II SA/Kr 343/00

Sygn. akt II SA/ Kr 343/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski ( spr.) SO-del. Renata Detka Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2004r. sprawy ze skargi [....] Zakładów Ceramiki Budowlanej S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [....] 2000r., Nr [....] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji - skargę oddala - Postanowieniem z dnia [....].1999 r. (znak:........) Starosta Powiatowy w B. działając na podstawie art.34 § 2 ustawy z dnia 17.06.1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( obecnie tj. Dz.U. z 2002 r. nr. 110 poz. 968 z późn.zm.) odmówił uznania złożonych zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, dotyczącego osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym z dnia [....] .1999 r. (znak:......), polegającego na wykonaniu rekultywacji nieruchomości oznaczonych jako dz.ewid. [....] , wniesiony przez [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej Spółka Akcyjna z siedzibą w W. W uzasadnieniu podniesiono co następuje: 1/ obowiązek rekultywacji terenów kopalni B. o pow. około 10 ha, w tym nieruchomości oznaczonych jako działki nr nr ......,został nałożony decyzją Naczelnika Powiatu [....]. w B. z dnia [....]. .1975 r. znak: [....]. na [....].Zakłady Ceramiki Budowlanej - Oddział B. 2/ w 1975 r., Naczelny Dyrektor Zjednoczenia Przemysłu Ce tarniki Budowlanej decyzją nr ... z dnia [....]. 1975 r., postanowił: aby [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej przekazały na rzecz [....]. Zakładów Budowlanych m.in. Zakład Ceramiki Budowlanej "[....]. " położony w B. woj. [....]..3/ przekazanie majątku nastąpiło protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [....]1976 r. Według protokołu "przekazanie następuje w całości wraz z nieruchomościami gruntowymi, naniesieniami budowlanymi stanowiącymi część składową tych zakładów oraz z zadaniami planowymi na rok 1975 na podstawie bilansu przekazania-przejęcia, nieodpłatnie z dniem [....]..1976r. wg. stanu na dzień 31.12.1975 r. Z tą chwilą przekazany także został obowiązek rekultywacji eksploatowanych gruntów w B. , 4/ [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej pismem z dnia [....]. .1997r (znak:.....) poinformowały Urząd Rejonowy w B. , że w dniu [....]. .1996 r. zakończyły działalność gospodarczą na terenie zlikwidowanego Zakładu Ceramiki Budowlanej B. i umową nr: [....]. zawartą dnia [....]. .1996 r., pomiędzy : [....]. Zakładami Ceramiki Budowlanej a Gminą Miasto B., przekazano obowiązek rekultywacji wyrobiska w B. na Gminę Miasto B., przekazując na ten cel środki finansowe. Jednak wykaz numerów działek przekazanych do rekultywacji przez Gminę Miasto B., załączony do cytowanej wyżej umowy nie obejmował działek o numerach: [....]..5/ zgodnie z umową z dnia [....]. .1996 r., Kierownik Urzędu Rejonowego w B. na podstawie art. l ust.6 lit. "c", ustawy z dnia 22 maja 1997r o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 60.poz.370) decyzją z dnia [....]..1997 r. (znak:.....), przekazał część obowiązków wynikających z decyzji Naczelnika Powiatu [....]. z dnia [....]. .1975, na Gminę Miasto B. , pozostawiając obowiązek rekultywacji działek nr nr ...... [....]. Zakładom Ceramiki Budowlanej, 6/ w 1998 r., [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej, Aktem Komercjalizacji Przedsiębiorstw Państwowych z dnia 26 czerwca 1998r uległy przekształceniu w Spółkę Akcyjną. Zgodnie z art.l.ust.l ustawy z dnia 30 sierpnia 1996r o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U.Nr. 118 poz.561 z 1996r.) komercjalizacja polega na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w spółkę, która wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było przedsiębiorstwo państwowe bez względu, na charakter prawny tych stosunków, 7I wobec powyższego [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej - Spółka Akcyjna jest następcą prawnym Przedsiębiorstwa Państwowego, którym były [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej i jest zobowiązana do wykonania obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym z dnia [....]. .1999 r., (znak:.....) wystawionym przez Starostę [....] w B. , bez konieczności wydawania decyzji lub postanowień. Zażalenie zobowiązanych [....]. Zakładów Ceramiki Budowlanej - Spółka Akcyjna nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., postanowieniem z dnia [....]. 2000 r. (znak:......) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie podzielając argumentację organu I instancji dodatkowo podnosząc, że zarzut dłużnika naruszenia treści art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz.U. nr 16 poz. 78 z późn.zm.), w świetle prawidłowych wywodów organu I instancji należy uznać za nieuzasadniony. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyły [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej - S.A. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienie jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji zarzuciły co następuje: 1/ skarżące [....] Zakłady Ceramiki Budowlanej SA, nie kwestionują, że Naczelny Dyrektor Zjednoczenia Przemysłu Ceramiki Budowlanej decyzją Nr .... przekazał Zakład Ceramiki B. Chybiony jest jednak pogląd, że z dniem 1.01.1976 r., został także przekazany obowiązek rekultywacji eksploatowanych gruntów w B. 2/ protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [....]. .1976 r., nie przekazywał obowiązku rekultywacji, w przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone jako, że [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej SA w W. nie są zobowiązane do wykonania rekultywacji, 3/ decyzja nakładająca obowiązek rekultywacji została wydana "dla innego podmiotu". Zgodnie z brzmieniem art. 20 ust.6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w przypadku zmiany osoby zobowiązanej do rekultywacji przekazanie praw i obowiązków winno nastąpić w drodze decyzji właściwego organu. W przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja, która zobowiązuje [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej do dokonania rekultywacji. Twierdzenie zawarte w uzasadnieniu postanowienia jakoby skarżące Zakłady, poprzez przekazanie części obowiązku rekultywacji przyznały, że są zobowiązane do wykonania tego obowiązku jest chybione. 4/ brak jest uzasadnienia prawnego dla stanowiska, że w art.20 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów, "opisana jest sytuacja w której obowiązek powierzony jest innej osobie, nie posiadającej żadnego związku z osobą na której dotychczas ciążył obowiązek określony w decyzji". Cytowany przepis nie różnicuje czy osoba ma związek z osobą na rzecz której wydano decyzję a jedynie określa zachowanie organu w przypadku zmiany osoby zobowiązanej do rekultywacji. W przypadku [....]. Zakładów Ceramiki Budowlanej w W. ma miejsce zmiana osoby zobowiązanej, czego zarówno Starosta Powiatu [....]. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie bierze pod uwagę wydając postanowienie w przedmiotowej sprawie. 5/ poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności został naruszony art. 7 kpa, oraz art. 77 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu, podnosząc dodatkowo, że istotą sporu jest fakt, czy skarżące Zakłady zobowiązane są do wykonania obowiązku nałożonego decyzja z dnia [....]. .1975 r. Naczelnika Powiatu [....]. Skarżące [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej S.A są następcą prawnym [....]. Zakładów Ceramiki Budowlanej - Oddział B. Następstwo prawne wynika po pierwsze z decyzji Nr ... Naczelnego Dyrektora Zjednoczenia Przemysłu Ceramiki Budowlanej, a po drugie z aktu komercjalizacji Przedsiębiorstwa Państwowego z dnia 26 czerwca 1998r. Z istoty następstwa prawnego wynika, iż skarżące [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej S.A przejęły całość praw i obowiązków swoich poprzedników prawnych. Interpretacji przez skarżący Zakład zapisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jest nie do pogodzenia z zapisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30.08.1996 r., o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, który wyraźnie stanowi, iż spółka powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których przedmiotem było przedsiębiorstwo państwowe niezależnie od ich charakteru. Jeszcze raz zwrócono uwagę, że bezpośredni poprzednik prawny skarżących Zakładów, jakim były [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej - Przedsiębiorstwo Państwowe nie kwestionował swoich zobowiązań wynikających z decyzji Naczelnika Powiatu B. Pismem z dnia [....]. .2000 r., skarżące Zakłady podniosły, iż argument iż poprzednik prawny skarżącego nie kwestionował zobowiązania jest chybiony bowiem nie stanowi podstawy do przyjęcia istnienia bądź nieistnienia obowiązku akceptacja strony. Obowiązek nałożony na podmiot musi istnieć obiektywnie i mieć oparcie w obowiązującym przepisie prawa materialnego. Obowiązki i prawa wynikające z decyzji administracyjnej są niezbywalne. Decyzja administracyjna jest aktem, który w sposób władczy rozstrzyga o obowiązkach konkretnej osoby prawnej w sprawie indywidualnej. Decyzja nakładająca obowiązek rekultywacji "została wydana dla [....]. Zakładów Ceramiki Budowlanej i brak jest podstaw do przyjęcia - jak to uzasadniono w odpowiedzi na skargę SKO - że skarżący tj. [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej SA w W. są podmiotem właściwym do kierowania przeciwko niemu egzekucji, skoro decyzja o obowiązku rekultywacji dotyczy innego podmiotu". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie mniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 -w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269) , kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo. Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być tylko, m.in. wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku lub też błąd co do osoby zobowiązanego. W sprawie niniejszej istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy strona skarżąca jest zobowiązana do wykonania obowiązku rekultywacji określonego decyzją Naczelnika Powiatu [....]. w B. z dnia [....]. .1975 r. (znak:....) a nałożonego na [....]. Zakłady Ceramiki Budowlanej - Oddział B. , którego następcą ma być strona skarżąca. Następstwo strony skarżącej [....]. Zakładów Ceramiki Budowlanej - Spółka Akcyjna po [....]. Zakładach Ceramiki Budowlanej - Oddział B., w postępowaniu zostało wykazane i nie było kwestionowane. Spór sprowadzał się do tego, czy wobec treści art. 20 ust. 6 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz.U. nr 16 poz. 78 z późn.zm.) strona skarżąca może być uznana za zobowiązaną bez wydania decyzji w oparciu o wyżej powołany przepis, który nakazywał aby w przypadku zmiany osoby zobowiązanej do rekultywacji gruntów, w drodze decyzji właściwego organu wymienionego w art. 5, następuje przekazanie praw i obowiązków wynikających z wcześniej wydanych decyzji. Czyli, że zdaniem strony skarżącej obowiązek rekultywacji obciążałby ją gdyby, wydana został stosowna decyzja. Innego zdania były orzekające w sprawie organy, które odwoływały się do treści art. 1 ust. 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. (Dz.U.96.118.561) według, którego komercjalizacja, w rozumieniu ustawy, polega na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w spółkę; jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, spółka ta wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było przedsiębiorstwo państwowe, bez względu na charakter prawny tych stosunków. Ustawa z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz.U. nr 16 poz. 78 z późn.zm.) weszła w życie z dniem 25.03.1995 r., ust. 6 art. 20 tej ustawy wprowadzony został do niej ustawą z dnia 22.05.1997 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.(Dz.U.nr.60 poz.370) - która weszła w życie z dniem 29.06.1997 r., ale art. 3 ustawy postanowił, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych wydaniem decyzji ostatecznej, stosuje się przepisy ustawy. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. (Dz.U. 96.118.561) weszła w życie z dniem 8.04.1997 r. Należy sobie zadać pytanie która z wyżej omawianych ustaw jest ustawą szczególną a którą należy potraktować jako ogólną, gdyż w myśl ogólnych zasad, ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną. (lex specialis derogat legi generali). Pierwsza w życie weszła ustawa z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (25.03.1995 r.) i regulowała ona wszelkie zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Późniejsza więc była ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (weszła w życie z dniem 8.04.1997 r.) i była ona ograniczona podmiotowo do przedsiębiorstw państwowych i przedmiotowo do ich komercjalizacji i prywatyzacji. Tak więc ustawą szczególną w omawianym przypadku była ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Za takim rozumowaniem przemawia i to, że ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych weszła w życie później niż ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Tego twierdzenia nie obala fakt, że nowelizacja wprowadzająca ust. 6 art. 20 do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, była późniejsza bowiem ustawodawca przewidział jej wsteczne stosowanie ( art. 3 ustawy z dnia 22.05.1997 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Skoro więc ustawodawca w art. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych postanowił, że powstała w wyniku przekształcenia spółka wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem było przedsiębiorstwo państwowe, bez względu na charakter prawny tych stosunków - to oznacza to, że przejmuje także zobowiązania publicznoprawne przekształcanego przedsiębiorstwa państwowego. Tak więc trafnie orzekające w sprawie organy odmówiły uznania postawionego zarzutu. W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżone postanowienie, czy poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.