II SA/Kr 336/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu p o s t a n a w i a I) zwolnić S. P. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla S. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu [...] maja 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. Następnie w dniu 1 sierpnia 2008 roku skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak również ustanowienia adwokata z urzędu. Z przedłożonych formularzy wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 614 zł i stanowi go emerytura rolnicza. W skład majątku skarżącego wchodzi dom wielkości 10 m x 12 m, mieszkanie 29 m- oraz nieruchomość rolna wielkości 0,5 ha. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy S. L. podniósł, iż jest schorowanym emerytem, inwalidą [...] grupy po sześciu operacjach chirurgicznych i zawale serca. Pozostaje w stałym leczeniu ambulatoryjnym i szpitalnym. Cierpi na zaniki pamięci, zawroty głowy, przewlekły bronchit, choroby kręgosłupa, ma trudności w poruszaniu się. Na leki oraz wizyty u specjalistów wydaje miesięcznie około 320 zł, a na spłatę kredytu 180 zł, zatem z uzyskiwanych dochodów niewiele pozostaje mu na egzystencję. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiały wykazane przez skarżącego niewielkie dochody z tytułu pobieranej emerytury rolniczej, brak jakichkolwiek oszczędności oraz stan zdrowia pociągający za sobą konieczność ponoszenia znacznych wydatków na lekarstwa. W tym miejscu orzekający pragnie podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie należy dodać, że zwolnienie strony od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej. Należy przez to rozumieć, iż stronę, która została zwolniona od kosztów sądowych, traktuje się jako zwolnioną od tych kosztów od chwili złożenia przez nią wniosku o zwolnienie (por. postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1995 r., sygn. akt II CRN 20/95, publ. OSNC 1995/9/132). Zwolnienie strony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie obejmuje zatem wpisu sądowego od złożonej skargi. W powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).