II SA/Kr 337/99
WyrokWSA w Krakowie2003-01-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek spółdzielni mieszkaniowej posiadający własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego ma interes prawny do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń strychowych zaadoptowanych na lokale mieszkalne w budynku spółdzielni?Ratio decidendi
Członek spółdzielni mieszkaniowej, nawet posiadający własnościowe prawo do lokalu, nie posiada interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie lokali w budynku spółdzielni, jeśli nie jest stroną tego postępowania. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kpa, nie może być wywodzony ze stosunku członkostwa w spółdzielni w kontekście decyzji dotyczących mienia spółdzielni, które reprezentuje interesy wszystkich członków.Stan faktyczny
Krystyna K., członek Spółdzielni Mieszkaniowej "K.", wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 26 listopada 1997 r., udzielającą Spółdzielni pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń strychowych zaadoptowanych na lokale mieszkalne. Organ I instancji (Prezydent Miasta K.) odmówił wznowienia, wskazując na brak interesu prawnego skarżącej. Organ II instancji (Wojewoda K.) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa i brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krystyny K. na decyzję Wojewody K. z dnia 31 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - skargę oddala.
Decyzją z dnia 4 listopada 1998 r. (...) Prezydent Miasta K., na podstawie art. 149 par. 3 w zw. z art. 147 Kpa odmówił Krystynie K. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 26 listopada 1997 r. (...) w przedmiocie udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w K. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń strychowych zaadoptowanych na 3 lokale mieszkalne w budynku przy ul. W. 93.
W uzasadnieniu decyzji podał:
Krystynie K. - członkowi Spółdzielni Mieszkaniowej "K."- przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. W. 93/25. We wniosku o wznowienie postępowania Krystyna K. wskazała przyczynę wznowienia określoną w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, a następnie uzupełniła wniosek o okoliczności określone w art. 145 par. 1 pkt 1 i 5 Kpa. Decyzją z dnia 22 czerwca 1998 r. odmówiono wznowienia postępowania. Ta decyzja została w trybie odwoławczym uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie co do przyczyn wznowienia w decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Rzeczywiście, w uzasadnieniu uchylonej decyzji zawarto wyjaśnienie dotyczące wskazanych przez Krystynę K. przyczyn wznowienia. Zarówno jednak wtedy jak i obecnie przyczyną odmowy wznowienia postępowania był i jest brak interesu prawnego w żądaniu wznowienia. Decyzja została oparta na przepisie art. 149 par. 3 Kpa w zw. z art. 147 Kpa, a jej trafność potwierdza Komentarz Becka. Krystyna K. nie jest stroną postępowania, bo przymiot taki nie przysługuje członkowi Spółdzielni dysponującemu własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego. Pogląd taki wynika z prawa spółdzielczego i budowlanego i został już przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrażony w wyroku z dnia 24 stycznia 1996 r. IV SA 744-745/94.
W odwołaniu od tej decyzji wnioskująca o wznowienie Krystyna K. zarzuciła, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, nie poczynił ustaleń, a w uzasadnieniu oparł się na stwierdzeniu zawartym w komentarzu, a nie na przepisie prawa. Krystyna K. stwierdziła także, że z dołączonej do odwołania ekspertyzy wynika, że istniejące zaadaptowanie mieszkań jest niedopuszczalne.
Decyzją z dnia 31 grudnia 1998 r. (...) Wojewoda K., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Stwierdził bowiem, że Krystyna K. nie była stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 26 listopada 1997 r., a kwestia ta została w sposób niewątpliwy wyjaśniona we wcześniejszym stadium postępowania. Wobec tego Krystyna K., nie posiadająca przymiotu strony, nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Krystyna K. powtórzyła zarzuty odwołania. Dodała, że interes prawny, decydujący o jej statusie w postępowaniu, wynika z przepisów art. 244 par. 1 w zw. z art. 213 par. 1 Prawa spółdzielczego. Według skarżącej pozbawienie członka spółdzielni możliwości dochodzenia swoich uprawnień, wynikających z ograniczonego prawa rzeczowego, stanowi rażące naruszenie prawa.
Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi przytaczając motywy swego rozstrzygnięcia i stwierdzając, że Krystyna K. "z racji zajmowanego lokalu najmu może mieć tylko określony interes faktyczny natomiast nie ma interesu prawnego do uzyskania przymiotu strony".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z art. 147 Kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania na swój wniosek osoba, która stroną postępowania nie jest. Stroną postępowania administracyjnego jest, stosownie do art. 28 Kpa, każdy czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. W sprawie niniejszej organy oceniły, iż postępowanie, którego wznowienia skarżąca się domagała, jej interesu prawnego nie dotyczyło. Ocenę tę należy podzielić.
Z faktu, że skarżąca jest członkiem spółdzielni mieszkaniowej i przysługuje jej własnościowe prawo do lokalu nie można wywieść uprawnienia do występowania i to obok tejże spółdzielni, w sprawie o pozwolenie na użytkowanie lokali w budynku spółdzielni. Pozwolenie na użytkowanie jest wynikiem działania spółdzielni, która z istoty swej "reprezentuje" interesy swych członków. Jako samorządne zrzeszenie uprawniona jest do decydowania o przeznaczeniu mienia znajdującego się w jej zarządzie. Celowość, czy słuszność takiego działania ze względu na interesy poszczególnych członków, nie podlega kontroli w postępowaniu administracyjnym.
Członek spółdzielni nie może wywodzić - dla potrzeb omawianego postępowania - swego interesu prawnego ze stosunku jaki go łączy ze spółdzielnią.
Wręcz przeciwnie: to właśnie z istoty tego stosunku wynika, że skarżąca nie jest osobą trzecią, której interesy, w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego mogłyby zostać naruszone. Niewątpliwie skarżąca może być, z uwagi na położenie jej mieszkania, zainteresowana sposobem zagospodarowania lokali, co do których toczyło się postępowanie. Ten jednak interes dotyczy sfery faktów, a nie prawa. W omawianym zakresie sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z dnia 24 stycznia 1996 r. IV SA 744-745/94 /OSP 1997 z. 4 poz. 82/, oraz z dnia 30 czerwca 1999 r. IV SA 629/97 /nie publ./.
Ostatecznie zatem stwierdzić trzeba, że dla podjęcia decyzji odmawiającej wznowienia postępowania organy administracji miały pełne podstawy. Skoro zaś zaskarżona decyzja nie jest sprzeczna z prawem, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło