II SA/Kr 3404/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody z dnia 27 listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za straty w zasiewach skargę oddala Starosta Powiatu T. decyzją nr [...] z dnia [...]. 2002 r, na podstawie art.128 ust.4, art.129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) oraz art.104 k.p.a. orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł (słownie[...] złote) za straty w zasiewach wynikłe na skutek budowy linii elektroenergetycznej [...] oraz o zobowiązaniu Polskich Sieci Elektroenergetycznych SA do wypłaty na rzecz M. S. ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...].1979 r. Nr [...] Naczelnik Gminy T. zezwolił na czasowe zajęcie nieruchomości położonych między innymi na terenie [...] - w tym działki nr [...] stanowiącej własność M.S. - w związku z budową sieci elektroenergetycznej [...]. W chwili zajęcia terenu na działce zasiane było żyto. W trakcie postępowania M.S. twierdził, iż nie została mu doręczona wymieniona wyżej decyzja, a z jej treścią zapoznał się dopiero w 1992 r. i od tego czasu ubiega się o odszkodowanie. Organ l instancji stwierdził, iż znajdująca się w aktach sprawy korespondencja potwierdza ten fakt, dlatego też nie uwzględniono zarzutu Polskich Sieci Elekroenergetycznych SA przedawnienia roszczeń o odszkodowanie. Zatem organ l instancji, dając wiarę twierdzeniu Pana M. S. przyjął, iż okres przedawnienia winien być liczony od dnia zapoznania się z treścią decyzji, a zatem wystąpienie o odszkodowanie było zgłoszone w ustawowym terminie. Organ wskazał, iż nie uwzględniono również zarzutu, iż zniszczeniu nie uległ cały zasiew albowiem wielkość prowadzonych prac, a także słupa ustawionego na działce pozwala stwierdzić, że przy takich pracach mało prawdopodobne było aby nawet w przypadku pozostawienia jakiejś części zasiewu jego zbiór był opłacalny. W tym stanie rzeczy organ l instancji przyjął ustalone przez rzeczoznawcę M. W. odszkodowanie i zobowiązał Polskie Sieci Elektroenergetyczne do jego zapłaty. Od powyższej decyzji odwołanie złożył zarówno M. S. jak i Polskie Sieci Elektroenergetyczne - Wschód spółka z o.o. M. S. w swoim odwołaniu stwierdził, że zgadza się z decyzją odnośnie odszkodowania w kwocie [...] zł za straty w zasiewach spowodowane budową linii energetycznej [...]. Odwołanie zaś złożył z uwagi na fakt, iż nie zostały uwzględnione jego roszczenia zgłoszone na rozprawie administracyjnej w dniu [...]. 2002 roku, dotyczące wykupu przedmiotowej działki, która ze względu na znajdujący się na niej słup, zajmujący 75,69 m2-straciła swoją użyteczność, a jej wartość uległa zmniejszeniu. Polskie Sieci Elektroenergetyczne - Wschód spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz M. S. za straty w zasiewach wynikłe na skutek budowy linii elektroenegetycznej [...]. Podniosła, że M. S. nie udowodnił faktu poniesienia szkody w zasiewach, uprawach lub plonach, spowodowanej posadowieniem przedmiotowego słupa nr [...] budowanej w latach 1979/1980 linii elektroenergetycznej [...]. Podniosła, że najbardziej istotny w niniejszej sprawie jest zarzut przedawnienia roszczenia. Wskazała, iż w czasie budowy linii elektroenergetycznej obowiązywały przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10, póz. 64, z późn. zm.), która w art. 36 ust. 2 (zdanie drugie) przewidywała trzyletni okres przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach. Przepis ten, zdaniem odwołujących się, jednoznacznie wskazuje na to, iż bieg okresu przedawnienia rozpoczyna się od powstania szkody. Ponadto wskazała, iż Starostwo Powiatowe powinno rozstrzygnąć sprawę z wniosku M. S. w przedmiocie wznowienia postępowania o pozwolenie na wejście w teren, w kontekście wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2000 r. (sygn. akt II SA/Kr 2159/97) uwzględniającego skargę M. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] 1997 r. (G.in.[...]). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał wyraźnie, co jest wiążące dla Starosty Powiatowego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy o wznowienie postępowania po uchyleniu zaskarżonych decyzji, że ewentualne odszkodowanie dla M. S. należałoby się na podstawie art. 153 § l k.p.a. od organu, który wydał decyzję zezwalającą na wejście w teren w czasie budowy linii elektroenergetycznej z naruszeniem przepisu art. 145 § l k.p.a. Wojewoda decyzją z dnia 27. 11. 2002 r. znak: [...] działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie ustalenia na rzecz M. S. odszkodowania za straty na działce nr [...] w [...] wynikłe na skutek budowy linii elektroenergetycznej [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu odwoławczym ustalono, że Naczelnik Gminy decyzją z dnia [...] 1979 r. Nr [...] zezwolił Zakładowi Energetycznemu w [...] na wejście w teren obejmujący m. in. działkę nr [...] w [...], stanowiącą własność M. S., celem wybudowania linii elektroenergetycznej 400 KV relacji [...]. Jako podstawa materialnoprawna decyzji został powołany ust. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.). Inwestycja została zrealizowana w 1981 roku. Organ odwoławczy wskazał, że M. S. od 1992 roku ubiega się o ustalenie i wypłatę na jego rzecz odszkodowania za straty powstałe wskutek wejścia inwestora na teren tj. na działkę nr [...] położoną w [...], w szczególności za straty w zasiewach żyta oraz stratę z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości po wybudowaniu na działce słupa energetycznego 400 kV. Nadto organ odwoławczy wskazał, że w dacie wydania decyzji Naczelnika Gminy o zezwoleniu na wejście w teren jak również w dacie powstania szkody, obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64 z późn. zm. ). Zgodnie z art. 36 ust. 2 zdanie drugie tej ustawy roszczenie o odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach przedawnia się z upływem trzech lat od powstania szkody. Organ odwoławczy uznał, iż z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, iż bieg okresu przedawnienia rozpoczyna się od powstania szkody. Nie ma zatem, w ocenie organu odwoławczego, znaczenia fakt, że M. S. otrzymał decyzję Naczelnika Gminy z dnia [...] 1979 roku dopiero w 1992 roku, gdyż fakt ten nie ma wpływu na początek biegu i upływ terminu przedawnienia roszczenia. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy złożył M.S.. Wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny wydał w przedmiotowej sprawie wyrok z dnia 28. 12. 1993 r. (sygn. akt IV S.A. 337/93), postanowienie z dnia 16. 10. 1996 r. (sygn. akt IV S.A. 1012/96) oraz wyrok z 7.02. 2000 r. (sygn. at II SA/Kr 2159/97J, a mimo to Wojewoda uznał, że nastąpiło przedawnienie roszczenia. Ponownie podniósł, że decyzję Naczelnika Gminy z [...] 1979 r. nr [...] otrzymał w dniu [...] 1992 r. oraz zarzucił, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie ponieważ "cały czas prowadzone są czynności", które przerywają bieg przedawnienia stosownie do art. 123 § 1 pkt. 1 i art. 124 § 2 k.c. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż powołane przez skarżącego przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przerwania biegu przedawnienia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w dacie złożenia przez stronę roszczenia o wypłatę odszkodowania za straty w zasiewach, uprawach i plonach roszczenie to było już przedawnione. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 2 zdanie drugie obowiązującej w dacie powstania szkody ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. l 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) roszczenie o odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach przedawnia się z upływem 3 lat od powstania szkody. Szkoda ta powstała w odniesieniu do M.S. w 1981. Zatem z roszczeniem o odszkodowanie strona wystąpiła po upływie ok. 12 lat, od dnia powstania szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przed dniem 1.01. 2004 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 2 i art. 3. p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Istota sądowej kontroli polega na ocenie zasadności zaskarżonej decyzji według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji. W ramach kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosowne do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego porządku prawnego. Zaskarżoną decyzją z 27. 11. 2002 r. Wojewoda uchylił w całości decyzję organu l instancji, z [...]. 2002 r. ustalającą dla M.S. odszkodowanie w kwocie [...] zł i orzekł o odmowie ustalenia na rzecz M.S. odszkodowania za straty na działce nr [...] w [...] wynikłe na skutek budowy linii elektroenergetycznej [...]. Na wstępie należy stwierdzić, że na działce nr [...] w [...] stanowiącej własność M.S., w oparciu o decyzję Naczelnika Gminy z [...]. 1979 r. Nr [...], zezwalającą Zakładowi Energetycznemu w [...] na wejście w teren obejmujący m. in. w/w działkę celem wybudowania linii elektroenergetycznej 400 KV relacji [...], wybudowano słup energetyczny 400 kV ( nr słupa 156). Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.), a przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w 1981 roku w okresie, kiedy na dz. nr [...] znajdowało się żyto. Należy zwrócić uwagę, że fakt realizacji inwestycji w 1981 r. jest niesporny. Stosownie do art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - obowiązującej zarówno w dacie wydania decyzji przez Naczelnika Gminy Tarnów z 26.02. 1979 r. o zezwoleniu na wejście w teren jak również w dacie powstania przedmiotowej szkody: odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach powinno być ustalone w przeciągu 30 dni od daty zgłoszenia wniosku o odszkodowanie. Roszczenie o takie odszkodowanie przedawnia się z upływem 3 lat od powstania szkody. Należy stwierdzić w oparciu o przedstawione akta sprawy, że M. S. podjął starania o odszkodowanie za straty związane z wybudowaniem na dz. nr [...] w [...] słupa energetyczny 400 kV nr 156 dopiero z początkiem lat 90 - tych. Stwierdza to sam skarżący m. in. w swoim piśmie z [...]. 1992 r. skierowanym do Urzędu Rejonowego w [...] w którym podaje, że dopiero w końcu 1991 r. udał się do Zakładu Energetycznego, gdzie dowiedział się, że w sprawie przedmiotowego słupa wybudowanego na jego działce została wydana decyzja Urzędu Gminy oraz przyznaje, że wcześniej nie podejmował działań mających na celu uzyskanie odszkodowania ponieważ jako milicjant, po rozmowie ze swoimi przełożonymi zrezygnował z podejmowania działań w tej sprawie. W przedłożonych aktach sprawy znajduje się ponadto pismo M. S. z [...]. 1991 r. skierowane do Zakładu Energetycznego z wnioskiem o usunięcie w/w słupa lub "znalezienie innego rozwiązania". A zatem należy stwierdzić, że skoro M. S. nie podejmował działań mających na celu zgłoszenie wniosku o odszkodowanie za straty w zasiewach spowodowane wybudowaniem w 1981 r. słupa energetycznego na dz. nr [...] w [...] w trzyletnim -okresie przewidzianym w obowiązującym w tym czasie prawie, to nastąpiło przedawnienie roszczenie odszkodowawczego. Należy podkreślić, że z treści art. 36 ust. 2 cyt. ustawy wynika w sposób jednoznaczny, iż termin przedawnienia w/w roszczenia odszkodowawczego rozpoczyna się od dnia powstania szkody tj. od 1981 r., a M. S. podjął działania mające na celu uzyskanie odszkodowania dopiero w latach 1991-1992 . W związku z czym nie ma znaczenia fakt, czy M. S. posiadał w czasie budowania przedmiotowego słupa energetycznego decyzję Naczelnika Gminy z [...] 1979 r. zezwalającą Zakładowi Energetycznemu na wejście w teren obejmujący również dz. nr [...] w [...] czy też otrzymał ją dopiero w 1992 r. Ponieważ zaskarżona decyzja została podjęta po zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, prowadzących do jej uchylenia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.