II SA/Kr 337/07
WyrokWSA w Krakowie2007-12-14
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Joanna Tuszyńska, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Sołecka i Sołtys posiadają legitymację procesową do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gruntów na własność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 28 i art. 157 § 2 K.p.a., poprzez brak dogłębnej analizy statusu prawnego Rady Sołeckiej i Sołtysa jako wnioskodawców oraz ich potencjalnego interesu prawnego w sprawie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Kolegium nie rozważyło wystarczająco kwestii legitymacji procesowej i indywidualnych interesów prawnych wnioskodawców.Stan faktyczny
Członkowie Rady Sołeckiej wsi C. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z 1954 r. dotyczącej przejęcia gruntów rolnych na własność Skarbu Państwa. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że Rada Sołecka nie posiada legitymacji procesowej. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie Konstytucji i K.p.a. w zakresie prawa do własności i reprezentacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Kr 337/ 07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M.C., J.O. , S.J., M.O., J.Z., F.K. , T.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego N. na rzecz M.C. zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł ( słownie: dwieście złotych).
II SA/Kr 337/07
UZASADNIENIE
Podpisani z imienia i nazwiska członkowie Rady Sołeckiej wsi C. zwrócili się Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia ......1954 r. Nr ....w tych częściach, w których parcele gruntowe o pow. 53,2 ha stanowiące własność i dobro wspólne wsi C. miały przejść na własność Skarbu Państwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzja z dnia [....] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
W uzasadnieniu Kolegium napisało, że sporne orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach.... (Dz. U. R.P. Nr 46, póz. 339). Na mocy tego orzeczenia przeszły lub zostały przejęte na Skarb Państwa nieruchomości wymienionych w nim właścicieli. Kolegium stwierdziło, że Radzie Sołeckiej Wsi C. nie przysługuje tytuł prawny do występowania w charakterze strony w analizowanej sprawie. Podniesiono, że rada sołecka nie jest organem upoważnionym do reprezentowania sołectwa a jednostki pomocnicze gminy nie mogą być stronami w postępowaniu administracyjnym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sołtys i Rada Sołecka wsi C. podnieśli, że wniosek o stwierdzenie nieważności złożył Sołtys i Rada Sołecka. Sołtys miał umocowanie do złożenia takiego wniosku a ponadto wniosek ten był efektem uchwały Zebrania Wiejskiego Wsi C. z dnia ....2001 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że nie ulega wątpliwości, że wniosek został wniesiony przez Radę Sołecką Wsi C. Tego faktu nie zmienia to, że pod
wnioskiem podpisał się również Sołtys. Zdaniem Kolegium sołectwa, jako jednostki pomocnicze nie mają "samodzielnego bytu prawnego" i nie mogą w stosunku do osób trzecich podejmować jakichkolwiek działań. Grunty przejęte przez kwestionowana decyzję był określone jako "dobro gminne w C". Sołectwo nie wykazało, że na skutek sukcesji wstąpiło ono w prawa i obowiązki ówczenej Gminy C. i nie ma interesu prawnego w sprawie.
W dniu .......2007 r. Sołtys i Rada Sołecka wsi C. - podpisani z imienia i nazwiska, wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucono naruszenie art. 1, 7, 16 ust. 1, 21 i 64 Konstytucji RP poprzez "dyskryminację wolności i praw obywatelskich w zakresie prawa do własności i do reprezentacji ogółu mieszkańców". Zarzucono brak rozważenia treści art. 8 ust. 2 Konstytucji, nakazującego bezpośrednie jej stosowanie. Napisano, że skoro nawet Cesarstwo ...... uznawało, że dobro gminne należało do wsi C. , to powinna to również respektować "IM/IV Rzeczpospolita". Zarzucono również naruszenie art. 28 k.p.a., gdyż zdaniem skarżących - posiadają oni interes prawny w analizowanej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoja poprzednią argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Obydwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. są obarczone tą samą wadą. Kolegium przyjęło bowiem bez głębszej analizy, że wnioskodawcą w sprawie jest Rada Sołecka Wsi C. , a nie poszczególni jej członkowie podpisani pod wnioskiem i nie wzięło pod uwagę tej ewentualności, że w sprawę mogą być zaangażowane ich indywidualne interesy prawne, co dawałoby tym podmiotom status stron. Kolegium nie rozważyło również do końca problemu legitymacji procesowej samej Rady Sołeckiej i Sołtysa ograniczając się do stwierdzenia, że legitymacji takiej brak, gdyż są oni organami pomocniczymi w gminie a nie sięgając do kwestii interesu prawnego.
Wskazane tu uchybienia dowodzą, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. naruszyło art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 28 i art. 157 § 2 K.p.a.
w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło