II SA/Kr 347/10

WyrokWSA w Krakowie2010-04-23

Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski, WSA Paweł Dąbek, WSA Krystyna Daniel (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny dotyczący lokalizacji gnojownika, co miało kluczowe znaczenie dla wydania nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji wadliwie przeprowadziły postępowanie, nie ustaliły w sposób jednoznaczny i kompletny stanu faktycznego, w szczególności lokalizacji gnojownika, co naruszyło przepisy postępowania administracyjnego i mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki gnojownika zlokalizowanego na działce nr ew. [....] . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, uznając obiekt za samowolę budowlaną i naruszający przepisy dotyczące jego usytuowania względem granicy działki sąsiedniej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący kwestionował ustalenia organów co do lokalizacji gnojownika, twierdząc, że znajduje się on w odpowiedniej odległości od granicy i posiada płytę gnojną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Paweł Dąbek WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 stycznia 2010 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z 21 lipca 2009 r., na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późniejszymi zmianami), art. 37 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Z 1974 r. Nr 38, póz. 229 z późniejszymi zmianami) nałożył na K.B. , A.B. , M.B. , A.K. , A.K. , M.S. -współwłaścicieli nieruchomości położonej w miejscowości [....] gm. [....] przy ul. [....] oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [....] obowiązek dokonania rozbiórki gnojownika, w którym składowany jest obornik, zlokalizowanego w części południowo - wschodniej działki nr ew. [....] w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością nr ew. [....] . W uzasadnieniu organ wskazał, że 6 maja 2008r. przeprowadzona została kontrola na przedmiotowej nieruchomości. Ustalono, iż w południowo - wschodniej części działki nr [....] zlokalizowany jest gnojownik, w którym składowany jest obornik. Gnojownik zlokalizowany jest w granicy z działką nr [....] , stanowiącą własność B.S. i W.S. . Obiekt jest użytkowany. Nie ma płyty gnojnej. Według właścicieli nieruchomości obiekt powstał kilkadziesiąt lat temu. Nie przedstawiono żadnej dokumentacji dotyczącej obiektu tj. pozwoleń i projektów dotyczących jego wykonania. Organ l instancji stwierdził, iż w przypadkach obiektów budowlanych powstałych w warunkach samowoli budowlanej, zrealizowanych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 7. 07. 1994 r. stosuje się procedurę legalizacyjną określoną w art. 37 oraz 40 ustawy z 24.10. 1974 r. - prawo budowlane, co wynika z art. 103 ustawy prawo budowlane z 1994 r. Organ ustalił ponadto, że przedmiotowy zbiornik do składowania obornika zlokalizowany jest w granicy działki nr [....] z działką nr [....]. Oznacza to, iż jego położenie jest niezgodne z zapisem § 6 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7. 10. 1997 r. w sprawie warunków technicznym jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Zgodnie z w/w normą odległość od granicy działki sąsiedniej winna wynosić co najmniej 4 metry. Zatem nie ma możliwości doprowadzenia przedmiotowego zbiornika do stanu zgodnego z przepisami. 1 Odwołanie od wyżej opisanej decyzji do [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł M.B. Zarzucił, że organ l instancji oparł swoje ustalenia na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Przedmiotowy zbiornik nie jest bowiem zlokalizowany w granicy działki nr [....] i działki nr [....] , lecz położony jest na działce nr [....] w odległości znacznie przekraczającej 4 m od granicy z działką sąsiednią. Nadto pomiędzy zbiornikiem do składowania obornika, a granicą działki sąsiedniej znajduje się budynek gospodarczy. Lokalizacja zbiornika jest zatem zgodna z § 6 ust. 4 pkt 4 cyt. przez organ l instancji rozporządzenia. Wskazał, że ustawa prawo budowlane z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do 11 lipca 2003 r. nie zezwalała na wykonanie rozbiórki, jeżeli od dnia zakończenia budowy budynku lub jego części upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołujący się podniósł również, że zbiornik istniał w tym miejscu od lat 50-tych, po przejęciu gospodarstwa w 1980 r. odwołujący się zmodernizował zbiornik, ulewając nowe murki oraz pod spodem budując zbiornik na ewentualną gnojownicę z płytą betonową, na wierzchu na której gromadzona jest niewielka ilość obornika. Wskazał, że otrzymuje dotację na gospodarstwo rolne z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z którą ma podpisaną umowę do 2011 r. Przedmiotowy zbiornik jest niezbędny do wywiązywania się z umowy i utrzymania gospodarstwa rolnego. Nie wywiązanie się z umowy wiąże się z karami finansowymi. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 18 stycznia 2010 r. znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia organu l instancji. W jego ocenie twierdzenia odwołującego się, dotyczące lokalizacji zbiornika do składowania obornika nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W czasie kontroli przeprowadzonej [....] 2008 r. inspektorzy wykonali szereg zdjęć oraz szkic dokładnie ukazujący, że przedmiotowy gnojownik znajduje się w granicy działek [....] oraz [....] . Usytuowanie takie jest niezgodne z przepisami Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7. 10. 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Nadto organ l instancji wskazał w oparciu o jakie przepisy przeprowadził postępowanie administracyjne, prawidłowo uznając, że ma do czynienia z obiektem budowlanym powstałym w warunkach samowoli budowlanej, zrealizowanym przed dniem wejścia w życie ustawy prawo budowlane z 7.07. 1994 r. W takim przypadku, zgodnie z art. 103 ww. ustawy stosuje się procedurę legalizacyjną określoną w art. 37 oraz art. 40 ustawy prawo budowlane z 24. 10. 1974 r. Wobec stwierdzonej niemożności legalizacji przedmiotowego zbiornika organ l instancji był zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Skargę na decyzje [....] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M.B . Powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu. Dodatkowo podniósł, że wbrew temu co podał organ l instancji na składowisku znajduje się płyta gnojna. Na ww. składowisku jest bowiem pod spodem zbiornik na ewentualną gnojownię o pojemności około 2000 litrów, zalany płytą betonową, co uniemożliwia wydostanie się gnojnicy na zewnątrz. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 §1 p.p.s.a. Skargę należało uwzględnić ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji prowadzi do wniosku, iż postępowanie w sprawie prowadzone było przez organy administracji publicznej wadliwie, co skutkowało wydaniem wadliwych decyzji. Na wstępie należy wskazać, że ani organ l instancji, ani organ odwoławczy nie ustaliły faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli faktów mających znaczenie prawne. Organy nie zebrały bowiem dowodów koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie jej rozstrzygnięcia, poprzez to naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 kpa, a także art. 107 § 3 kpa, w zw. z art. 37 i 40 ustawy z 24 .10. 1974 r. Prawo budowlane. Sąd podziela stanowisko organów l i II instancji, że okolicznościach przedmiotowej sprawy, zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z 7.07. 1994 r.-Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, póz. 229 ze zm.) zastosowanie mają przepisy art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepis art. 103 ust 2 prawa budowlanego z 1994 r. stanowi bowiem, że art. 48 nje stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z przepisem art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. - obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: a) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę lub b) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Należy podkreślić, ze podstawową kwestią mającą znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a zatem wymagającą dokonania stanowczych ustaleń jest kwestia legalności oraz lokalizacji i daty powstania gnojownika ( zbiornika na obornik i gnojowicę), istniejącego na działce nr [....] w R. gmina K. przy ul. [....] , stanowiącej współwłasność K.B. , M.B. , A.K. , A.K. i M.S. W sprawie nie jest sporne, że przedmiotowy gnojownik został wykonany bez wymaganych pozwoleń kilkadziesiąt lat temu tj. przed wejściem w życie prawa budowlanego z 1994 r. Co do ustaleń dotyczących daty powstania przedmiotowego gnojownika organy obu instancji przyjęły, że został on wybudowany kilkadziesiąt lat temu, natomiast z protokołu oględzin przeprowadzonych [....] 2008 r. wynika że przedmiotowy zbiornik został wybudowany w 1993 r. Skarżący wskazał że zbiornik został wybudowany w latach 50 -tych i przebudowany w 1993 r. Co jednak najistotniejsze z ustaleń poczynionych przez organy nie można określić jaka jest lokalizacja przedmiotowego gnojownika. Trzeba podkreślić, że kwestia lokalizacji nie tylko jest sporna między stronami, ale ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnej legalizacji gnojownika względnie wydania decyzji o jego rozbiórce. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego przedmiotowy gnojownik znajduje się w południowo - wschodniej części działki nr [....] w odległości 4,99 m od granicy z działką sąsiednią nr [....] , a to nie narusza przepisów technicznych tj. § 6 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Gospodarki żywnościowej z 7. 10. 1997 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. nr 132, póz. 877 ze zm.). Nadto skarżący wskazuje, że gnojownik posiada płytę gnojną wybudowaną w 1993 r. W ocenie organu l i II instancji przedmiotowy gnojownik został zlokalizowany w granicy z sąsiednią działką nr [....] , stanowiącą współwłasność B.S. i W.S. i nie posiada płyty gnojnej, co narusza dyspozycję z powołanego § 6 ust. 4 w/w rozporządzenia. Dokonując powyższych ustaleń organy obu instancji wskazują na ustalenia poczynione podczas oględzin na gruncie, przeprowadzonych w dniu [....] 2008 r. Jak jednak wynika z przedłożonego do akt administracyjnych sprawy protokołu oględzin " przedmiotowy zbiornik nie posiada płyty gnojnej i jest zlokalizowany w południowo-wchodniej części działki", w protokole brak natomiast dokładnych ustaleń, z których by wynikało, że przedmiotowy gnojownik znajduje się w granicy z sąsiednią działką nr [....] Również załączony do akt administracyjnych rysunek i zdjęcia, na które powołują się organy nie pozwalają na poczynienia takich ustaleń. Na wykonanym odręcznie rysunku nie zostały oznaczone przedmiotowe działki nr [....] i [....] m. R. oraz ich granice, w związku z czym nie można z całą pewnością wskazać jak względem granicy usytuowany jest przedmiotowy gnojownik, a także do kogo należy przedstawiony na rysunku budynek gospodarczy. Kwestia powyższa wymaga wyjaśniania tym bardziej, że strona skarżąca konsekwentnie podnosi w odwołaniu i w skardze, że gnojownik nie jest zlokalizowany w granicy z działką sąsiednią nr [....]. ale w odległości ponad 4 m, a ponadto zbiornik ten jest oddzielony od granicy budynkiem gospodarczym. W szczególności organ odwoławczy nie wyjaśnił kwestii położenia powołanego w odwołaniu budynku gospodarczego, jego lokalizacji i ewentualnego wpływu na odległość gnojownika od granicy z działką nr [....] . Trzeba także wskazać, że jakkolwiek z treści protokołu oględzin wynika, że przedmiotowy gnojownik znajduje się w odległości 7, 30 m od okien budynku mieszkalnego Państwa S. to jednak powyższe ustalenia nie znajdują potwierdzenia w załączonym do protokołu rysunku i kwestia ta również nie została w żaden sposób wyjaśniona przez organy w uzasadnieniach decyzji l i II instancji, do czego zobowiązuje przepis art. 107 § 3 kpa. Ponieważ jak wskazano wyżej prawidłowe ustalenie lokalizacji przedmiotowego gnojownika ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy ponownym jej rozpoznaniu organy będą zobowiązane do ustalenia ponad wszelką wątpliwość jak jest usytuowany przedmiotowy gnojownik na działce [....] i czy jego lokalizacja jest zgodna z § 6 ust. 4 przepisów technicznych w/w rozporządzenia zarówno w zakresie lokalizacji gnojownika względem sąsiedniej granicy jak i budynku mieszkalnego Państwa S. , oraz czy w związku z tym spełnione są warunki do jego legalizacji czy też należy wobec ich niespełnienia - nakazać rozbiórkę gnojownika. Należy podkreślić, że organy zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa powinny w uzasadnieniu faktycznym decyzji podać fakty, które uznały za udowodnione i dowody na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie faktyczne nie powinno zatem zawierać wywodów sprzecznych, rozbieżnych z ustaleniami oraz nie powinno pomijać faktów, które organ ustalił i które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak to miało miejsce w decyzji organu i i II instancji. Pozostałe zarzuty skargi w tym dotyczące zobowiązań skarżącego związanych z zawartymi przez niego umowami z Agencją Rolnictwa - nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowania przez sądami administracyjnymi, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło