II SA/Kr 345/17

WyrokWSA w Krakowie2017-05-31

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Jacek Bursa, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku wymaga pozwolenia na budowę, czy też może być realizowana na podstawie zgłoszenia?
Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie może być realizowana na podstawie zgłoszenia. Nie można zastosować przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, gdyż stacja bazowa nie jest urządzeniem zapewniającym możliwość użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem, lecz stanowi odrębny obiekt budowlany. W przypadku zgłoszenia takiej inwestycji, organ powinien wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę ze względu na oddziaływanie pól elektromagnetycznych na sąsiednie działki. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, ale wskazał jako podstawę prawną art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego (zagrożenie bezpieczeństwa). Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie, kwestionując zasadność sprzeciwu i podstawy prawne decyzji organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Zasądził od Wojewody na rzecz A. Spółka z o.o. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. Spółka z o.o. z siedzibą w W. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta [...] decyzją z 16 sierpnia 2016 r., na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290) wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] robót budowlanych określonych jako instalacja urządzeń technicznych stacji bazowej telefonii [...] o numerze [...] na dachu budynku przy ul. [...] w [...], działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że pierwotnie zgłoszenie zawierało braki, które na wezwanie zostały uzupełnione. Przedmiotem zgłoszenia było wykonanie robót budowlanych na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. [...] w [...], a polegających na: demontażu istniejącej anteny sektorowej, demontażu istniejących combinerów, montażu elementów antenowej konstrukcji wsporczej nr l obejmującej wymianę dwóch segmentów trzonu konstrukcji oraz wymianę kołnierza uszczelniającego Master Flash, montażu projektowanej konstrukcji wsporczej pod anteny sektorowe, montażu 3 projektowanych anten sektorowych, montażu projektowanej obudowy anten sektorowych, montażu 6 projektowanych urządzeń RRU, montażu projektowanej anteny radioliniowej, montażu projektowanego urządzenia sterującego, wymianie istniejącej drabinki kablowej na poddaszu budynku, montażu projektowanego przepustu kablowego Roxtec, montażu projektowanego oraz istniejącego okablowania. Do zgłoszenia dołączono opracowanie pt. "Analiza rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej" wykonane na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003r. Nr 192 póz. 1883), w którym oznaczono obszary występowania pola elektromagnetycznego, gdzie gęstość mocy pola elektromagnetycznego przekracza wartość 0,1 W/m2 tj. wartość graniczną (dopuszczalną) w miejscach dostępnych dla ludności. Zgodnie z dołączonym opracowaniem sumaryczny obszar pola elektromagnetycznego o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 obejmuje obszar w odległości do 90,7 m w wyniku kumulacji oddziaływań emitowanych przez anteny zgłaszanej instalacji, tj. nad działkami sąsiednimi, co do których inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a na które to działki oddziałuje zgłaszana inwestycja i może wprowadzać na nie ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie. Organ uznał, że w przypadku, gdy obszar oddziaływania inwestycji wychodzi poza działki, co do których inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, konieczne jest przeprowadzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Od decyzji A. sp. z o.o. w [...] wniosła odwołanie, w którym zakwestionowano stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji i zarzucono, że organ I instancji nie udowodnił, że planowane zamierzenie wprowadzi lub zwiększy ograniczenie dla terenów sąsiednich. Zarzucono ponadto, nie dokonano również oceny zgłaszanych robót budowlanych pod kątem wystąpienia w polu oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej miejsc dostępnych dla ludności. Wojewoda [...] decyzją z 29 grudnia 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 30 ust. 5 i art. 30 ust.7 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i art. 138 § l pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016.23 - jednolity tekst ze zmianami), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, dopuszczono możliwość w oparciu o zgłoszenie instalowania na obiekcie budowlanym urządzeń jakimi są między innymi stacje bazowe telefonii komórkowych. Wyjaśnił, że wniesienie odwołania od decyzji o wniesieniu sprzeciwu nie przedłuża materialnoprawnego terminu do wniesienia decyzji o sprzeciwie. Organ odwoławczy badając ponownie zgłoszenie, może albo utrzymać decyzję o sprzeciwie w przypadku uznania, że sprzeciw jest zasadny, albo uchylić taką decyzję i orzec o przyjęciu zgłoszenia lub umorzyć postępowanie I lub II instancji. Nie może natomiast uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, nawet w sytuacji gdy zachodzą okoliczności o których mowa w art. 138 § 2 kpa, bowiem organ I instancji nie ma już kompetencji do ponownego orzeczenia, ze względu na upływ terminu 30 dniowego od daty zgłoszenia lub jego uzupełnienia. Nie można również z tego powodu (terminu) uchylić decyzji organu I instancji i ponownie orzec merytorycznie o sprzeciwie, nawet jeśli ocenie organu odwoławczego sprzeciw jest słuszny ale z innego powodu. W niniejszej sprawie organ I instancji jako podstawę prawna rozstrzygnięcia wskazał art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowalnego uznając, że wniesienie sprzeciwu uzasadnione jest faktem, że zgłaszane roboty budowlane, co do zasady objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do takiej oceny. Z faktu, iż pole elektromagnetyczne stacji bazowej telefonii komórkowej przekracza nieruchomość, dla której inwestor posiada prawo do dysponowania terenem na cele budowlane, nie wynika, że nie może ona być realizowana w oparciu o zgłoszenie. Nie wynika to z żadnego przepisu Prawa budowalnego. W ocenie organu odwoławczego istotne w takim przypadku jest ustalenie czy zgłaszana inwestycja nie powoduje powstania ograniczeń o których mowa w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Inwestor przedstawił opracowanie pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2010 Nr 213, poz. 1397)" z kwietnia 2016 r. dla stacji bazowej telefonii komórkowej [...]. Z opracowania wynika, że planowane zamierzenie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i tym samym nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Na rysunkach znajdujących się w tym opracowaniu, pokazano przekrój pionowy wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania dla poszczególnych azymutów i przy maksymalnym ich pochyleniu. Jak wynika z tych rysunków środek elektryczny anteny i oś główna wiązki promieniowania znajduje się na wysokości 25,20 m, a wysokość osi głównej nad poziomem terenu lub nad dachem budynków, w zależności od azymutu, wynosi około 4,1 m nad dachami budynków-dla azymutu 5°, około 3,7 m nad dachami budynków - dla azymutu 125°, a dla azymutu 230° około 3 m. Użyte powyżej pojęcie "około" wynika z faktu, iż te wartości liczbowe nie odpowiadają wartościom wynikającym z różnicy wysokości między podaną wysokością środka elektrycznego anteny, a podaną wysokością budynku. Tym niemniej w każdym z omawianych azymutów oś główna wiązki promieniowania znajduje się na wysokości większej aniżeli 2 m nad miejscami gdzie mogą znajdować się miejsca dostępne dla ludności. W tej sytuacji, organ II instancji uznał, w oparciu o przekazane przez inwestora informacje, że zgłaszana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym dopuszczalne jest uznanie, że zgłoszenie należy rozpatrywać w kontekście robót budowlanych, o którym mowa w art. 29 Prawa budowlanego. Inwestor przedstawił ponadto opracowanie obejmujące rozkład pół elektromagnetycznych wokół stacji bazowej. Pokazano sumaryczny obszar pola pochodzący od tej stacji o wartościach wyższych aniżeli 0,1 W/m2 - jako rozkład poziomy pola (widok z góry rys.1A i 1B). W obszarze oddziaływania pola elektromagnetycznego (zwanego dalej pem) znajdują się budynki mieszkalne. Jak wynika z rysunku oznaczonego 1 A, niektóre z nich to budynki 4 kondygnacyjne, analogicznie jak budynek, na którym zamontowana jest stacja. W opracowaniu tym pokazano również przekrój pionowy dla poszczególnych azymutów w linii osi głównej wiązki promieniowania. Zauważyć należy, że pem wyznaczone jest przez sferę, a więc pem o wartości wyższej aniżeli dopuszczalna znajduje się również pod i nad pokazanym tylko w płaszczyźnie poziomej obszarem pem. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdaniem organu odwoławczego, nie można wykluczyć, że w zasięgu pól elektromagnetycznych o ponadnormatywnych poziomach oddziaływań (tj. gęstości mocy pola > 0,1 W/m2) emitowanych za pośrednictwem anten sektorowych o określonych parametrach nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2013.1232 — tj. ze zm.) przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Ponadto zgłaszający przedstawił na rysunkach obszar pola elektromagnetycznego, gdzie gęstość mocy przekracza wartość dopuszczalną (0,1 W/m2), wskazując, że jest to sumaryczny obszar pem. Obszar ten obejmuje teren większy aniżeli ten, co do którego zagaszający wykazał prawo do dysponowania terenem na cele budowlane. W ocenie organu odwoławczego sąsiednie nieruchomości objęte oddziaływaniem pem o wartościach wyższych aniżeli dopuszczalne (> 0,1 W/m2), winny być uznane jako obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji, bowiem właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy tych nieruchomości winni wiedzieć, że pionowy zasięg ich własności gruntowej będzie ograniczony. Tym samym nastąpi ograniczenie dla terenów sąsiednich. W przypadku przyjęcia zgłoszenia przez organ administracji poza inwestorem, nikt o inwestycji nie jest informowany, co w sytuacji wprowadzenia ograniczeń na terenach sąsiednich naruszałoby zasady określone w art. 7, 8 k.p.a. , a w szczególności art. 9 k.p.a. Brak możliwości wzięcia udziału w postępowaniu zgłoszeniowym przez inne strony postępowania stanowi bowiem ograniczenie uprawnień osób. Powyższego nie zmienia stanowisko (przewodnik) Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska pt: "Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko - przewodnik po rozporządzeniu Rady Ministrów" (T. Wilżak, W-wa 2011), z którego wynika, że określenie odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny dokonuje się dla istniejącego stanu zagospodarowania terenu. Stanowisko to bowiem winno być uwzględniane przy kwalifikacji przedsięwzięcia i jedynie w sytuacji, braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na danym terenie. Nie wpływa natomiast na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji i wprowadzania na tych obszarach ograniczeń. Zatem, w ocenie organu, w niniejszej sprawie, działki sąsiednie, nad którymi zgodnie z opracowaniem znajduje się pem o wartościach wyższych aniżeli dopuszczalne, winny być objęte obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a osoby, które są umocowane art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jako strony postępowania, winny w nim uczestniczyć. Udział tych osób może nastąpić tylko w ramach postępowania o pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy zauważył również, że w opracowaniu pokazano pem o wartości wyższej aniżeli dopuszczalna, które jest , emitowane tylko przez zgłaszaną antenę. Jak natomiast wynika ze strony internetowej [...] , na budynku przy ul. [...] znajduje się również antena o oznaczeniu [...]. Antena [...] znajduje się w obszarze pem pochodzącego od zgłaszanej anteny [...]. W ocenie organu odwoławczego, pola pochodzące od obu anten mogą się sumować. Może bowiem wystąpić sytuacja, iż w wyniku kumulacji pól elektromagnetycznych o wartościach niższych aniżeli 0,1 w/m2 , powstanie pole o wartości przekraczającej tą wartość. W tej sytuacji może się okazać, że sumaryczne pole pochodzące ze zgłaszanej anteny będzie mieć zasięg pionowy i poziomy inny, aniżeli pokazany w opracowaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że stanowisko zaprezentowane w decyzji nie narusza zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy orzekał bowiem w tożsamej sprawie. Zachowany został podmiot, przedmiot i stan faktyczny sprawy. A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 138 § 1 pkt 1) kpa z uwagi na zastosowanie go w niniejszej sprawie, podczas gdy sprzeciw do zgłoszonych robót budowlanych wraz z nałożeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę został bezzasadnie wniesiony przez organ I instancji, co winno skutkować jego uchyleniem, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. z uwagi na nie odniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów Spółki powołanych w odwołaniu od sprzeciwu, nie wyjaśnienie treści przepisów uznanych za podstawę prawną wydanej decyzji przez organy obydwu instancji i nie wyjaśnienie zasadności zastosowania ich w sprawie, art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z 11 k.p.a. poprzez nie dokonanie istotnych ustaleń i nie wyjaśnienie, a co najmniej nie zawarcie tego w uzasadnieniu decyzji, jakie nieruchomości stanowią tereny sąsiednie, jakie konkretnie ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich może wprowadzić realizacja robót zgłaszanych przez A., czy ewentualne oddziaływanie inwestycji nad obszarami ponad działkami sąsiednimi będzie przekraczać normy statuowane przez przepisy obowiązującego prawa, a tym samym brak odpowiedzi na pytanie i jednoznacznego ustalenia przez orzekające w sprawie organy, czy będzie występować w miejscach dostępnych dla ludności, art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przedstawionych przez skarżącą w niniejszym postępowaniu i dowolne ustalenie, że nie można wykluczyć, iż w zasięgu pola elektromagnetycznego o gęstości mocy pow. 0,1 W/m2 emitowanego przez anteny inwestycji A. nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności, art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez nie działanie w postępowaniu administracyjnym przez organ I i II instancji na podstawie i w granicach prawa, II. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wprowadzi, nie utrwali bądź zwiększy ograniczenia lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20) P.b. poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy w procedurze zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie ma miejsca ustalanie obszaru oddziaływania obiektu na potrzeby określenia kręgu stron postępowania, gdyż stroną tego postępowania jest jedynie inwestor, art. 29 ust. 2 pkt. 15) P.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 b P.b. poprzez niezastosowanie i wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych, które zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a wymagają jedynie zgłoszenia z uwagi na fakt, iż są realizowane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, art. 29 ust. 4 pkt 2 P.b. z uwagi na niezastosowanie w sprawie, podczas gdy wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości o wysokości nieprzekraczającej 3 metry na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania, a nie uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna argumentacja na poparcie wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga jest zasadna, jakkolwiek większość zarzutów w niej podniesionych nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z 29 grudnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. [...] z 16 sierpnia 2016 r., którą organ I instancji w oparciu art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 290) wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] robót budowlanych określonych jako instalacja urządzeń technicznych stacji bazowej telefonii [...] o numerze [...] na dachu budynku przy ul. [...] w [...], działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]. Na wstępie trzeba wskazać, że regulacja zawarta w art. 30 Prawa budowlanego normuje instytucję zgłoszenia właściwemu organowi budowy lub wykonania urządzeń budowlanych. Zakres jej zastosowania został uregulowany w art. 30 ust. 1. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Dodatkowe wymogi wniosku określa art. 30 ust. 3, 4 i 4a-c. Zgodnie z art. 30 ust. 5 zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do ich wykonywania można przystąpić gdy organ nie wniósł sprzeciwu. Właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Zgodnie z art. 30 ust. 5c w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 Pb, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 30 ust. 7 Pb właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W rozpatrywanej sprawie podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, natomiast organ odwoławczy utrzymując sprzeciw w mocy wskazał na przepis art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego. W sprawie nie budzi wątpliwości i jest poza sporem, że decyzja organu I instancji została złożona zgodnie z wymaganiami art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Sporna w sprawie jest natomiast kwalifikacją przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej pod względem wymogów prawnych związanych z jej realizacją. Zgodnie ze stanowiskiem organów realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia wymaga pozwolenia na budowę przy czym, o ile organ I instancji stoi na stanowisku, że realizacja stacji bazowej telefonii komórkowej zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, to w ocenie organu II instancji roboty budowlane polegające na wykonaniu stacji bazowej są zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i wymagają jedynie zgłoszenia, chyba, że zachodzi jedna z sytuacji wskazanych w przepisie cyt. art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy wskazuje, że obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wynika z możliwości zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, co stanowi jedną z okoliczności wskazanych w art. 30 ust. 7, uzasadniających nałożenie takiego obowiązku w stosunku do przedsięwzięć, które co do zasady wymagają tylko zgłoszenia. W ocenie strony skarżącej realizacja stacji bazowej co do zasady wymaga jedynie zgłoszenia, a nadto nie zachodzą też okoliczności z art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotna jest zatem kwalifikacja czy przedmiotowa stacja bazowa może być zrealizowane na podstawie zgłoszenia, czy też konieczne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na jej budowę. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całej rozciągłości pogląd prezentowany przez organ I instancji, zgodnie z którym realizacja stacji bazowej zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Takie stanowisko przesądza o bezzasadności zarzutów zawartych w skardze. Zaskarżona decyzja jest natomiast niezgodna z prawem ponieważ organ II instancji niezasadnie uznał, że przedmiotowa inwestycja może być realizowana w oparciu o zgłoszenie, wskazując zarazem, że w rozpoznawanej sprawie zasadne jest wniesienie sprzeciwu w oparciu o przepis art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego. Należy przy tym zważyć, że wniesienie sprzeciwu i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 30 ust. 7 może dotyczyć tylko takiej budowy lub takich robót budowlanych, które są objęte obowiązkiem zgłoszenia z mocy prawa, co wynika z treści art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. W trybie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego organ nie może nałożyć obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla inwestycji, na których realizację pozwolenie na budowę jest wymagane zgodnie z art. 28 ww. ustawy, a jedynie z sytuacji gdy dla wykonania budowy lub robót budowlanych wymagane jest ich zgłoszenie (art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego) . Nie można zatem nałożyć takiego obowiązku, jeżeli z mocy prawa budowa lub wykonanie określonych robót budowlanych wymagają pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Krakowie z 10. 05. 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 278/17; wyrok WSA w Warszawie z 18. 06. 2004 r.,sygn. akt IV SA 162/03). W konsekwencji jeżeli inwestor miał zamiar realizować określone roboty budowlane na podstawie dokonanego zgłoszenia, a wymagały one pozwolenia na budowę, to organ powinien wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1. W rozpoznawanej sprawie – co wynika z dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy - zgłoszenie dotyczy budowy na dachu i na strychu istniejącego budynku przy ul. [...] w [...] stacji bazowej telefonii komórkowej. Zgłoszone roboty budowlane obejmujące m. in.: montaż projektowanej konstrukcji wsporczej pod anteny sektorowe, montaż 3 projektowanych anten sektorowych, montaż projektowanej obudowy anten sektorowych, montaż 6 projektowanych urządzeń RRU, montaż projektowanej anteny radioliniowej, montaż projektowanego urządzenia sterującego, wymianie istniejącej drabinki kablowej na poddaszu budynku, montaż projektowanego przepustu kablowego Roxtec, montaż projektowanego oraz istniejącego okablowania należy zakwalifikować jako budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Zgodnie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29–31, przy czym zgodnie z art. 29 ust.2 pkt 15 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zgłoszone roboty budowlane stanowiące budowę stację bazową telefonii komórkowej nie można uznać za podlegające obowiązkowi zgłoszenia stosownie do treści art. 29 ust. 2 pkt. 15 Prawa budowlanego. W tym miejscu trzeba podkreślić, że w kwestii kwalifikowania budowy stacji bazowej jako przedsięwzięcia wykraczającego poza zakres unormowany w art. 29 ust. 2 pkt 15 Sąd podziela tę linię orzecznictwa sądowoadministarcyjnego , która została przyjęta między innymi w wyroku NSA z 26 kwietnia 2016 roku, sygn. akt II OSK 1999/14. W uzasadnieniu ww. wyroku NSA wyczerpująco przytoczył inne wyroki NSA i przedstawił wykładnię przepisów, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. We wskazanym wyżej wyroku NSA uznał iż: 1. Już sam fakt, iż przedsięwzięcie inwestora przede wszystkim polega na zamontowaniu na stałe trzech masztów i zainstalowaniu na tych masztach anten jako urządzeń telekomunikacyjnych oraz zamontowaniu pozostałego sprzętu pozwalającego na sprawne i właściwe korzystanie z tak wykonanej stacji telefonii komórkowej, wystarczyć może do uznania, że na tak opisane zamierzenie inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. 2. W sytuacji, gdy w sprawie nie ma wątpliwości, iż na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci - budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy i uwzględniając przytoczone poglądy NSA wyrażone w wyroku z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1999/14 należy wskazać, że do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie może znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego i związany z tym przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit.b. Zgodnie bowiem z art.29 ust. 2 pkt 15 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, natomiast zgodne z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 cyt. ustawy budowa (...) i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. Jakkolwiek pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7 ) to ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 cyt. ustawy). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane (por. wyrok WSA w Krakowie z 10. 05. 2017, sygn. akt II SA/Kr 278/17 ). Zgłoszona przez spółkę A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie może być jednak uznana za urządzenie zainstalowane na budynku. Przede wszystkim należy wskazać, że urządzenie budowlane to urządzenie łącznie posiadające następujące cechy: a) jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym; b) urządzenie to zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie spełnia warunku opisanego wyżej pod literą b) - celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji (por. wyrok WSA w Krakowie z 10. 05. 2017 sygn. akt II SA/Kr 278/17; wyrok NSA z 21. 11. 2013 r., II OSK 1407/12). W ocenie Sądu przedmiotowa stacja bazowa nie jest bowiem elementem wyposażenia budynku mieszkalnego, ani też nie jest urządzeniem związanym funkcjonalnie z takim budynkiem. Stanowi bowiem całkowicie odrębny od budynku obiekt budowlany, składający się z urządzenia przekaźnikowego, antenowych konstrukcji wsporczych i samych anten. Tworzy więc całość użytkową samodzielną i odrębną całość techniczno-użytkową w stosunku do budynku przy ul. [...] w [...]. Całość ta składa się z szeregu poszczególnych elementów, połączonych w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku. Oznacza to, że realizacja przedmiotowej stacji bazowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Podzielając w pełnym zakresie pogląd NSA wyrażony wyroku z 26 kwietnia 2016 roku, sygn. akt II OSK 1999/14, podkreślić też należy, że skoro na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci - budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Krakowie z 10.05. 2017 sygn. akt II SA/Kr 278/17). Nadto trzeba zważyć, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z 21 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1407/12, że nowelizacja przepisów Prawa budowlanego ustawą z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, zmieniła treść przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15, który po dokonanej zmianie uzyskał obowiązujące brzmienie (zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych) jedynie doprecyzowała rodzaj urządzeń, jakie można zainstalować na budynku bez pozwolenia na budowę. W wyniku tej nowelizacji nie uległ natomiast zmianie zakres pojęcia "urządzenia". Podkreślić też należy, że NSA wskazał, że jakkolwiek ma świadomość rozbieżności w orzecznictwie, w jego ocenie budowa stacji bazowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bądź bezpośrednio w oparciu o art. 28 Prawa budowlanego, bądź też pośrednio poprzez konieczność zastosowania art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego i wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji. W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji orzeknie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a w uzasadnieniu decyzji, uwzględni powyżej przedstawione poglądy prawne. Nadto trzeba wskazać, że niniejsze rozstrzygnięcie Sądu nie narusza zasady wynikającej art. 134 § 2 p.p.s.a. W wyniku rozstrzygnięcia Sądu, sytuacja strony skarżącej nie ulega zmianie, gdyż istniejący obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wynika jedynie z innej podstawy prawnej. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło