II SA/Kr 339/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie NSA Izabela Dobosz WSA Grażyna Firek Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. W., J. G. i P. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala / sygn. akt II Sa/Kr 339/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].07.2007 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 131 i art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), art. 105 § 1 KPA - po rozpoznaniu wniosku J. G., A. W. i P. G. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l.kat. [...] o pow. 0,0308 ha obj. [...] K. orzekł o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1. Pismem z dnia [...].09.2005 r., J. G. i A. W. wniosły o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela l.kat. [...] o pow. 0,0308 ha wywłaszczona pod ul. [...]. W dniu 10.04.2007 r. wniosek został sprecyzowany w ten sposób, że A. W. i J. G. wniosły o ustalenie odszkodowania za w/w parcelę. Do wniosku o odszkodowanie w dniu 11.04.2007 r. przyłączył się P. G. 2. Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia [...].12.1957 r. (Nr [...]) wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa na cele Wojewódzkiego Zarządu Dróg Publicznych w K. m.in. w poz. 29 część parceli l.kat. [...] obj. [...] K. o pow. 0,0308 ha stanowiącą współwłasność K. D., J. B., M. D. i S. G. po 1/4 cz. Orzeczenie stało się ostateczne w toku instancji. Wywłaszczona część parceli l.kat. [...] o pow. 0,0308 ha uległa następnie podziałowi na parcele l.kat. [...] o pow. 0,6375 ha i l.kat. [...] o pow. 0,0308 ha. 3. W toku prowadzonego postępowania odnaleziono decyzję Urzędu Dzielnicowego K. z dnia [...].09.1989 r. (Nr [...]) z której wynika, że parcela l.kat. [...] o pow. 0,0380 ha została ponownie wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na cele, przebudowy ul. [...]". W tej decyzji orzeczono o przyznaniu za wywłaszczona nieruchomość odszkodowania na rzecz: J. B. i M. D. w kwocie po 243 397,00 zł, J. G. w kwocie 121 699,00 zł., oraz Z. G., A. W. i R. G. w kwocie po 40 566,00 zł. 4. Przyznane odszkodowanie zostało złożone do depozytu sądowego, kwoty odszkodowania nie zostały odebrane z depozytu sądowego. 5. Skoro więc ustalone zostało, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o ustaleniu odszkodowania, nie ma możliwości orzekania ponownie w tym zakresie co powoduje konieczność umorzenia postępowania. Odwołanie A. W. i J. G. zostało uwzględnione i Wojewoda, decyzją z dnia [...] r., (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia, podnosząc w uzasadnieniu, że : - zgodnie z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania a z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, - jedną z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania jest istnienie w tej samej sprawie ostatecznego rozstrzygnięcia. Zatem aby postępowanie administracyjne mogło się toczyć, sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być już rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym. Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (...). Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (...) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. - zgodnie z art. 128 w zw. z art 129 ust. 5 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami, odszkodowanie w przypadku gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie, ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej w odrębnej decyzji. Zatem warunkiem koniecznym do ustalenia odszkodowania za nieruchomość, co do której nastąpiło wywłaszczenie, ale nie orzeczono odszkodowania, jest spełnienie przesłanki istnienia regulacji prawnej obowiązujące, przewidującej ustalenie odszkodowania za taką nieruchomość oraz przesłanki faktu pozbawienia praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania. - w kontekście wyżej cytowanych przepisów ustawy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić, iż spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z [...].12.1957 r. nr [...], skoro przedmiotowe orzeczenie nie zawierało ustalenia w zakresie ustalenia odszkodowania, za przejętą nieruchomość. - z ustaleń organu l instancji wynika, że decyzją Urzędu Dzielnicowego K. z [...] września 1989 r. Nr [...] dokonano "ponownego" wywłaszczenia parceli l.kat. [...] o pow. 0,0308 ha na rzecz Skarbu Państwa na cele "przebudowy ul. [...]" i ta decyzja zawierała orzeczenie o przyznaniu odszkodowania, - taka sytuacja jest oczywiście niedopuszczalna prawa, bowiem wywłaszczenia można dokonać jedynie w stosunku do nieruchomości uprzednio nie nabytej w tym trybie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Tym samym nie jest możliwe wywłaszczenie nieruchomości, która na skutek poprzedniej decyzji wywłaszczeniowej stanowi już własność Skarbu Państwa, a wydanie takiej decyzji niewątpliwie stanowi kwalifikowane naruszenie prawa. Z wadliwych działań organów nie można wyprowadzać niekorzystnych skutków prawnych dla stron a więc przyjmować, że skoro orzeczono ponownie o wywłaszczeniu tej samej nieruchomości w 1989 r., i przy tym drugim orzeczeniu ustalono odszkodowanie to tym samym skutecznie zaspokojono roszczenie stron o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia, które prawidłowo zostało dokonane, ale w 1957 r. - ponownie rozpoznając sprawę organ l instancji winien ponad wszelką wątpliwość ustalić czy w stosunku do wywłaszczonej w 1957 r., części parceli l.kat. [...] o pow. 0.0308 nie zostało wydane z tego tytułu w latach późniejszych orzeczenie o odszkodowaniu. W tak ustalonym stanie faktycznym Prezydent Miasta winien w konsekwencji wydać stosowne rozstrzygnięcie w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z [...] grudnia 1957 r. nr [...] cześć parceli l.kat. [...] o pow. 0,0308 ha. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli A. W., J. G. i P. G. i nie precyzując żądania skargi a zadowalając się wnioskiem "o wnikliwe zbadanie próby zawłaszczenia przez Skarb Państwa naszej własności i przyznane godziwej rekompensaty za naszą własność", podnieśli, że przedmiotowa nieruchomość została zawłaszczona przez Skarb Państwa bez żadnej rekompensaty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione z w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź. zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.o.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c"). Na rozprawie przed Sądem w dniu 8.07.2008 r., skarżące A. W. i J. G. przyznały, że złożenie skargi było skutkiem nie zrozumienia treści zaskarżonej decyzji. Z uwagi na nieobecność skarżącego P. G. skargi nie mogły cofnąć. W tym stanie rzeczy obowiązkiem Sądu było skontrolowanie zaskarżonej decyzji a dokonana kontrola nie stwierdziła aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W sprawie niniejszej organ l instancji umorzył postępowanie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia [...].12.1957 r., nieruchomość bowiem ustalił, że takie odszkodowanie ustalone zostało w decyzji wywłaszczeniowej Urzędu Dzielnicowego K. z dnia [...].09.1989 r. Tak więc w obrocie prawnym istnieją dwie decyzje wywłaszczające tę samą nieruchomość, przy czym druga decyzja z dnia [...].09.1989 r., wywłaszczała nieruchomość która już stanowiła własność Skarbu Państwa i dla tej nieruchomości ustalała odszkodowanie. Trafne jest więc stanowisko organu II instancji, że w takiej sytuacja brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest poczynienie ustaleń nie zbędnych do rozpoznania wniosku skarżących. W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r., p.o.p.s.a, należało orzec jak w sentencji.