II SA/Kr 343/15

Kraków, dnia 1 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz po wniesieniu sprzeciwu od zarządzenia referendarza z dnia 4 grudnia 2015 r. po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 27 lutego 2014r. Nr W/678/2014 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego " Skocznia" p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Skarżący R. K. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze swej skargi na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 27 lutego 2014r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego " Skocznia". We wniosku skarżący domaga się przyznania adwokata z urzędu celem reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie. W uzupełnieniu wniosku skarżący, na wezwanie Sądu, przedłożył wypełniony formularz PPF, w którym oświadczył, iż: skarżący i jego żona, z którą prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe, obecnie nie pracują; rodzina utrzymuje się z dochodów z dzierżawy w miesięcznej wysokości 90 zł oraz odsetek od lokat bankowych w wysokości zależnej od stopy procentowej. Z oświadczenia skarżącego wynika nadto , iż jest on właścicielem domu o pow. 760 m2, ½ mieszania o pow. 29 m2, nieruchomości rolnych o pow. ok. 1,4 ha, innych nieruchomości o pow. ok. 0,5 ha. Wnioskodawca nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości. Wskazuje natomiast, iż ma lokatę bankową na kwotę 70.000 zł oraz lokaty dewizowe. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2015 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania, z przyczyn podanych w pisemnym uzasadnieniu zarządzenia. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, w którym kwestionując zarządzenie referendarza podniósł, że jest ono dla skarżącego krzywdzące, przedmiotowy wniosek o ustanowienie adwokata został przez skarżącego złożony w ustawowym terminie, na druku przesłanym z sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Art. 260 p.p.s.a.- w brzmieniu obowiązującym w niniejszym postępowaniu sądowym, które zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 r. – stanowi, że w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Wnioskodawca w rozpoznawanym wniosku wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata. Prawomocnie rozpoznanym wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2015 r. skarżący wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten został prawomocnie oddalony - postanowienie NSA z 10.09.2015 r., sygn. II OZ 828/15. Skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 300 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie w zakresie częściowym prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata podlega w niniejszej sprawie oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny kosztów pełnomocnika z wyboru. Ze złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata - wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną – obecnie oboje nie pracują. Rodzina utrzymuje się z dochodów z dzierżawy w miesięcznej wysokości 90 zł oraz odsetek od lokat bankowych w wysokości zależnej od wartości stopy procentowej. Z oświadczenia skarżącego wynika , iż jest on właścicielem domu o pow. 760 m2, ½ mieszania o pow. 29 m2, nieruchomości rolnych o pow. ok. 1,4 ha, innych nieruchomości o pow. ok. 0,5 ha. Wnioskodawca nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości. Wskazuje natomiast, iż ma lokatę bankową na kwotę 70.000 zł oraz lokaty dewizowe, których wysokości nie podał. Należy wskazać, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy (prawo ubogich), a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. W związku z tym prawo pomocy może być przyznane tylko dla osób ubogich pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), cechującej zwłaszcza osoby bezrobotne lub osiągające znikome dochody, jednocześnie nie posiadające majątku nieruchomego, czy ruchomego. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Mając na uwadze wskazane przez skarżącego dane o jego sytuacji majątkowej trudno uznać go za osobę ubogą. Skarżący jest właścicielem kilku nieruchomości, ma też znaczne środki finansowe w walucie polskiej – 70.000 zł oraz lokaty dewizowe, których wysokości skarżący nie podał. Fakt, że są one zdeponowane na lokatach bankowych nie może, zdaniem Sądu, skutkować stwierdzeniem, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Przeciwne stanowisko oznaczałoby, że "zablokowanie" środków pieniężnych na lokacie bankowej winno skutkować uznaniem ich właściciela za osobę ubogą. Dodatkowo użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym (postanowienie NSA z 18 czerwca 2004r., sygn. akt: FZ 165/2004, niepubl.). Jak wyżej wskazano, dane zawarte w złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., co wynika z faktu, iż skarżący nie podał dokładnych danych. Podkreślenia wymaga jednak, że dane podane przez skarżącego nie kwalifikują go do grona osób ubogich. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący, ze względu na wykazane powyżej okoliczności, do takich osób nie należy. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów postępowania przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. – będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy we wnioskowanym zakresie – ustanowienia adwokata - dlatego, na podstawie powołanych wyżej przepisów, wniosek podlegał oddaleniu.