II SA/Kr 3426/02

WyrokWSA w Krakowie2006-07-07

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Barbara Pasternak, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności obowiązku podlegającego wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, w szczególności decyzji nakazującej rozbiórkę, przy wydawaniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ani do badania działań organu, który wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Kontrola sądu administracyjnego w sprawie skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia ogranicza się do oceny legalności tego postanowienia, a nie merytorycznej zasadności decyzji egzekwowanej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z powodu nie wykonania nakazu rozbiórki. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące błędów i opieszałości urzędnika PINB, które miały doprowadzić do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę i strat w jego gospodarstwie. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności decyzji nakazującej rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2006 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] 2002 r. znak : [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie przepisów art. 20 § 1 pkt. 4, art. 119, art.121 § 2 i § 4 , art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. Nr 36 poz. 161 z 1991r z późn.zm./ nałożył na pp U. i K. H. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł (słownie : [...] złotych) z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego. Równocześnie organ egzekucyjny wezwał wyżej wymienionych do: 1. wpłacenia powyższej grzywny i opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia do kasy Starostwa Powiatowego w [...] lub na rachunek [...] Bank Spółdzielczy w [...] pouczając, że w razie nie uiszczenia grzywna ta i opłata zostaną ściągnięte w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2. wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie do dnia [...] 2002 r. gdyż w przeciwnym razie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Następnie zgodnie z art. 64 a § l wyżej wymienionej ustawy organ ustalił, że czynność egzekucyjna podlega opłacie w wysokości [...] złotych. Grzywnę w celu przymuszenia wyliczono na podstawie Obwieszczenia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 2001 r. w sprawie ustalenia ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za [...] 2001r (MP Nr 47 póz. 787) zgodnie z art.121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. /wym. 12.00 x 4.00 + 2.90 x 4.15 - 48.00m2 + 12.00m2 = 60.00m2 x 1/5 m2 {[...] zł x 1/5 = [...] zł) = 32 400,- zł/. W uzasadnieniu postanowienia Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego podał, że: decyzją z dnia [...] 2001r. znak : [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]nakazał p U. i K. H. zamieszkałym w miejscowości [...] rozbiórkę: - odcinka ściany z pustaków o długości 4.0 m przy narożniku południowo wschodnim kotłowni, - ściany z pustaków o długości 8.90 + odcinka ściany z pustaków o długości 3.10 m od strony wschodniej kotłowni, - ściany z pustaków o długości 8.15 m od strony pomocnej kotłowni, - ściany z pustaków o długości ok. 1 .6 m od strony zachodniej (przy kominie) , - wewnętrznego odcinka ściany z pustaków o długości ok. 4.0 m - fundamentów betonowych na których wykonano w/w ściany. Dokonana kontrola w dniu [...] 2001 r. wykazała nie wykonanie w/w decyzji. Inspektorat podejmując czynności egzekucyjne wystawił upomnienie znak: [...] z dnia [...] 2001 r. wzywające do wykonania przedmiotowego obowiązku. Upomnienie zostało doręczone zobowiązanym w dniu [...] 2001 r. W związku z powyższym, wobec uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku, nałożono w oparciu o art. 121 § 2i§4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia. Od powyższego postanowienia odwołał się K.H . Wyjaśnił, że po pożarze kotłowni w [...] 2000 r. , rozpoczął w [...] 2000 r. starania o uzyskanie zezwolenia na jej odbudowę. Sąsiad spowodował wstrzymanie postępowania . Celem uniknięcia strat w produkcji , z uwagi na nadchodzący sezon grzewczy, [...] 2000 r. rozpoczął ustawianie kotła, oraz wykonał pewne prace zabezpieczające. O możliwości ich wykonania pouczył go pracownik Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, przy czym nie określił sposobu ich wykonania. Prace te zostały uznane za samowolę i nakazano ich rozbiórkę. Odwołanie od decyzji nakazującej rozbiórkę nie zostało rozpatrzone z powodu opóźnienia o jeden dzień. Wszystkie negatywne konsekwencje , jakie spadły na skarżącego w związku z wykonanymi pracami, spowodowane zostały przez opieszałość i brak kompetencji urzędnika PINB. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2002 r. znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 144 kpa po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości kwoty naliczonej grzywny tj. [...] zł i w tej części orzekł, że wysokość grzywny winna wynosić [...] zł., w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, co następuje : zgodnie z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Zgodnie z art. 121 § 5 tej ustawy wysokość grzywny o której mowa w § 4, stanowi w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni , zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej i ogłoszonej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Skoro nałożony obowiązek nie został przez p. U. i K. H. wykonany, organ I instancji zasadnie nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia jednak wadliwie naliczył wysokość grzywny . Wysokość grzywny winna być naliczona na podstawie obwieszczenia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] 2002 r. w sprawie ustalenia ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za [...] 2002 r. ( MP nr 26 poz.445), zgodnie z którym cenę za 1 m2 ustalono w wysokości [...]zł., zatem grzywna ta powinna wynosić (12,00 x 4,00 + 2,90 x 4,15 =48.0m2 + 12.0m2 = 60 m2 x l 15 x [...] zł = [...] zł Jednocześnie organ egzekucyjny prawidłowo naliczył opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości [...] zł, zgodnie z art. 64 a § 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości (Dz.U. Nr 47, póz. 281 ze zm. wprow. Rozporządzeniem z dnia 22.12.1994 r. Dz.U. Nr 138, póz. 733 ). W związku z powyższym uchylono zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości naliczonej grzywny i w tej części orzeczono , że wysokość grzywny winna wynosić w sumie [...] zł. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy uznał, że nie mają one wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, zaznaczając, że wykonanie nałożonych decyzją obowiązków może spowodować odstąpienie od ściągnięcia nałożonej grzywny. Na powyższe Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. H. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze powtórzył wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu od Postanowienia organu I instancji , łącznie z zarzutami dotyczącymi -jego zdaniem- błędów i opieszałości urzędnika PINB, z powodu których doszło do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, a w następstwie tego do strat w gospodarstwie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] 2001 r. NB [...] o rozbiórce wykonanych robót budowlanych i decyzji z dnia [...] 2002 r., NB-[...] o nałożeniu grzywny w wysokości [...] zł. Wniósł nadto o wydanie mu zezwolenia na wykonanie prac budowlanych, na które posiada dokumentację. Zaznaczył, że straty, które poniósł i ponosi doprowadziły go do bankructwa. Wniósł o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę , oraz decyzji nakładającej grzywnę. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz z dnia 30 lipca 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej - w skrócie ppsa. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ust. 1 ustawy ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. Obowiązek określony w tytule wykonawczym został nałożony -w sprawie, w której zapadło zaskarżone postanowienie - decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wydaną na podstawie przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jest to obowiązek polegający na "przymusowej rozbiórce" w rozumieniu przepisu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13. 09. 1999 r. IV SA 1663/98, iż przez "przymusową rozbiórkę budynku lub jego części" rozumieć należy niewątpliwie obowiązek orzeczony w decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje szczególny sposób naliczania grzywny, która powinna stanowić iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętego nakazem rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Kwestie podnoszone przez skarżącego nie mogą mieć znaczenia dla zasadności rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. W istocie bowiem skarżący podnosi zarzuty, które mogłyby mieć ewentualnie znaczenie dla oceny zgodności z prawem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], którą orzeczono obowiązek rozbiórki obiektu i która podlega wykonaniu w drodze egzekucji. Zgodnie z przepisem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony także do badania jakichkolwiek działań pracownika organu, który wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Okoliczności te nie podlegają więc także badaniu przez sąd rozpoznający skargę na postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia. Skarżący wiąże fakt i wysokość nałożonej grzywny z niewłaściwym działaniem organu , który wydał decyzję orzekającą rozbiórkę i żąda uchylenia tej decyzji, oraz wydania zezwolenia na wykonanie prac budowlanych, na które posiada dokumentację. Żądania to nie ma uzasadnienia, bowiem po pierwsze przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem postanowienia nakładającego na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia, a nie decyzji podlegającej wykonaniu, po drugie kontrola sądu administracyjnego nie polega na merytorycznym rozstrzyganiu w zakresie zaskarżonego aktu, a na stosowaniu środków przewidzianych ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przez organ administracji. Nie ma także znaczenia w odniesieniu do wysokości orzeczonej grzywny sytuacja majątkowa skarżącego, ponieważ zgodnie z przepisami dotyczącymi egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego-przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, wysokość grzywny w celu przymuszenia uzależniona jest wyłącznie od iloczynu wskazanych w art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wielkości. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Jego treść jest zgodna z przepisem art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto, organ odwoławczy prawidłowo , zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 2 kpa i z treścią obwieszczenia Prezesa UM i RM z [...]. 2002 r. w sprawie ustalenia ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego z [...] 2002 r.(MP nr 26, poz. 445) zreformował orzeczenie organu I instancji w przedmiocie wysokości orzeczonej grzywny i zasadnie uznał, że argumenty zawarte w odwołaniu skarżącego od postanowienia organu I instancji nie mają wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Co prawda w osnowie postanowienia organ określił kwotę grzywny na [...],-zł, przy wysokości wyliczonej grzywny [...] zł , jednak uznać należy, że jest to uchybienie nie mające wpływu na zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Uchybienie to wynika bowiem z podania w osnowie łącznej kwoty - grzywny oraz kosztów postępowania egzekucyjnego. Dowodzi tego treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które zawiera szczegółowe, prawidłowe wyliczenie wysokości grzywny, a następnie określenie wysokości opłaty za czynności egzekucyjne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 151 ustawy ppsa skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło