II SA/Kr 3351/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Dorota Pędziwilk -Moskal /del. spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. i Z.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2001r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z.K. kwotę 10/dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].08.2001r. Nr [...] Prezydent Miasta K. po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 05.12.2000r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla: P. M. S. – M., zam. K. ul. J. na zamierzenie budowlane - przebudowa dachu w celu adaptacji poddasza na cele mieszkalne, rozbudowa istniejącego budynku o garaż usytuowany w granicy działki, zadaszenie przejścia z zachowaniem warunków szczegółowo określonych warunków tej decyzji zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w terminie ważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].08.99r. nr [...] znak: [...], inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedkładając stosowne dokumenty tj. akt notarialny. Projekt zagospodarowania działki jest zgodny z: a) miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta K., b) warunkami ochrony środowiska, c) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, d) przepisami w tym techniczno - budowlanymi. Organ podkreślił, że projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane uzgodnienia, pozwolenia, sprawdzenia i opinie i jest wykonany przez osobę uprawnioną. W trakcie postępowania właściciele działki sąsiedniej nr "1", w granicy, z którą zaprojektowano garaż wnieśli zastrzeżenia, co do wysokości projektowanego garażu, pisemnie oświadczając, że wyrażają zgodę na budowę w granicy pod warunkiem, że jego wysokość nie przekroczy 230 cm. Inwestor-poprzez upoważnionego autora projektu pismem z dnia 28,03.2001 zadeklarował uwzględnienie zastrzeżeń sąsiadów i w dniu 30.04.2001 r. przedłożył organowi projekt budowlany, w którym wysokość projektowanego garażu liczona od poziomu gruntu działki sąsiedniej wynosi 230cm, na jego dachu przewidziano taras. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r orzekającego o niezgodności § 12 ust. 6 rozporządzenia MGPiB z dnia 14.12.94 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z art. 7 ust.2 pkt. l Ustawy z dnia 07.07.94r Prawo budowlane w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, do dokumentacji dołączono opracowanie dowodzące, że projektowana zabudowa w granicy nie utrudni lub nie uniemożliwi zagospodarowania działek sąsiednich zachowaniem odległości określonych w rozporządzeniu między projektowaną zabudową z istniejącymi lub projektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej (§ 12 ust.6 cyt rozporządzenia). Po zapoznaniu się z nowymi materiałami dowodowymi właściciele dz. nr "1" oświadczyli, że nie wyrażają zgody na budowę garażu w granicy mimo wprowadzonych zmian, a zwłaszcza na usytuowanie tarasu na dachu garażu. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że zgodnie z w/w wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego zgoda właścicieli działki sąsiedniej na budowę w granicy nic jest wymagana. Z przedłożonego przez projektanta opracowania wynika, że budowa obiektu w granicy nieprzekraczającej 230 cm nie spowoduje naruszenia przepisów w/w rozporządzenia oraz nie uniemożliwi zagospodarowania działki sąsiedniej. Odwołanie od tej decyzji złożyli skarżący podnosząc, że taras na budynku garażu pozbawi ich intymności a wnętrze ich kuchni będzie widoczne dla osób przebywających na tarasie. Wyrazili również obawy, co do tego, że sąsiedzi w przyszłości zabudują taras zasłaniając dopływ światła do ich budynku. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...].10.2001 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt l i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r.Dz. U. Nr 98, poz. 1071), art. 81 ust. l, pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 L - Prawo budowlane (jednolity tekst z 2000r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest przepisu prawa materialnego, którego naruszenie powodowałaby przedmiotowa inwestycja. Spory międzysąsiedzkie oraz kwestia usytuowania tarasu w granicy działki nie mają odniesienia w przepisach prawa budowlanego i nie mogą mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Również w lokalizacji garażu nie widzi się sprzeczności z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślił, że inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany odpowiada wymogom określonym w art. 34 ustawy Prawo budowlane i jest wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Zamierzona budowa i projekt budowlany są zgodne z ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta K. oraz wymaganiami ochrony środowiska. Zatem wobec spełnienia wymagań określonych wart. 35 ust. l i 2 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 cyt. prawa). Skargę na powyższą decyzję złożyli P.P. Z. i Z. K. podnosząc, że nie ingerują w rozbudowę domu inwestora, jednak nie godzą się na taras nad garażem, ponieważ jest to zagrożeniem dla intymności obu stron. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji dodając w uzupełnieniu, że z materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż inwestor spełnił wszelkie wymogi wskazane w przepisach prawa budowlanego. Przedłożony projekt jest kompletny, inwestor uzyskał wymagane opinie i uzgodnienia. W trakcie prowadzonego postępowania skarżący - właściciele działki Nr "1" wyrazili zgodę na budowę garażu w granicy pod warunkiem, że jego wysokość nie przekroczy 2,3 m. Inwestor przedłożył organowi I instancji do zatwierdzenia projekt budowlany, w którym wysokość projektowanego garażu liczona od poziomu gruntu działki sąsiedniej wynosi 2,3 m. Organ podkreślił, że kwestie związane z usytuowaniem na garażu tarasu nie mają odniesienia w przepisach prawa budowlanego, zaś obawy dotyczące zabudowy tarasu są, co najmniej przedwczesne. Mając na uwadze powyższe organ II instancji podtrzymał wniosek o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na powyższe, właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 3 § l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 ustawy). Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadnia ich uchylenie, jednakże z innych przyczyn niż podnoszone w skardze, a które Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany jest uwzględnić z urzędu. Zgodnie z przepisem art. 10 § l k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada powyższa, określana w przepisach postępowania administracyjnego jako zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, została sformułowana w w/w przepisie w postaci dwóch obowiązków prawnych nałożonych na organy administracji publicznej. Pierwszy z nich to zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, drugim - umożliwienie stronom wypowiedzenie się, co do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Powyższym obowiązkom organu odpowiadają stosowne uprawnienia procesowe strony postępowania. Zadaniem organu administracji publicznej jest stworzenie w toku postępowania administracyjnego warunków, gwarantujących stronie możliwość skorzystania z uprawnień przewidzianych w w/w przepisie. (zob. R.K., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, str. 54). W przedmiotowej sprawie organy I jak również II instancji naruszyły w/w zasadę postępowania administracyjnego. Jak wynika z decyzji organu I i II instancji oraz materiału dowodowego zebranego w sprawie tj. m.in. z wypisu z rejestru gruntów ( k. 21 i 22 akt) P. M.C. jest stroną w niniejszej sprawie. Skoro organ I instancji w dacie doręczania stronie decyzji (k. 62 akt postępowania) powziął wiadomość, iż pod wskazanym adresem Pan M.C. nie mieszka, winien podjąć wszelkie przewidziane prawem środki w celu ustalenia jego aktualnego miejsca zamieszkania. Dodatkowym sygnałem, dla podjęcia przez organ czynności ustalenia adresu strony, winna być adnotacja poczty o awizowaniu przesyłek listowych (k.31 i k.62 akt postępowania). W świetle powyższego należy domniemywać, że już w dacie wszczęcia postępowania organ nie dysponował prawidłowym - aktualnym adresem P. M.C. Powyższe okoliczności dają podstawę do twierdzenia, że P. M.C. był pozbawiony możliwości realizacji prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Organ II instancji nie zwrócił uwagi na powyższe okoliczności i uchybienia proceduralne i po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zaskarżoną decyzję adresował m.in. do Pana M.C. na adres, pod którym, jak wynikam z adnotacji poczty, strona nie mieszka. Potwierdzeniem tego jest rozdzielnik zawarty w zaskarżonej decyzji, gdzie pod pozycją "otrzymują" widnieje zapis: "4. M.C., B. ul. D.". Takie działanie organów obu instancji w sposób oczywisty narusza zasadę postępowania administracyjnego zawartą w art. 10 k.p.a. oraz przepis art. 61 § 4 k.p.a. Realizacja czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10) wymaga od organu wszczynającego postępowanie zawiadomienia o tym fakcie wszystkich stron postępowania. Stosownie do art. 61 § 4 k.p.a., organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do ustalenia wszystkich podmiotów, które spełniają warunki przewidziane w art. 28 k.p.a. a następnie do zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Prowadzenie postępowania bez udziału choćby jednej ze stron stanowi istotną wadliwość postępowania, która może skutkować wznowieniem postępowania. Co do przedstawionych kwestii Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 19.06.1998r. ISA/Lu652/ 97, niepubli. Należy stwierdzić, iż organy I i II instancji naruszyły nadto przepis art. 107 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż inwestycja ma dotyczyć również spornego tarasu na garażu. Fakt ten nie znajduje jednak potwierdzenia w opisie zamierzenia budowlanego zawartego w sentencji decyzji. Sąd w niniejszym składzie orzekającym, podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA, zgodnie, z którym - rozstrzygnięcie będące treścią decyzji musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub, jakie obowiązki zostały na stronę nałożone. Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno ono być wyrażone wprost w osnowie decyzji. (zob. np. wyrok NSA z dnia 02.08.1995, opublik. ONSA 1996/ 3/135, wyrok NSA z 12.04.1999r niepubl.): Rozstrzygniecie w niniejszej sprawie nastąpiło, zatem z naruszeniem przepisów postępowania (art. 10 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, ze zarówno decyzja I jak i II instancji obarczone są wadą skutkującą koniecznością ich uchylenia. Uchybienia organów administracji publicznej wskazują, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, co obliguje Sąd do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Stosownie do art. 135 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że decyzje organów administracji publicznej obu instancji zapadły z naruszeniem norm postępowania administracyjnego (art. 10 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a.) oraz pomimo braku należycie przeprowadzonego postępowania, a zatem uchybienie tego rodzaju nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ( art. 15 k.p.a.). W związku z tym uchylenie w postępowaniu, sądowoadministracyjnym również decyzji I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Stosownie do art. 145 § l pkt. lb i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując uznać należy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo, co uzasadnia orzeczenie jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.