II SA/Kr 3457/01
WyrokWSA w Krakowie2006-01-20
Skład orzekający: Grażyna Firek, Krystyna Daniel, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby pełniącej służbę w Milicji Obywatelskiej w latach 1949-1956, która brała czynny udział w zwalczaniu polskiego podziemia niepodległościowego, jest zgodne z prawem, nawet jeśli osoba ta wcześniej działała w ruchu oporu w Armii Krajowej?Ratio decidendi
Pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zasadne, gdy osoba pełniła służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego (w tym w Milicji Obywatelskiej w latach 1944-1956) i w związku z tą służbą wykonywała zadania operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji walczących o niepodległość Polski. W takiej sytuacji, nawet wcześniejsza działalność w ruchu oporu lub inne okoliczności życiowe nie mogą stanowić podstawy do przyznania lub utrzymania uprawnień kombatanckich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozbawienia I.P. uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ ustalił, że skarżący w latach 1949-1956 pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej, w ramach której brał czynny udział w zwalczaniu oddziałów polskiego podziemia niepodległościowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procedury i prawa materialnego, twierdząc, że nie uczestniczył w walkach, a jego wcześniejsza działalność w AK i inne okoliczności życiowe powinny zostać uwzględnione. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając, że służba w MO w opisanym okresie wyklucza przyznanie uprawnień kombatanckich.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IISA/ Kr 3457/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek ( spr. ) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel AWSA Beata Cieloch Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi I.P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 3 października 2001r., Nr [....] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -
II SA/Kr 3457/01
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia 27 kwietnia 2001r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 1 lit.a w zw. z art. 21 ust.2pkt4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił I.P. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia 18 października 1976 r. z tytułu działalności w ruchu oporu w okresie od lutego 1943 r. do stycznia 1945 r. oraz walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] listopada 1949 r. do [...] grudnia 1950 r - łącznie 3 lata i 4 m-ce.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że w/wymieniony w latach 1949-1956 pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej-zaliczonej przez Sąd Najwyższy do aparatu bezpieczeństwa /uchwała SN z dnia 7 maja 1992 r. sygn.akt II UZP 7/91/ w czasie której brał czynny udział w walkach m.in. z oddziałem "[...] " i "[...] "/ [...] -oddział poakowskiego zbrojnego podziemia dowodzony przez W.P. ps. [...],- oddział Narodowych Sił Zbrojnych dowodzony przez M.M. ps. [...] / czyli podczas służby w aparacie bezpieczeństwa poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego wykonywał zadania operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji i osób walczących o niepodległość Polski, a w takiej sytuacji stosownie do treści powołanych przepisów uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I.P. zarzucił, że do MO został przyjęty po odbyciu służby wojskowej, że po odbyciu trwającego trzy miesiące kursu został skierowany do pracy jako posterunkowy, nie mógł i nie miał nic wspólnego z walkami i likwidacją oddziałów NSZ oraz oddziałów poakowskich. Podkreślił także, iż on sam oraz jego rodzina byli prześladowani przez służbę bezpieczeństwa z tytułu jego przynależności do AK oraz dlatego, ze jego brat [...] był w armii Andersa, a także dlatego , że brał ślub kościelny i ochrzcił dzieci.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia 3 października 2001 r Nr [...] , wydaną na podstawie art.138 § l pkt l , art.127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt1 lit.a w zw. z art.21ust.2pkt 4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U, z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 27 kwietnia 2001 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że twierdzenie wnioskującego o nie uczestniczeniu w walkach z oddziałami niepodległościowego podziemia podczas służby w MO nie jest wiarygodne w świetle danych wynikających z zaświadczenia KW Policji w K. , z treści którego jednoznacznie wynika, że w/wymieniony jako funkcjonariusz MO brał czynny udział w zwalczaniu polskiego podziemia niepodległościowego w latach 1949-1956.
Dlatego też Kierownik Urzędu nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję I.P. zarzucił, że Kierownik Urzędu wydając zaskarżona decyzje naruszył przepisy procedury tj. art. 7-9 i 11 kpa oraz art. 75,77,78,80 i 107 §3 kpa , jak i przepisy prawa materialnego tj. art. 25 ust.2 pkt 2 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach albowiem orzekł o pozbawieniu uprawnień kombatanckich bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, uznając bezpodstawnie skarżącego jako tzw. utrwalacza władzy ludowej , podczas gdy skarżący nie uczestniczył w walkach bowiem najpierw odbywał stosowne kursy, a następnie pracował jako posterunkowy, później zaś w drużynie konwojowej. Zarzucił także, iż Kierownik Urzędu nie uwzględnił jego działalności w ruchu oporu w Armii Krajowej od lutego 1943 r. do stycznia 1945 r. oraz pracy przymusowej w obozie tzw." [...]".
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podkreślając, że zarzuty podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik sprawy w świetle obowiązujących przepisów.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga nie jest zasadna albowiem wbrew zarzutom w niej zawartym nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że podstawą pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich nie była zasada z art. 25 ust.2pkt 2 ustawy o kombatantach, która zd. skarżącego została naruszona , ale zasada wyrażona w art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit c cyt. ustawy.
Zgodnie z treścią art. 25 ust.2 pkt 1 lit a ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3, zaś zgodnie z treścią art. 21 ust.2 pkt 4 lit.c uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która m.in.w latach 1944-1956 była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej,
Skarżący pozbawiony został zatem uprawnień kombatanckich nie dlatego, ze został uznany za tzw. utrwalacza władzy ludowej, ale dlatego , że w okresie wskazanym w cyt. wyżej przepisie pełnił służbę w ramach MO, która była stosownie do treści dekretu PKWN z dnia 7 października 1944 r. o Milicji Obywatelskiej /Dz.U.RP nr 7 poz. 33/ prawno-publiczną formacją Służby Bezpieczeństwa , a dane o przebiegu tej służby zawarte w informacji KW Policji w K. sporządzonej na podstawi akt osobowych skarżącego nr [...] pozwoliły jednoznacznie stwierdzić , że skarżący w ramach tej służby brał udział w zwalczaniu organizacji niepodległościowych. Twierdzenia skarżącego co do innego przebiegu tej służby należało uznać za gołosłowne , albowiem nie znalazły potwierdzenia w wiarygodnym materiale dowodowym , a szczególnie w aktach personalnych skarżącego.
We wskazanych wyżej okolicznościach sprawy bez znaczenia pozostał podnoszony w skardze fakt udziału skarżącego w ruchu oporu w ramach AK w okresie od lutego 1943 r. do stycznia 1945 r. albowiem wobec spełnienia przesłanek określonych w cyt. przepisach uprawnienia kombatanckie nie przysługują skarżącemu z żadnych tytułów.
Konkludując powyższe należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi nie doszło na naruszenia przepisów ustawy o kombatantach tj. art. 25 ust. 2 pkt.2 ustawy, albowiem przepis ten nie miał i nie mógł mieć zastosowania w okolicznościach nin. stanu faktycznego; prawidłowo też zastosowano zasadę z art. 25 ust.2 pkt 1 lit a w zw. z art. 21 ust.2pkt 4 lit. c ustawy.
Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury należy wskazać, że skarżący został poinformowany o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego pismem z dnia [...] stycznia 2001 r., w którym został wezwany do wskazania wszelkich dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy , a także pouczony o treści art. 21 i 25 ustawy o kombatantach. Niezależnie od tego należy też wskazać, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przeprowadził stosowne postępowanie dowodowe nie naruszając zasad z art. 7-9 i 11 kpa , właściwie ocenił zgromadzony materiał dowodowy i dał temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pozostałe okoliczności podniesione w skardze związane z zawarciem ślubu kościelnego przez skarżącego , ochrzczeniem jego dzieci czy służbą brata [...] w armii Andersa oraz praca przymusowa skarżącego nie mogły mieć żadnego wpływu na podważenie zasadności zaskarżonej decyzji.
Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też , nie stwierdzając takiego naruszenia , na podstawie art.151 ustawy orzeczono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 25 ust.2 pkt 1art. 21 ust.2part.138art.127 § 3 kpart.25 ust.2 pkt1art.21uart. 7art. 75art. 25 ust.2 pkt 2art. 9 ustawyart.97art.3 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło