II SA/Kr 3396/01
PostanowienieWSA w Krakowie2006-01-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Woś, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja, AWSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowoadministracyjnego, gdy przedmiotem postępowania są wyłącznie prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego, sąd ma obowiązek umorzyć postępowanie?Ratio decidendi
W przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowoadministracyjnego, gdy przedmiotem postępowania są wyłącznie prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego, sąd ma obowiązek umorzyć postępowanie. Śmierć strony czyni dalsze prowadzenie postępowania bezprzedmiotowym, ponieważ nie ma innej osoby, której interes prawny mógłby być dotknięty wynikiem postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu Z.K. uprawnień wdowy po kombatancie. Organ uznał, że mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, co zgodnie z nowymi przepisami nie stanowiło podstawy do utrzymania tych uprawnień. Po utrzymaniu w mocy decyzji przez organ drugiej instancji, skarżąca wniosła skargę do sądu. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że skarżąca zmarła.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Kazimierz Bandarzewski ( spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 3 października 2001 r. Nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie postanowił: umorzyć postępowanie sądowe
W dniu [...] listopada 2000r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skierował do Z. K. zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w celu wydania decyzji w sprawie uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie, określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.). Zawiadomienie to strona otrzymała.
Po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 24 kwietnia 2001 r. nr [...] pozbawił - na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - stronę uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że uprawnienia kombatanckie mąż strony otrzymał wyłącznie z tytułu udziału w walce zbrojnej z utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...].03.1946r. do [...].12.1947r. w służbie w Milicji Obywatelskiej. Maż strony byłby pozbawiony uprawnień kombatanckich, ponieważ podlegałyby one negatywnej weryfikacji na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W związku z powyższym, w ocenie organu l-instancji, nie można uznać za istnieją uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie, jeżeli mąż strony byłby uprawnień kombatanckich pozbawiony.
Decyzję tą otrzymała strona w dniu [...] kwietnia 2001 r. i z zachowaniem ustawowego 14-dniowego terminu (w dniu [...] maja 2001 r.) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu swojego wniosku strona wskazała na swoją bardzo trudną sytuację zdrowotną i majątkową. Podniosła, iż jej mąż służył w wojsku i w stosunku do osób w podeszłym wieku nie powinna być przeprowadzana weryfikacja poprzednio przyznanych uprawnień.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 i w związku z art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego -utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję w przedmiocie pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.
W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą w decyzji l-instancyjnej wyjaśniając, iż uzyskanie uprawnień kombatanckich przez męża strony nastąpiło wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, który to tytuł nie jest w świetle obecnie obowiązującej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego podstawą do utrzymania nabytych uprawnień kombatanckich.
Strona otrzymała tą decyzję w dniu [...] października 2001 r. i z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu (w dniu [...] listopada 2001 r.) złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie skargę na tą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. W skardze wskazano na trudną sytuację zdrowotną skarżącej i konieczność wykupywania lekarstw. Podniosła, że administracyjne postępowanie weryfikacyjne nie powinno być prowadzone w tej sprawie, ponieważ w stosunku do uprawnień kombatanckich przysługujących zmarłemu mężowi nie jest dopuszczalnym prowadzenie postępowania weryfikacyjnego. Zdaniem skarżącej korzyści uzyskiwane z tytułu posiadania praw wdowy po kombatancie stanowią "wynagrodzenie" trudnych lat powojennych. Skarżąca potwierdziła fakt służby jej męża w Milicji Obywatelskiej, ale służba ta nie polegała na zwalczaniu niepodległościowych organizacji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. z 2003r. Nr 72, póz. 653), rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że zawiadomienie o rozprawie adresowane do skarżącej zostało przez pocztę zwrócone z adnotacją "adresat zmarł" (akta sprawy, karta nr 13).
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za wiarygodną informację o śmierci skarżącej, w związku z czym należało w tej sprawie postępowanie sadowoadministracyjne umorzyć, zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) który stanowi, że w razie śmierci strony sąd ma obowiązek umorzyć w drodze postanowienia postępowanie, gdy przedmiot tego postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Z akt zgromadzonych w tej sprawie nie ulega wątpliwości, że mąż skarżącej (W. K.) zmarł w dniu [...] września 1984r. (odpis skrócony aktu zgonu, akta administracyjne, karta nr 11). Uprawnienia kombatanckie, przysługujące mężowi skarżącej miały wprawdzie charakter osobisty, ale od wykazania istnienia tych uprawnień uzależnione było uzyskanie uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. W przypadku zaś śmierci wdowy po kombatancie - gdy przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego są wyłącznie uprawnienia przysługującej wdowie po kombatancie - nie ma innej osoby (podmiotu) w stosunku do której wynik takiego postępowania odnosiłby się do jej interesu prawnego.
W związku z tym śmierć wdowy po kombatancie czyni bezprzedmiotowym dalsze prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym i dlatego też należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło