II SA/Kr 3409/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Małgorzata Brachel - Ziaja AWSA Beata Cieloch ( spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. W. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2001 roku wydaną na podstawie art. 48, art. 52 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - prawo budowlane (tekst jednolity z 200Or. Dz. U. Nr 106 poz. 1126) oraz art. 104 k.p.a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał państwu A. i J. W.zam. [...] dokonać na własny koszt rozbiórki przybudówki zlokalizowanej na posesji nr [...] dobudowanej do budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...], a teren po dokonaniu rozbiórki uporządkować i przywrócić do stanu pierwotnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł iż, pismem z dnia [...] 1999r. Z. C. oraz B. B. skierowały do tut. Inspektoratu prośbę o sprawdzenie zgodności z przepisami prawa budowlanego wybudowania przybudówki zlokalizowanej na posesji nr [...] stanowiącej własność A. W. i J. W.. W trakcie wizji lokalnych przeprowadzonych w dniach [...] 1999r. oraz [...] 1999r. ustalono, że na w/w posesji znajduje się budynek o wymiarach zewnętrznych 8,93 x 3,19m, połączony z częścią budynku usytuowanego wzdłuż ul. [...] Przedmiotowy obiekt jest budynkiem parterowym o wysokości od 2,80 m do 2,95m. Dach pokryty blachą profilowaną powlekaną, jednospadowy ze spadkiem w kierunku zachodnim. Ściany zewnętrzne budynku wyłożone blachą profilowaną powlekaną Od wewnątrz obiekt całkowicie wykończony - ściany i sufit wyłożony płytami kartonowo-gipsowymi, posadzka z płytek ceramicznych. Obiekt wyposażony w instalację wod.- kan., c.o., chłodniczą oraz elektryczną. Stanowi on zaplecze sklepu cukierniczego. W oparciu o oświadczenie złożone przez A. W. (protokół z wizji lokalnej z dnia [...].1999r., z dn. [...]. 1999r. oraz z rozprawy administracyjnej z dnia [...] .2000r.) przedmiotowa przybudówka to szopa drewniana, wyremontowana w [...] 1999r. w ramach zgłoszenia remontu elewacji parteru budynków zlokalizowanych przy [...] i [...] która istniała już w chwili nabycia przez nią całej nieruchomości. A.W. przedłożyła oświadczenie lokatorów budynku nr [...] przy [...] na potwierdzenie powyższych okoliczności. Uczestniczki postępowania B. B. , B. Ś.-W. oraz Z. C., twierdziły, że nieprawdą jest, że budynek powstał przed 10-ma laty. Na dowód powyższego przesłały do tut. Inspektoratu komplet fotografii w/w nieruchomości (4szt, bez datownika), na których nie jest widoczna przedmiotowa przybudówka. Celem sprawdzenia powyższych rozbieżności została opracowana ekspertyza budowlana. Z przedłożonej opinii , sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego w zakresie budownictwa ogólnego inż. S. G. wynika, że przedmiotowa przybudówka posadowiona jest na podwalinie betonowej zagłębionej ok. 0,25m poniżej istniejącego terenu, która wg rzeczoznawcy może mieć kilkanaście lat. Konstrukcję nośną pionową stanowią natomiast ściany ryglowe z krawedziaków 10x10 cm - w odkrywkach narożników widoczne słupy drewniane i elementy pionowe ściany ryglowej w rozstawie co 0,90m oraz poziome elementy na wys. 0,50m nad podwaliną i 0,40m poniżej poziomu stropodachu. Według rzeczoznawcy stan zachowania drewna wskazuje, że konstrukcja ryglowa została wykonana przed 1990r. Obudowa ścian z płyt warstwowych PW-8 w osłonie z blachy. trapezowej powlekanej mocowana od wewnątrz do ściany ryglowej. Stropodach z płyt warstwowych PW-8 typu chłodniczego gr. 20cm, obróbki z blachy powlekanej, rynna i rura spustowa z PCV podłączona do kanalizacji. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono, że A.W. i J. W. nie posiadają pozwolenia na budowę ani też nie dokonali zgłoszenia jej budowy w Starostwie Powiatowym Wydział Budownictwa i Zagospodarowania Przestrzennego. Organ I instancji wskazał ,że zgodnie z art. 28, 29 i 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - prawo budowlane (tekst jednolity z 2000r. Dz. U. nr 106, póz. 1026) budowa przedmiotowej przybudówki wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania jej zgłoszenia we właściwym urzędzie. Inwestorzy nie dopełnili tego obowiązku, w związku z czym dopuścili się samowoli budowlanej, której usunięcie może nastąpić w trybie art. 48 w/w ustawy . Odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] 2001 roku złożyli A. i J.W.. Wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez jej uchylenie w całości i cofnięcie nakazu dokonania rozbiórki przedmiotowej przybudówki lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazali, że ustalenie organu I instancji, iż przybudówka zlokalizowana jest na posesji Nr [...] dobudowanej do budynku przy ul. [...] w [...] jest nie zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Jak wskazali, w piśmie z dnia [...] 2000 r. wyjaśniali ,iż przybudówka znajduje się na ich posesji przy [...] Nr [...] w [...], a nie przy ul. [...]. Wskazali również ,że organ I instancji rozpoznając przedmiotową sprawę zanegował wiarygodne zeznania świadków, zanegował ekspertyzę rzeczoznawcy budowlanego, a oparł się na przedłożonych przez uczestniczki B. B., B. Ś. - W. i Z.C. fotografiach, z których miało wynikać, że w miejscu obecnie istniejącej przybudówki nie było wcześniej żadnej szopy. Takie stanowisko organu I instancji jest zdaniem odwołujących się zaskakujące ,ponieważ dokonali oni jedynie remontu istniejącej starej szopy poprawiając przede wszystkim jej estetykę. Przedłożone 4 fotografie jako koronny dowód są bez datownika, co stwierdza w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji. Podnieśli także, że stanowisko organu I instancji jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dlatego zaskarżona decyzja powinna być się uchylona. Decyzją z dnia [...] 2002 roku, znak: [...] wydaną na podstawie art. 104, art. 138 § l pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 -kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r. Dz. U. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał odwołującym się dokonać na własny koszt rozbiórki przybudówki zlokalizowanej na posesji nr 124 dobudowanej do budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...] W uzasadnieniu organ II instancji podniósł iż, po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne. W ocenie organu odwoławczego skarżona decyzja jest prawidłowa. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest legalność budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż w miejscu w którym obecnie znajduje się sporny obiekt istniał wcześniej inny obiekt budowlany, na co wskazuje ekspertyza S. G. z [...] 2000 r. , która stwierdza istnienie fundamentów. Na istnienie przedmiotowego obiektu wskazuje także załącznik do odwołania od decyzji PINB w [...] w postaci zdjęcia, na którym widnieje szopa drewniana w miejscu gdzie obecnie zlokalizowany jest sporny obiekt budowlany. Załącznik w postaci zdjęcia nie wskazuje jednak daty w którym zostało ono wykonane. Natomiast zdjęcia dołączone do sprawy uczestniczki Z.C. i B. B. pozwalają jedynie stwierdzić, iż w dacie ich wykonania na miejscu obecnie istniejącego obiektu budowlanego nie istniał inny obiekt. W ocenie organu n instancji nie można na podstawie powyższych zdjęć twierdzić, iż przed powstaniem spornego obiektu na działce nr [...] nie istniał inny obiekt budowlany. Ponadto organu n podniósł, iż pomimo powyższych wątpliwości uzasadnione było nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku na mocy art. 48 prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem tegoż artykułu "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia .... ". W przedmiotowej sprawie inwestor podniósł, iż wykonał jedynie remont wcześniej istniejącego obiektu budowlanego, nie ulega wiec wątpliwości, iż zgodnie z prawem budowlanym, tj. art. 29 ust .2 pkt l w związku z art. 30 ust. l pkt l prawa budowlanego remont istniejących obiektów budowlanych wymaga zgłoszenia do właściwego organu, chyba że obejmuje on "zmianę lub wymianę elementów konstrukcyjnych obiektu i instalacji gazowych .... "- w takiej sytuacji obowiązkowe jest uzyskanie pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie inwestor przedłożył jedynie pismo obejmujące zgłoszenie naprawy elewacji budynku przy ul. [...] nr [...] Powyższe zgłoszenie nie obejmuje przedmiotowego budynku stanowiącego zaplecze cukierni. Wobec powyższego za właściwą należało uznać kwalifikację z art 48 prawa budowlanego w przedmiotowej sprawie i nakazanie rozbiórki obiektu jako wykonanego bez uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jednocześnie organ n instancji zwrócił uwagę; organowi I instancji, iż brak w prawie budowlanym podstawy prawnej do nakazania uporządkowania terenu po dokonanej rozbiórce ,dlatego też uchylił decyzję organu I instancji i orzekł merytorycznie . Skargę na powyższą decyzję w dniu [...] 2002 roku złożyli A. i J.W. Wnieśli o uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarżący domagali się również o rozstrzygnięcia co do kosztów związanych z niniejszym postępowaniem zgodnie z art. 160 § l k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż są współwłaścicielami nieruchomości położonej- przy [...] Nr [...] oraz przy [...] Nr [...] w [...]. Przedmiotowa nieruchomość obejmuje dwa połączone ze sobą budynki, a także podwórze wraz z licznymi przybudówkami i szopami. Przedmiotem tejże sprawy jest remont i adaptacja jednej z szop usytuowanej przy [...] Nr [...] w [...] Jak podkreślili, wspomniana przybudówka stoi nie na ul. [...] w [..], jak to ustalił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji, ale przy [...] Nr [...]. Okoliczność ta była już przez skarżących podnoszona w toczącym się postępowaniu zarówno w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...], jak i przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego Ponadto skarżący podnieśli ,iż ważne dla przedmiotowej sprawy jest to, że przybudówka zlokalizowana na działce Nr [...] została włączona i wkomponowana do pomieszczenia stanowiącego kawiarnię wraz z zapleczem, które to pomieszczenie odwołujący się wynajęli S.S. . S. S. zwrócił się do Starosty z prośbą o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania sklepu cukierniczego zlokalizowanego w budynku przy [...] Nr [...] w [...] (działka Nr [...]) na cukiernię z salą konsumpcyjną. Starosta takiej zgody udzielił decyzjami z dnia [...] 2000 r. i [...] 2000 r. Projekt adaptacji pomieszczenia handlowego, w skład którego wchodzi również przedmiotowa szopa, stanowi zaś załącznik do w/w decyzji i jest zaopatrzony w stosowne pieczecie Starosty Powiatowego. A zatem zdaniem skarżących cała adaptacja odbyła się legalnie i zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Całość dokumentacji adaptacyjnej skarżący załączyli do skargi. Zdaniem skarżących błędnym było przyjęcie ,iż nakaz rozbiórki przybudówki opiera się na art. 48 prawa budowlanego albowiem przed dokonaniem wspomnianej adaptacji zostało wydane zezwolenie na zmianę sposobu użytkowania. Zdaniem skarżących dokonane było także "zgłoszenie". W związku z powyższym według skarżących nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Cała procedura adaptacji przybudówki nastąpiła zgodnie z prawem i zgodnie ze sztuką budo wlaną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał także ,że z przepisów prawa budowlanego wynika ogólna zasada polegająca na obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych jak i wykonania robót budowlanych za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 29 i art 30 tej ustawy. Zastrzeżenie to oznacza, że przy podejmowaniu działalności budowlanej, podejmujący taką działalność powinien wziąć pod uwagę nie tylko treść art 28, ale także treść art. 29 i 30 ,aby ustalić jakie czynności urzędowe należy podjąć przy przygotowywaniu działalności budowlanej. Art. 29 wylicza budowy obiektów budowlanych i roboty budowlane w sposób enumeratywny. Oznacza to, że tylko te budowy i roboty budowlane wyłączone są spod ogólnej zasady zawartej w art 28, a zatem zaniechanie uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do innych budów i robót budowlanych stanowi naruszenie prawa i musi być traktowane jak samowola budowlana. Przepis art. 48 Prawa budowlanego obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo jego zgłoszenia, bądź pomimo sprzeciwu wniesionego przez właściwy organ. Nie przewiduje innej możliwości jak zlikwidowanie samowoli budowlanej jak przez rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 oznaczoną dalej p.p.s.a.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada ,czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sądowa kontrola obejmuje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej w dacie jej wydania W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2002 roku została wydana w oparciu o obowiązujące , w dacie jej wydania, przepisy prawa materialnego - ustawę z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane ( Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 z późn. zm. ) . Także postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo i na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji poczynił właściwe ustalenia faktyczne. Istota przedmiotowej sprawy sprowadzała się do ustalenia ,czy przybudówka zlokalizowana na posesji nr [...] przylegająca do budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...] została wykonana na podstawie zgłoszenia określonego w art. 29 ust 2 pkt. l w zw. z art 30ust. l pkt l prawa budowlanego. W toku toczącego się postępowania administracyjnego skarżący starali się dowieść ,iż pismem z dnia [...].1999 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w [...] A. W. dokonała zgłoszenia na wykonanie remontu przedmiotowej przybudówki .W piśmie tym skarżąca podniosła , iż:" w związku z koniecznością uzupełnienia tynków na elewacji budynku przy Pl. [...] w [...] informuję, że przystąpiłam do wykonania prac remontowych w/w elewacji w części parteru .Po wykonaniu uzupełnienia tynków , elewację w części parteru planuję pomalować farbą akrylową do tynków zewnętrznych . Kolorystyka zostanie odtworzona i będzie nawiązywała do elewacji I i II piętra.."(d. pismo k.46 akt). Jak natomiast ustalono na podstawie przeprowadzonych w dniach [...] 1999 roku i [...] 1999 roku oględzin, przedmiotowa przybudówka jest budynkiem parterowym Jedną zaś stroną połączona jest z budynkiem położonym przy ul. [...] Od wewnątrz obiekt całkowicie został wykończony płytami kartonowo-gipsowymi ,a od zewnątrz pokryty blachą profilowaną, powlekaną. Obiekt został wyposażony w instalację wodno- kanalizacyjną, centralne ogrzewanie, instalację chłodniczą i elektryczną .Przybudówka stanowiła zaplecze sanitarne dla sklepu cukierniczego . Według oświadczenia skarżącej zawartego w protokole oględzin z dnia [...].1999r . przedmiotowa przybudówka to wyremontowana w lipcu 1999 roku stara szopa drewniana.( d. protokół oględzin k. 6 i k. 13 akt adm). Dokonana zaś w sprawie ekspertyza stanu technicznego przybudówki opracowana przez S.G. z czerwca 2000 roku potwierdziła, iż przeprowadzony w 1999 roku remont przybudówki gospodarczej polegał na modernizacji obudowy ścian i stropodachu oraz wykończenia wewnętrznego z zachowaniem istniejących fundamentów i konstrukcji nośnej budynku.( d. ekspertyza k. 31 akt adm.) Tak więc z powyższych ustaleń wynika ,iż zakres dokonanych prac nie pokrywa się z dokonanym zgłoszeniem jak i nie dotyczył przedmiotowej przybudówki. Prawidłowo wiec organ II instancji uznał ,iż wykonane prace zostały wykonane bez wymaganego prawem zgłoszenia ,o którym mowa w art.29 ust 2 pktl w związku z art. 30 ust. l pkt2 prawa budowlanego. W takiej sytuacji zgodnie z brzmieniem art.48 prawa budowlanego , obowiązującego w dacie wydania przedmiotowej decyzji "organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ" . Powołanym powyżej przepisem ustawodawca wprowadził obowiązek nakazania rozbiórki obiektu budowlanego za naruszenie porządku prawnego w sprawach budownictwa, tylko z powołaniem się na brak wymaganego pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia budowlanego. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżących, iż przedmiotowa przybudówka zlokalizowana jest przy budynku położonym ,przy [...] a legalność wykonanych prac wynika z przedłożonej do skargi decyzji Starosty z dnia [...].2000 r. o udzieleniu S. S. pozwolenia na zmianę użytkowania sklepu cukierniczego zlokalizowanego w budynku położonym w [...] przy [...] na działce nr [...] , na cukiernię z salą konsumpcyjną jak i decyzji Starosty z dnia [...].2000r. o pozwoleniu na użytkowanie cukierni , gdzie "w projekcie adaptacyjnym przedmiotowa przybudówka została włączona i wkomponowana do pomieszczenia stanowiącego kawiarnię wraz z zapleczem. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2006 roku skarżąca A.W. powyższemu twierdzeniu zaprzeczyła i oświadczyła ,iż przedmiotowa przybudówka zlokalizowana jest od strony budynku położonego przy ul. [...] Zmiana zaś sposobu użytkowania lokalu określona w art. 71 prawa budowlanego nie stanowi podstawy do rozpoczęcia prac budowlanych .Przepis ten uregulowany został w rozdziale 6 powołanego prawa budowlanego -" utrzymanie obiektów budowlanych " i dotyczy spraw związanych z użytkowanymi obiektami budowlanymi ,ich utrzymaniem i zagrożeniami z tym użytkowaniem związanymi. Natomiast rozdział 4 prawa budowlanego reguluje postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych (art.28- 40 prawa budowlanego), a rozdział 5 reguluje budowę i oddawanie do użytku obiektów budowlanych.(art.41-60 prawa budowlanego). Ustawodawca w przepisie art.28 prawa budowlanego stwierdził, iż: " roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.29 i art.30 " i przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wykonanie prac związanych z remontem jak twierdzili sami skarżący miało miejsce w [...] 1999roku ,a na etapie złożenia skargi upatrują legalizacji dokonanej samowoli w powołanych wyżej decyzjach Starosty z 2000 roku wbrew obowiązującym przepisom prawa budowlanego . Mając powyższe na uwadze Sąd uznał ,iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 151 p.p.s.a.