II SA/Kr 3439/01
WyrokWSA w Krakowie2006-01-20
Skład orzekający: Grażyna Firek, Krystyna Daniel, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, nie badając jego zarzutów dotyczących działalności w Armii Krajowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, ponieważ nie zbadał jego zarzutów dotyczących współpracy z Armią Krajową w okresie okupacji, które mogły stanowić odrębny tytuł do posiadania tych uprawnień. Sąd administracyjny podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że takie zarzuty powinny być rozpatrzone w postępowaniu weryfikacyjnym.Stan faktyczny
Skarżący S. C. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ organ uznał, że uzyskał je wyłącznie z tytułu działalności w okresie walk o utrwalenie władzy ludowej, a nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA. Skarżący zarzucił, że w okresie służby wojskowej uczestniczył w ściganiu band, a w okresie okupacji był łącznikiem dowódcy AK. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, nie badając tych zarzutów. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IISA/ Kr 3439/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek ( spr. ) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel AWSA Beata Cieloch Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 25 października 2001r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] czerwca 2001r., 2. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego S. C. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II S.A./Kr 3439/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na podstawie art 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. zł 997 r. Nr 142, póz. 950 z późniejszymi zmianami) pozbawił S. C. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w [...] w dniu 11 lipca 1984 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 24 września 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. i od 27 listopada 1948n r. do 31 grudnia 1948 r.tj. łącznie 6 miesiący , wskazując, że w/wymieniony w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika, by podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust.2 pkt 6 cyt. ustawy tj. z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że w/w. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a w myśl art, 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.
We wniosku z dnia [...] czerwca 2001 r. S. C. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając , że w okresie wskazanym w decyzji odbywał służbę wojskową w ramach, której uczestniczył w ściganiu band rabujących majątek narodowy i jego zdaniem n ie brał żadnego udziału " w tzw. utrwalaniu Władzy Ludowej", wskazał także , w ślad za pismem z dnia 14 marca 2000 r., że w czasie okupacji był łącznikiem dowódcy z AK J. W..
Decyzją z dnia 25 października 2001 r. Nr [...] na podstawie art.138§1 pkt 1 w związku z art.127§ 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U.z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn.zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, ponownie wskazując, że S. C. otrzymał uprawnienia w ZBoWiD wyłącznie z tytułu "udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem" , w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim w okresie po 30 czerwca 1947 r. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust.2 pkt 6 cyt. ustawy o kombatantach , a zgodnie z art.25 ust2 pkt 2 cyt.ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie S. C. ponownie przytoczył argumenty uprzednio zgłoszone we wniosku z dnia [...] czerwca 2001 r. podkreślając nadto, że uprawnienia kombatanckie posiadał od [...] lipca 1984 r., nabył je z tytułu służby w KBW [...], w ramach której strzegł majątku narodowego przed grabieżą.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie ponownie przytaczając okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. z I997r Nr 142 poz.950 ze zmianą - Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 , a uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r,
Już w toku postępowania administracyjnego skarżący podnosił, że jakkolwiek uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu udziału w walkach w ramach Wojska Polskiego w czasie służby w okresie od 24 września 1947 r. do 24 września 1949 r., to ponadto w okresie okupacji współpracował i był łącznikiem z dowódcą AK J. W.. Okoliczność ta , mimo wskazania jej w piśmie z dnia [...] marca 2000 r./k.12/ oraz we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] czerwca 2001 r. /k.23/ nie była przedmiotem żadnego stosownego badania mającego na celu ustalenie czy współpraca na którą powoływał się skarżący stanowiła działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust.2 pkt 3 cyt. ustawy czy też skarżący w okresie okupacji jedynie udzielał pomocy oddziałom AK , ani też w żaden sposób Kierownik Urzędu do tej okoliczności nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zwrócić należy uwagę, że w uchwale z dnia 4 marca 2002 r. opublikowanej w OPS 13/01 i ONSA z 2002 r. nr 4 poz.132 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich . Wojewódzki Sad Administracyjny w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni pogląd ten podziela. Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można bowiem zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 §1 pkt l a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm./, a o kosztach postępowania na zasadzie art.200 tej. ustawy.
Powołane przepisy
art. 1 ust.2 pkt 6art.138§1 pkt 1art.127§ 3art.25 ust.2 pkt 2 ustawyart.25 ust2 pkt 2art.97§1 ustawyart.3 ustawyart. 134 ustawyart. 2art. 4art. 1 ust.2 pkt 3art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło