II SA/Kr 3470/01

WyrokWSA w Krakowie2005-09-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, AWSA Mariusz Kotulski, WSA Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy modernizacja ulicy, która nie została wykonana z udziałem środków publicznych, może stanowić podstawę do naliczenia opłaty adiacenckiej?
Ratio decidendi
Opłata adiacencka może być ustalona tylko wtedy, gdy modernizacja ulicy została przeprowadzona z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto, operat szacunkowy musi prawidłowo określać przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz precyzyjnie charakteryzować wzrost wartości nieruchomości w wyniku modernizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej dla F.S. w związku z modernizacją ulicy. Organ I instancji ustalił opłatę na podstawie operatu szacunkowego, wskazując na wzrost wartości nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zasadność opłaty, podnosząc m.in. brak korzystania z ulicy i brak środków publicznych na jej modernizację. WSA uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej F.S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : AWSA Mariusz Kotulski / spr. / WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2005 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie naliczenia opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej F. S. kwotę 33 /trzydzieści trzy/ złote i 56 /pięćdziesiąt sześć / groszy tytułem zwrotu kosztów postępowania Po wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej pismem z dnia [....].01.2001 r. i zgromadzeniu materiału dowodowego Zarząd Miasta O. decyzją z dnia 13.06.2001r., nr [....] ustalił dla F.S. właścicielki nieruchomości położonej w O. obręb B. pgr. [....] o pow. 1678 m2 obj. KW nr [....] opłatę adiacencką w wysokości [....] zł z tytułu modernizacji ul. [....] . W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał, że w 1999r. została ukończona modernizacja ul. [....] , przez co wzrosła wartość nieruchomości stanowiącej własność F.S. Zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę A.K. wartość nieruchomości wzrosła o [....] zł, a zatem opłata adiacencką wyniosła [....] zł (zgodnie z brzmieniem uchwały Rady Miejskiej w Oświęcimiu z dnia 23.06.1999r. nr XIV/98/99 stawkę opłaty adiacenckiej ustalono na 50% wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej). Odwołanie od tej decyzji wniosła F.S. (zwana dalej skarżącą) podnosząc, iż nigdy nie zabiegała o modernizację ul. [....] , gdyż nigdy z niej nie korzystała i nie korzysta. Do swojej działki, która jest i tak odłogowana, w razie potrzeby dojeżdża od ul. [....] . Co więcej zgodziła się sprzedać 57 m2 swojej działki umożliwiając modernizację ul. [....] . "Będąc uprzedzona, że będę zmuszona do zapłaty za remont ul. [....] nie wyraziłabym zgody na jej sprzedaż albo zażądałabym cenę kilkakrotnie wyższą." Podnosi również, iż nie słyszała by mieszkańcy innych ulic płacili za ich modernizację, a wbrew uzasadnieniu decyzji jej działka nie jest przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowani przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne. Przedstawiła także swoją sytuację materialną i zdrowotną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 17.09.2001 r., nr [....] utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W swoim uzasadnieniu Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, przytoczyło brzmienie art.144 i 145 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz wytłumaczyło zasady ustalania opłaty adiacenckiej. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17.09.2001 r., nr [....] została zaskarżona przez F.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. W uzasadnieniu swojej skargi zarzuciła, iż organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do argumentów jej odwołania; sama działka ze względu na swoją szerokość nie nadaje się pod budownictwo mieszkaniowe a jedynie pod uprawę warzyw, a plony z powodu modernizacji ulicy nie wzrosną. Uważa, że tylko w stosunku do niej ustalono opłatę adiacencką i to w najwyższej 50% wysokości. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z brzmieniem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym kontekście stwierdzić należy, iż wydane w przedmiotowej sprawie przez organy administracyjne decyzje są wadliwe w stopniu, który wymaga ich uchylenia, lecz w zasadzie z innych przyczyn niż zarzuca to skarżąca. Podkreślić należy, iż dla ustalenia opłaty adiacenckiej nie ma znaczenia stan materialny czy zdrowotny zobowiązanej do uiszczenia takiej opłaty. O zastosowaniu stawki procentowej w ustalaniu opłaty adiacenckiej decyduje rada gminy, a nie organy ustalające taką opłatę - te jedynie mają obowiązek wykonywać uchwałę rady gminy oraz przepisy prawa. W tym zakresie zarzuty skarżącej są również całkowicie bezpodstawne. Opłata adiacencka jest ustalana dla wszystkich właścicieli gruntów położonych wzdłuż modernizowanej ulicy, a nie tylko dla skarżącej. Również dane dotyczące przedmiotowej działki podane przez samą skarżącą nie są pełne i nie odzwierciedlają rzeczywistego jej stanu faktycznego. Zgodnie z brzmieniem art. 144 ust. l ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2000r. Dz.U. nr 46, poz.543 z późn. zm.) właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Taką opłatę adiacencka mógł ustalić zarząd gminy (art. 145 ust. l cyt. ustawy), w drodze decyzji, każdorazowo urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi albo stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (art. 145 ust.2 cyt. ustawy). Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50 % różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały. Wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. (art.146 cyt. ustawy). Przytoczyć także należy brzmienie art. 143 cyt. ustawy zgodnie z którym przepisy rozdziału 7 stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się zaś urządzeniu lub modernizację drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Mając na uwadze wyżej przytoczone przepisy podnieść należy, iż z akt sprawy nie wynika, aby modernizacja ul. [....] nastąpiła z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W aktach znajduje się jedynie informacja Kierownika Wydziału Rozwoju Miasta, iż w 1999r, zmodernizowano ul. [....] poprzez wykonanie podbudowy, ułożenie rurociągu ciepła oraz nawierzchni z kostki brukowej o wartości [....] zł. Z pisma tego nie wynika jednoznacznie jakie środki (gminy, Skarbu Państwa, inne?) zostały zaangażowane w tę modernizację. Poważniejsze zastrzeżenia budzi jednak operat szacunkowy wyceny wartości nieruchomości gruntowej zlokalizowanej przy ul. [....] w O. oznaczonej - pgr [....] dla ustalenia opłat adiacenckich sporządzony przez mgr inż. A.K. Po pierwsze wskazać należy, iż str. 10 operatu w pkt 10 "Podsumowanie" zamieszczono stwierdzenie, iż "różnica wartości działki pgr [....] przed i po modernizacji ulicy [....] wynosi [....] zł" - gdy tymczasem wycena dotyczyła działki o wskazanym numerze położonej przy ul. [....] . Po drugie na str.4 operatu w pkt 7 "Opis przedmiotu wyceny" autor przyjął, że w ramach modernizacji ul. [....] "wykonano nową nawierzchnię drogi, wraz z odwodnieniem i kanalizacja deszczową i ułożeniem kanału ciepłowniczego" - taki zakres modernizacji w żaden sposób nie wynika z pozostałej dokumentacji, a zwłaszcza z powołanego już wyżej pisma Kierownika Wydziału Rozwoju Miasta z dnia [....] .01.2000r. Po trzecie rzeczoznawca majątkowy przyjął jako przeznaczenie przedmiotowej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zabudowę jednorodzinną. Podobnie działki porównywane (A, B i D) mają przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zabudowę jednorodzinną, a działka C przeznaczenie komercyjne. Tymczasem na piśmie Kierownika Wydziału Rozwoju Miasta z dnia [....].01.2000r. znajdują się odręczne adnotacje sporządzone przez Inspektor J.G., z których może wynikać, iż tereny położone przy ul. [....] objęte w planie zagospodarowania przestrzennego są obszarem B 54MW - teren zabudowy wielorodzinnej. Również w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, iż przedmiotowa działka przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne. Brak jakiejkolwiek dokumentacji z zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta O. uniemożliwia ocenę prawidłowości przyjętego w operacie szacunkowym przeznaczenia wycenianej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz zasadności przyjęcia dla celów wyceny pozostałych działek do porównań. Po czwarte wreszcie wyjaśnienie biegłego co do cech rynkowych nieruchomości w zakresie dojazdu ograniczone zostało wyłącznie do stwierdzenia, że dojazd może być dobry, utrudniony lub zły. W żaden jednak sposób rzeczoznawca nie charakteryzuje bliżej co rozumie pod pojęciem dojazdu dobrego, utrudnionego lub złego. Wskazać zwłaszcza należy, iż dojazd to przedmiotowej działki istniał, w wyniku modernizacji ulicy nie został on utworzony lub w jakikolwiek sposób zmieniony (udoskonalony). Rzeczoznawca nie wyjaśnił w jaki to sposób sama modernizacja ulicy [....] zmieniła ocenę dojazdu do przedmiotowej działki z "utrudnionego" (przed modernizacją) na "dobry" (po modernizacji). Brak jest szczegółowej charakterystyki ulicy [....] sprzed modernizacji (dojazd utrudniony) w skonfrontowaniu z charakterystyką tej ulicy po modernizacji. Samo pojęcie modernizacji wiąże się z lepszymi parametrami obiektu, nową jakością (nową charakterystyką - szersza jezdnia, chodniki, itp.) powstałą w wyniku przeprowadzonej modernizacji itp. W przeciwnym wypadku każdy remont drogi poprawiający dojazd do nieruchomości wiązałby się z koniecznością poniesienia opłaty adiacenckiej, gdy tymczasem cytowane wyżej przepisy wiążą to jedynie z wybudowaniem drogi lub jej modernizacją, a nie z poprawą jakości drogi w wyniku jej remontu. Tym samym wskazane uchybienia przedstawionego operatu szacunkowego wyceny wartości nieruchomości gruntowej zlokalizowanej przy ul. [....] w O. oznaczonej - pgr [....] dla ustalenia opłat adiacenckich sporządzonego przez mgr inż. A.K. nie pozwalaj ą na jego przyjęcie a w konsekwencji na bezkrytyczne uznanie wskazanej w tym operacie wyceny nieruchomości. To zaś oznacza, iż organy administracyjne ustaliły opłatę adiacencką bez przeprowadzenia prawidłowej wyceny wzrostu wartości nieruchomości w wyniku modernizacji ulicy [....] w O. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca j ą decyzja organu I instancji są wadliwe w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia na podstawie art.145 § l pkt l lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło