II SA/Kr 345/04

Sygn. akt. IISA/Kr 345 / 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziaja Sędziowie : NSA Jan Zimmermann /spr./ AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A.T. na uchwałę Rady Miasta i Gminy N. z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy N. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Miasta i Gminy N. na rzecz A.T. kwotę 300 / trzysta / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 345/04 UZASADNIENIE Na podstawie uchwały Rady Miasta i Gminy N. z dnia 8 listopada 2001r. Nr [...] przystąpiono do sporządzenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy N. Projekt tego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 25 sierpnia 2003r. do 22 września 2003r. W dniu 10 października 2003r. zarzut do powyższego projektu skierowała A.T. zam. w N., przy ul. O. Zaprotestowała ona przeciwko przeprowadzeniu drogi przez jej działkę nr "1" w miejscu studni. Droga ta miałaby prowadzić do zbiornika ścieków, który obecnie nie istnieje. Rada Miasta i Gminy N. uchwałą z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] odrzuciła powyższy zarzut. W uzasadnieniu tej uchwały napisano, że część działki nr "1" "związana jest z przebiegiem drogi dojazdowej (KD)", które jest konieczna dla obsługi terenów przeznaczonych na cele budownictwa mieszkaniowego w warunkach miejskich przy zapewnieniu odpowiedniej intensywności zabudowy. Istniejący stan faktyczny potwierdza prawidłowość ustaleń planu. Uwzględnienie zarzutu wiązałoby się z zapewnieniem indywidualnych dojazdów przez poszczególnych właścicieli w sytuacji, gdy ilość włączeń do głównego układu komunikacyjnego miasta jest ograniczona. Zwrócono uwagę na to, że projekt planu nie zmienia przeznaczenia przedmiotowego terenu w stosunku do planu aktualnie obowiązującego i nie narusza praw nabytych właścicieli nieruchomości. W uzasadnieniu prawnym powołano przepisy ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy o warunkach technicznych, jakim winny odpowiadać drogi i ich usytuowanie. W dniu 6 lutego 2004r. A.T. skierowała na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła, że projekt został opracowany w oparciu o sfałszowane dane, poświadczające stan własności gruntów i błędnie sporządzone wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów. Zarzuciła ona również, że uchwała zupełnie pomija fakt istnienia studni na trasie przyszłej drogi, a także, że z uzasadnienia tej uchwały w żaden sposób nie wynika argumentacja przemawiająca za przeprowadzeniem drogi dojazdowej przez działkę nr "1". Nie uzasadniono celowości przebiegu tej drogi, ani nie wytłumaczono, komu droga ta ma służyć. A.T. zarzuciła całkowity brak obiektywizmu i zasad planowanego podziału działek. Dojazd do działek został zapewniony prze teren działki nr "2", toteż zbędne jest jego zaplanowanie przez działkę nr "1". W dalszej części skargi podniosła ona, że uchwała zupełnie pominęła stan faktyczny na gruncie, a w szczególności to, że na granicy działek nr "1" i "3" rośnie szereg wieloletnich drzew, będących własnością sąsiada i skarżącej. Działka nr "1" jest obecnie zabudowana i jakiekolwiek ograniczenie jej powierzchni spowoduje przyleganie dwóch dróg i pogorszy stan środowiska. W podsumowaniu A.T. zarzuciła, że zaskarżona uchwała rozstrzyga o jej zarzucie w sposób stronniczy i bez należytego przygotowania, przez co naruszono zasady współżycia społecznego i prawo własności, a celu i zasadności takiego rozstrzygnięcia nie podano. W odpowiedzi na skargę Miasto i Gmina N. wniosło o jej oddalenie. Przedstawiono tu przebieg procedury planistycznej i powtórzono argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaważył, co następuje. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy najpierw zwrócić uwagę na pewne cechy charakterystyczne tego rodzaju uchwał i na specyfikę ich kontroli przez sąd administracyjny, opierając się o obowiązującą w dacie wydania zaskarżonej uchwały ustawę z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), gdyż te przepisy są miarodajne dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Według cyt. ustawy proces planistyczny składał się z kilku etapów i na każdym z nich zainteresowanemu służyły odmienne środki obrony przed tymi regulacjami planu, które godzą w jego uprawnienia lub w jego interesy prawne. W szczególności w pierwszym etapie przygotowania planu dochodziło do wyłożenia jego projektu do publicznego wglądu i do zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Organy gminy miały prawo ich przyjęcia lub odrzucenia, przy czym uchwała rady gminy w sprawie odrzucenia zarzutu powinna była zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie. Rada winna w tym uzasadnieniu przedstawić wyniki analizy wniesionego zarzutu i wytłumaczyć przyjęte rozstrzygnięcie przedstawiając sytuację faktyczną wnoszącego zarzut (sytuację jego nieruchomości) a także wyjaśniając przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, sposób ich interpretacji i ich związek z sytuacją adresata uchwały. Uchwała ta stanowiła wyraz stanowiska organów gminy, które wybrały je w ramach przysługującego im władztwa planistycznego i nie wywierała ona skutków prawnych w obrębie samego planu. Uchwała ta podlegała zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego w specjalnym trybie (art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Skarga ta nie mogła jeszcze dotyczyć samych rozwiązań planistycznych (chodziło tu jeszcze o projekt planu, a nie o gotowy plan), ale jej przedmiotem mogło być ewentualne naruszenie prawa dotyczące odpowiedzi udzielonej na wniesiony wcześniej zarzut. Dopiero w drugim etapie dochodziło do sporządzenia planu i uchwała o planie podlegała i podlega osobnej skardze do sądu administracyjnego, wnoszonej w trybie przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest upoważniony do kontroli zgodności z prawem zaskarżonych do niego aktów (art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i dlatego nie może kontrolować poglądów organów planistycznych, wyrażanych w odpowiedziach na zgłoszone zarzuty. Zgodnie z założeniami opisanymi wyżej, Sąd nie może również na tym etapie badać legalności samego planu. Analizując uchwałę o odrzuceniu zarzutów Sąd bada natomiast, czy zawiera ona prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, rozpatrujące sytuację faktyczną i prawną podmiotu wnoszącego zarzut i wskazujące na to, że organy planistyczne nie działały dowolnie. Sąd bada również, czy uzasadnienie to operuje prawdziwymi faktami i czy prawidłowo łączy te fakty z obowiązującymi przepisami prawa, a wreszcie kontroluje sam sposób podjęcia uchwały i zachowanie przepisów określających tryb jej podejmowania. Po przeprowadzeniu analizy zaskarżonej uchwały z tego punktu widzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że uzasadnienie faktyczne zaskarżonej uchwały nie różni się niemal niczym od uzasadnień, jakie Rada Miasta i Gminy N. umieściła w innych uchwałach odrzucających zarzuty wniesione do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zawiera ono te same sformułowania i jest napisane według, obszernego skądinąd szablonu, który został wielokrotnie (także z błędami) powielony. Poszczególne zwroty użyte w tym uzasadnieniu mają charakter ogólnikowy i w niczym nie indywidualizują sytuacji, w jakiej znajduje się działka skarżącej wobec przygotowanego projektu planu. Pozbawione jest sensu stwierdzenie, że "istniejący stan faktyczny potwierdza prawidłowość ustaleń planu". Niejasny jest argument mówiący o ograniczeniu włączeń do głównego układu komunikacyjnego miasta. Poszczególne, użyte tu stwierdzenia pozostają puste. Tymczasem istotą uzasadnienia faktycznego uchwały o odrzuceniu zarzutu jest przede wszystkim ustosunkowanie się do jego treści, a także wskazanie konkretnej sytuacji faktycznej, w jakiej znajduje się dana nieruchomość oraz omówienie wpływu projektu planu na tę sytuację. Tych elementów w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały brakuje. Uzasadnienie prawne zaskarżonej uchwały również nie jest wystarczające. Istotą prawidłowego uzasadnienia prawnego nie jest bowiem choćby najobszerniejsze wyliczenie i zacytowanie przepisów prawa, ale wytłumaczenie, dlaczego te właśnie przepisy znalazły zastosowanie w danym, konkretnym stanie faktycznym i jak zostały zinterpretowane przez organ planistyczny. Należy dodać, że podczas rozprawy pełnomocnik strony przeciwnej uznał skargę. W rezultacie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), wymagającym umieszczania w uchwałach odrzucających zarzuty do projektu planu zagospodarowania przestrzennego faktycznego i prawnego uzasadnienia i orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 147 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 tejże ustawy. Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.