II SA/Kr 348/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-06-19
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie prowadzi działalności gospodarczej, opiera się na pracy społecznej członków i utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) pomimo posiadania środków na rachunku bankowym i w kasie?Ratio decidendi
Stowarzyszenie nie wykazało, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata. Posiadanie środków na rachunku bankowym i w kasie, nawet jeśli pochodzą ze składek członkowskich, przy braku wyjaśnienia ich przeznaczenia, pozwala na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Finansowanie działalności stowarzyszenia ze środków publicznych poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zaprzecza zasadzie prowadzenia działalności w oparciu o własny majątek.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A złożyło wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Stowarzyszenie argumentowało, że jego przychody ze składek członkowskich są niewielkie, nie zatrudnia pracowników, nie posiada majątku ani siedziby, a wszystkie nadwyżki przeznacza na działalność statutową. Stowarzyszenie posiadało jednak środki na rachunku bankowym i w kasie. Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało braku wystarczających środków na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek Stowarzyszenia A o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenie A o ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze strony p o s t a n a w i a oddalić wniosek Stowarzyszenie A o ustanowienie adwokata
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Stowarzyszenie A o ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2018 r.
We wniosku wskazano, iż Stowarzyszenie uzyskuje tylko przychody statutowe ze składek członkowskich , a w 2017 roku przychody te wyniosły łącznie – [...] zł. Wszyscy członkowie Stowarzyszenia pracują społecznie. Stowarzyszenie nie zatrudnia żadnych pracowników. Nie posiada majątku ani siedziby. Działa pod adresem jednego z członków Stowarzyszenia. Stowarzyszenie wykonuje nieodpłatnie projekty z zakresu kultury, są one finansowane z dotacji i na zamówienie Rady Miasta K. oraz innych instytucji związanych z kulturą i oświatą.
Ze składek członkowskich pokrywane są koszty zakupu artykułów biurowych , kawy, herbaty, cukru i opłat sądowych. Wszystkie nadwyżki na koniec roku przeznaczane są na nieodpłatną działalność statutową. Skarga kasacyjna musi być sporządzona przez kwalifikowanego pełnomocnika, stąd wniosek, gdyż ustanowienie pełnomocnika z wyboru przekracza możliwości finansowe strony skarżącej.
Stowarzyszenie uzyskało zysk za ostatni rok obrotowy w wysokości [...] zł. Stowarzyszenia posiada rachunek bankowy w [...] S.A. Na rachunku zgromadzona jest kwota [...]zł. W kasie Stowarzyszenie stan środków na dzień 9 maja 2018 r. wynosi [...] zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje :
Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy, w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżące Stowarzyszeni wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowieni adwokata z urzędu.
W ocenie orzekającego Stowarzyszenie A nie wykazało, iż spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..
Stowarzyszenie A, jak wynika z akt sprawy jest organizacją wpisaną do K. Rejestru Sądowego. Zgodnie z treścią art. 33 z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie rejestrowe uzyskuje środki pieniężne na swoja działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej. Stowarzyszenia może prowadzić działalność gospodarczą. Dochód z prowadzonej działalności służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony na podział między jego członków( art. 34 ustawy).
Stowarzyszenia może otrzymywać dotacje według zasad określonych w odrębnych przepisach ( art. 35 ustawy).
Jak wynika z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej. Opiera się na pracy społecznej członków, utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich. W takiej sytuacji Stowarzyszenie powinno zadbać, aby składki wpływały regularnie oraz w takiej wysokości, która zapewni prawidłowe jego funkcjonowanie, umożliwiające podejmowanie działań zgodnych ze statutem
Przerzucenie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, np. zwolnienie od kosztów sądowych rodzi bowiem ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia staje się finansowania ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność w oparciu o własny majątek. Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m in. w Stowarzyszenia, jednakże nie gwarantuje wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo ( postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ [...] niepubl.).
Na koncie Stowarzyszenia zostały zgromadzone środki pieniężne, ale nie zostało wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości na jaki cel zostały one przeznaczone, i z jakiego powodu nie można przeznaczyć ich na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika. W takiej sytuacji orzekający uznał, iż Stowarzyszenie posiada niezbędne środki potrzebne do prowadzenia postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 [pic] 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło