 m. Ustalono ponadto, że decyzją Starosty Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...].2002r,. Zarząd Gminy [...] otrzymał pozwolenie na budowę w [...] kanalizacji sanitarnej. Podczas postępowania zmierzającego do uzyskania pozwolenia na budowę L. C. była informowana o wszystkich poczynaniach, miała więc wgląd do projektu, zaś na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogła zgłosić zastrzeżenia co do przebiegu sieci na swojej działce. W tym kontekście wskazano, że przy obecnym zaawansowaniu prac nie jest możliwa zmiana projektu, wykonawca w drodze wprowadzenia jedynie niewielkich poprawek dopuszcza możliwość ominięcia studni i przejście na sąsiednią działkę, co jednakże wymaga usytuowania na działce A studzienki kierunkowej, nadto może on wykonać dodatkowe zabezpieczenie rury. Na powyższe jednakże L. C. nie wyraziła zgody, co uzasadnia uwzględnienie rozpatrywanego wniosku . Wnosząc w terminie odwołanie od powyższej decyzji L. C. zarzucała, że w fazie projektowania przebiegu kanalizacji zwracała uwagę na znajdującą się na działce nr A studnię z woda pilną, a ponieważ uzyskała informację, że przez jej nieruchomość zostanie przeprowadzony kanalik w postaci cienkiej, plastikowej rurki, w całości, na niewielkiej głębokości podpisała umowę o przebiegu kanalizacji. Nie wspominano wówczas, że do tej rurki na jej działce z drugiej strony dołączy się główny kolektor kanalizacji, który będzie w późniejszym czasie wytyczony 30 cm od ścianki studni, zaś gdyby taką informacje uzyskała -nie wyraziłaby zgody na przeprowadzenie kanalizacji na wspomnianych warunkach. Skarżąca wskazywała dalej na okoliczności jakie zaistniały przy wytyczaniu kanalizacji na jej działce, lekceważenie je uwagi i zastrzeżeń związanych ze zmiana pierwotnych uzgodnień oraz projektu, gdzie odległość rury od studni miała wynosić 2 m. Wyjaśniała nadto, że przyjęcie proponowanej zmiany przebiegu kanalizacji spowodowałoby wykonanie na jej działce ostatniej studzienki w odległości 5m, zamiast wymaganej w przepisach 15 m od studni, ta byłaby nadto opasa z trzech stron rurami kanalizacyjnymi i licznymi studzienkami, co w przypadku niedrożności kanalizacji w związku z ukształtowaniem tereny prowadziłoby do zanieczyszczenia studni. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...].2002r., znak [...], na podstawie art. 138 § l pkt 2 k.p.a. w związku z art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ), po rozpatrzeniu odwołania L. C. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...]2002r., znak [...]-uchylono zaskarżoną decyzję w całości i umarzono postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji nawiązano do wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia i zastrzeżeń odwołania , jak również wskazano na następujące okoliczności. Zgodnie z art. 124 ust. l ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie wyżej wymienionych prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Jak wynika z decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...].2002r., znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Zarządowi Gminy [...] pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami domowymi dla miejscowości v, inwestor uzyskał prawo do dysponowania terenem - czyli zgodę właścicieli nieruchomości na wejście w teren, celem wybudowania inwestycji. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] 2002r. * Powyższe oznacza, że postępowanie o wydanie zezwolenia na wejście w teren w trybie art. 124 ustawy z dnia 21.08.1997r. jest bezprzedmiotowe, w związku z czym zaskarżoną decyzję należało uchylić i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji. Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].2002r., znak [...] L. C. zarzucała, że jest ona nieuzasadniona, nie rozwiązuje problemów, które były zgłoszone odwołaniu, Wojewoda nie wziął ich pod rozwagę i nie wypowiedział się co do istoty sprawy. Skarżąca przytaczała okoliczności podnoszone uprzednio w odwołaniu, wskazywała na § 18 ust l pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie, podkreślała wcześniejsze wielokrotne zgłaszanie zastrzeżeń co do faktycznej lokalizacji kanalizacji, które były lekceważone, jak również na uchyleniu się od skutków prawnych swego oświadczenia woli w sprawie zgody na wejście na jej działkę ze względu na błąd, który został celowo wywołany oraz na błąd planu polegający na tym, że usytuowanie studni na mapie nie pokrywa się z rzeczywistością. Skarżąca podkreślał, że rozumie potrzebę budowy kanalizacji, nie godzi się natomiast na jej usytuowanie obok studni oraz z tym związaną utratę wody pitnej dla jej siedmioosobowej rodziny, w sytuacji gdy nie ma możliwości pozyskania jej na działce w innych miejscach, zaś korzystanie z wody, z ujęcia centralnego byłoby dla niej ciężarem finansowym nie do udźwignięcia. Zarzucała także, że jak dotąd jej rodzina wyśmiewana, zastraszana, szkalowana, obecne działania organów świadczą o tym , że liczy się tylko - plan, inwestycja i szybkie zakończenie budowy, a nie człowiek, rodzina i prawo do ekologicznego korzystania z dóbr. Skarżąca wnosiła o dokładne przeanalizowanie tej sprawy, ponieważ są w okolicy: drogi, fosy i działka niezamieszkała, które mogą być wykorzystane pod tę inwestycję. Gdyby jednak okazało się , że nie ma innych możliwości wnosiła o wydanie decyzji wstrzymania budowy na jej posesji, aż do momentu wybudowania przez inwestora nowej studni wraz z przyłączem do domu skarżącej jako odszkodowanie za utratę mienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Siad Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy.30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.). Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji-publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego r przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązującego stanu prawnego. W tych granicach, w sprawie niniejszej mieści się jedynie kontrola prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...].2002r., znak [...], natomiast brak podstaw do badania innych okoliczności związanych z budową przez Zarząd Gminy [...] sieci kanalizacji sanitarnej w [...], między innymi na działce nr A, będącej własnością L. C. Okoliczności poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych winny bowiem podlegać badaniu w toku instancji, a potem kontroli sądowoadministracyjnej w odrębnych od niniejszego postępowaniach zainicjowanych wnioskami inwestora o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a potem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, zaś prawidłowość prowadzenia robót budowlanych - również w odrębnych postępowaniach prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego. Z uwagi na powyższe poza rozważaniami w niniejszym postępowaniu pozostają podnoszone przez L. C. kwestie odnoszące się do etapu przygotowania inwestycji, a potem jej realizacji na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Nie zasługują także na uwzględnienie wnioski skarżącej o wydanie decyzji wstrzymania budowy na jej posesji, aż do momentu wybudowania przez inwestora nowej studni wraz z przyłączem do domu skarżącej jako odszkodowanie za utratę mienia, bowiem nie tylko przekraczają granic niniejszej sprawy, lecz również uprawnienie jakie daje ustawa sądownictwu administracyjnemu. Przepisy ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy przewidują - jak już uprzednio wskazano - jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych, nie dają im natomiast kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych, w tym do wydawania decyzji lub innych aktów rozstrzygających sprawę co do istoty. Ponadto nie należy do postępowania sądowoadministracyjnego orzekanie w kwestiach dotyczących zawieranych przez strony procesu inwestycyjnego umów -w tym ich skuteczności, wykonania, czy odszkodowań, które to zagadnienia w razie sporu rozpoznawane są w procesie cywilnym. Mając na uwadze treść wyżej powołanych na wstępie orzeczeń mieszczących się w granicach sprawy, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zainicjowane wnioskiem organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego z dnia [...].2002r. postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało za przedmiot wyłącznie rozstrzygnięcie o zasadności zezwolenia Zarządowi Gminy [...] na przeprowadzanie kanalizacji sanitarnej przez nieruchomość skarżącej, którą stanowi działka nr A w [...] . Skarżąca nie kwestionuje, że podstawę realizacji tej inwestycji stanowiła decyzja Nr [...] Starosty Powiatu [...] z dnia [...].2002r., znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu temu podmiotowi pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami domowymi dla miejscowości [...], która stała się ostateczna w dniu [...].2002r., co potwierdzają dostępne w aktach administracyjnych dokumenty. O ile wydane w tych warunkach rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...].2002r., znak [...] narusza przepisy będącego podstawą orzekania art. 124 ust. l - 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn zm. ), o tyle organ odwoławczy trafnie uznał, że nie jest możliwe stosowania tej podstawy prawnej w stanie faktycznym sprawy, tj. po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej. W postępowaniu prowadzonym w trybie tej regulacji wydaje się tylko pozwolenie na zajęcie nieruchomości przed wydaniem pozwolenia na budowę, zaś takie rozstrzygnięcie przedłożone w postępowaniu o pozwolenie na budowę stanowi o wykazaniu przez inwestora prawa dysponowania terenem na cel danej inwestycji liniowej. W przypadku braku stwierdzonego przez organ drugiej instancji braku podstaw do stosowania art. 124 ust. l ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami w sprawie prowadzonej nie z urzędu, lecz na wniosek strony właściwym rozstrzygnięciem było uchylenie decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...].2002r., znak [...] i reformatoryjne orzeczenie na podstawie art. 138 § l pkt 2 o odmowa wydania zezwolenia na wejście na nieruchomość stanowiącą własność L. C., oznaczoną jako działka nr A, położonej w [...], obj. Kw [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...] w celem przeprowadzenia kanalizacji sanitarnej przeprowadzenie kanalizacji Orzeczenie, a nie o umorzeniu postępowania w pierwszej postępowania, Wydania w tej części w sposób odmienny decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 2002r., znak [...], która w tym zakresie narusza wskazana proceduralna podstawę orzekania prowadzi jednakże w efekcie do analogicznego skutku polegającego na braku takiego zezwolenia wnioskodawcy na wejście na przedmiotową nieruchomość w celu przeprowadzenia kanalizacji sanitarnej . Ta wadliwość orzeczenia organu drugiej instancji nie uzasadnia uchylenia zaskarżonej, bowiem nie jest uchybieniem wskazanym w 145 §1 pkt l c lub innym, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za bezzasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło