II SA/Kr 339/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Asesor WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia 23 grudnia 1998r., nr [...] w przedmiocie warunków podłączenia do miejskich sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej postanawia skargę odrzucić Z. K. działając imieniem Społecznego Komitetu Wodno-Kanalizacyjnego os. [...] pismem z dnia 10 lutego 2004r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miasta K. z dnia 23 grudnia 1998r., nr [...] w sprawie warunków podłączenia do miejskich sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż opłata przyłączeniowa nie miała prawnego uzasadnienia, a w konsekwencji była pobierana nielegalnie. W odpowiedzi na skargę Gmina Miejska K. wniosła o jej oddalenie, gdyż "opłata przyłączeniowa nie obowiązywała członków Komitetów Społecznych Budowy oraz osób prawnych i fizycznych, które wykonały na własny koszt element sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej (§ 4 w/w uchwały)." Nadto MPWiK S.A. zaprzestał pobierania opłat z dniem 1 lipca 2003r. w wyniku rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...].05.2003r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pismem z dnia 27 kwietnia 2004r. wezwał Społeczny Komitet Wodno-Kanalizacyjny os. [...] do złożenia oświadczenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem skargi zwracano się do Gminy Miejskiej K. z wezwaniem do usunięcia naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Jeżeli wezwanie takie miało miejsce, strona skarżąca winna fakt ten udokumentować, a nadto wskazać czy i kiedy otrzymała odpowiedź na wniesione wezwanie. W odpowiedzi na wezwanie sądu Z. K. złożył w dniu 5.05.2004r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie oświadczenie, iż przed wniesieniem skargi wielokrotnie zwracał się do Gminy Miasta K., bezskutecznie przez 5 lat, z wezwaniem do usunięcia naruszenie jego interesu prawnego. Na dowód czego w załączeniu przedłożył szereg pism dokumentujących jego działania w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, co następuje: Podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie jest zagadnienie określenia podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi oraz zachowanie procedury związanej z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu stanowiącego samorządu terytorialnego. Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Również art. 101 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001r. Dz.U. nr 142, poz. 1591) wskazuje, iż skargę do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Skargę na taką uchwałę można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Natomiast w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z analizy akt sprawy Społeczny Komitet Wodno-Kanalizacyjny os. [...] nie ma własnego interesu prawnego do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Zgodnie z brzmieniem § 1 i 2 zaskarżonej uchwały opłatę przyłączeniową zobowiązany był wnosić każdy podmiot przyłączający się do miejskiej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Opłata ta zróżnicowana była w zależności, czy podłączenie dotyczyło sieci wodociągowej, czy też sieci kanalizacyjnej lub ogólnospławnej, a także w zależności czy owemu podłączeniu do sieci podlegało gospodarstwo indywidualne, czy zabudowa wielorodzinna. Zgodnie z brzmieniem § 4 zaskarżonej uchwały z opłaty przyłączeniowej zwolnione zostały osoby fizyczne i prawne, które partycypowały w budowie sieci wodociągowej, sieci kanalizacji sanitarnej lub ogólnospławnej w trybie lokalnych inicjatyw inwestycyjnych albo lokalnych inicjatyw mieszkaniowych. Jednoznacznie zatem wynika, iż do uiszczenia takiej opłaty zobowiązane były osoby fizyczne i osoby prawne, które dokonywały podłączenia swoich zabudowań (gospodarstw indywidualnych i zabudowy wielorodzinnej) do którejkolwiek z wyżej wskazanych sieci. Nawet jeżeli osoby te działały w trybie lokalnych inicjatyw inwestycyjnych lub lokalnych inicjatyw mieszkaniowych, to opłata taka była pobierana indywidualnie od nich, jak również tylko te osoby indywidualnie mogły skorzystać ze zwolnienia od tej opłaty. Opłaty przyłączeniowej nie mógł więc uiścić Społeczny Komitet Wodno-Kanalizacyjny os. [...] i nie mogła być ona nałożona na ten podmiot, lecz jedynie indywidualnie na poszczególnych jego członków. W konsekwencji Społeczny Komitet Wodno-Kanalizacyjny os. [...] nie ma interesu prawnego do złożenia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. l ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Nie sposób także przyjąć, iż Komitet działa w imieniu innych podmiotów -mieszkańców powiatu, gdyż w aktach brak ich pisemnej zgody do reprezentowania ich interesów przez skarżące Stowarzyszenie przed sądem administracyjnym. Nadto kwestia legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym została przez ustawodawcę wyraźnie określona w art. 101 ust. 3 tej ustawy. Nie mają więc do niej zastosowania przepisy art. 31 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dopuszczające występowanie w charakterze strony organizacji społecznej reprezentującej interesy innych osób. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do skargi wniesionej w trybie art. 101 jedynie w odniesieniu do terminów w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z wyżej jednak naprowadzonych okoliczności skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym złożyć mógł Z. K., jako członek lokalnej inicjatywy inwestycyjnej, który jako osoba fizyczna mógł być obciążony opłatą inwestycyjną. Dlatego też przyjąć należy, iż skarżącym uchwałę Rady Miasta K. z dnia 23 grudnia 1998r, nr [...] w sprawie warunków podłączenia do miejskich sieci wodociągowych, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji ogólnospławnej jest Z. K., a nie Społeczny Komitet Wodno-Kanalizacyjny os. [...]. Podnieść jednak należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 52 § 1 i 4 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Zasady i tryb korzystania z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zostały w nim dokładnie i jednoznacznie określone. Otóż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie naruszone zostało uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę na uchwałę rady gminy może więc na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wnieść jedynie osoba, której interes prawny lub uprawnienie zostało nią naruszone oraz przed złożeniem skargi wyczerpała przewidziany w tym przepisie tryb postępowania. Skarżący zatem przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego winno wcześniej wezwać Radę Miasta K. - jako organ, który wydał zaskarżoną uchwałę - do usunięcia naruszenia, które ona wyrządziła w interesie prawnym lub uprawnieniu skarżącego. Dopiero po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia tych naruszeń można złożyć skargę do sądu administracyjnego. Skarżący na wezwanie Sądu złożył oświadczenie, iż wielokrotnie wzywał Gminę Miasta K. do usunięcia naruszenia jego interesu oraz złożył szereg pism mających to oświadczenie udokumentować. Jednak jak wynika z analizy przedłożonych dokumentów, żaden z nich nie zawiera wezwania Rady Gminy K. do uchylenia zaskarżonej ze względu na naruszenie przez nią interesu prawnego bądź uprawnienia skarżącego. Przedstawione przez skarżącego pisma kierowane są do różnych organów (Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W., NIK Delegatura w K., UOKiK Delegatura w K.), jednostek organizacyjnych Urzędu Miasta K. (Zarząd Gospodarki Komunalnej w K., Wydział Strategii Rozwoju Miasta) lub Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. Dotyczą one szczegółowych kwestii związanych z realizacją przez Społeczny Komitet Wodno-Kanalizacyjny os. [...] projektowanej lokalnej inicjatywy inwestycyjnej (zwrotu nakładów, sporządzenia aneksu do umowy, skredytowanie części udziału inwestora w inwestycji itp.), lecz nie zawierają wezwania Rady Miasta K. do usunięcia naruszenia, jak również odpowiedzi tego organu na wezwanie skarżącego. Zatem skarżący nie wyczerpał trybu postępowania wskazanego w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), który mówi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.