II SA/Kr 343/15

Kraków, dnia 6 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 24 kwietnia 2015 r. wniosku R.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi R.K. na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 27 lutego 2014r. Nr W/678/2014 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego " Skocznia" p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. W dniu 23 kwietnia 2015r. skarżący R.K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 27 lutego 2014r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego " Skocznia". Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego wniosku podaje, iż obecnie wraz z żoną nie pracują. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Rodzina utrzymuje się z dochodów z dzierżawy w miesięcznej wysokości 90 zł oraz odsetek od lokat bankowych w wysokości zależnej od stopy procentowej NBP. Z oświadczenia skarżącego znajdującego się w aktach sprawy wynika , iż jest on właścicielem domu o pow. 760 m2, ½ mieszania o pow. 29 m2, nieruchomości rolnych o pow. 1,4 ha, innych nieruchomości o pow. 0,51 ha. Wnioskodawca nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości. Wskazuje natomiast, iż ma lokaty bankowe na kwotę [...] zł oraz lokaty dewizowe. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył w terminie sprzeciw dotknięty brakami formalnymi, które skarżący – w odpowiedzi na wezwanie Sądu - uzupełnił w terminie. W sprzeciwie skarżący kwestionując postanowienie referendarza podnosi, że jest ono dla skarżącego niekorzystne i krzywdzące, bowiem nie uwzględnia żądania skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie takiego prawa może nastąpić tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek w niniejszej sprawie podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść wnioskowanych do zwolnienia kosztów postępowania. Ze złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką – oboje nie pracują. Rodzina utrzymuje się z dochodów z dzierżawy w miesięcznej wysokości 90 zł oraz odsetek od lokat bankowych w wysokości zależnej od stopy procentowej NBP. Z oświadczenia skarżącego znajdującego się w aktach sprawy wynika , iż jest on właścicielem domu o pow. 760 m2, ½ mieszania o pow. 29 m2, nieruchomości rolnych o pow. 1,4 ha, innych nieruchomości o pow. 0,51 ha. Wnioskodawca nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości. Wskazuje natomiast, iż ma lokaty bankowe na kwotę [...] zł oraz lokaty dewizowe. Należy wskazać, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy (prawo ubogich), a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W związku z tym prawo pomocy może być przyznane tylko dla osób ubogich pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), cechującej zwłaszcza osoby bezrobotne lub osiągające znikome dochody, jednocześnie nie posiadające majątku nieruchomego, czy ruchomego. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Mając na uwadze wskazane przez skarżącego dane o jego sytuacji majątkowej trudno uznać go za osobę ubogą. Skarżący jest właścicielem kilku nieruchomości, ma też znaczne środki finansowe w walucie polskiej – [...] zł oraz lokaty dewizowe, których wysokości skarżący nie podał. Fakt, że są one zdeponowane na lokatach bankowych nie może, zdaniem Sądu, skutkować stwierdzeniem, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Przeciwne stanowisko oznaczałoby, że "zablokowanie" środków pieniężnych na lokacie bankowej winno skutkować uznaniem ich właściciela za osobę ubogą. Dodatkowo użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym (postanowienie NSA z 18 czerwca 2004r., sygn. akt: FZ 165/2004, niepubl.). Jak wyżej wskazano dane zawarte w złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., co wynika z faktu, iż skarżący nie podał dokładnych danych. Podkreślenia wymaga jednak, że dane podane przez skarżącego nie kwalifikują go do grona osób ubogich. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący, ze względu na wykazane powyżej okoliczności, do takich osób nie należy. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. – będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy we wnioskowanym zakresie i dlatego, na podstawie powołanych wyżej przepisów, wniosek podlegał oddaleniu.