II SA/Kr 3485/01
WyrokWSA w Krakowie2006-01-24
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Renata Czeluśniak, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, opierając się jedynie na zaświadczeniu Urzędu Ochrony Państwa i nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania świadków?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Opieranie się wyłącznie na zaświadczeniu Urzędu Ochrony Państwa, bez jego oceny i bez przeprowadzenia innych dowodów, takich jak przesłuchanie świadków, jest niewystarczające do pozbawienia uprawnień kombatanckich.Stan faktyczny
Skarżący J. L. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ uznał, że skarżący w czasie służby w MO brał udział w zwalczaniu oddziału działającego na rzecz suwerenności Polski, co wynikało z zaświadczenia Urzędu Ochrony Państwa. Skarżący wniósł skargę, zarzucając obrazę prawa materialnego i pogwałcenie przepisów k.p.a. przez zatajenie nazwisk świadków i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 3 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego J. L. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit."a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."c" oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich J. L. przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w [...] z [...] .12.1977 r., z tytułu działalności w ruchu oporu od listopada 1942 r. do stycznia 1945 r. oraz walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...] .01.1945 r. do [...] .06.1949 r. podczas służby w M O.
W uzasadnieniu organ podał, że z zaświadczenia Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] lipca 2001 r. wynika, że J. L. w czasie pełnienia służby w organach MO brał udział w zwalczaniu bandy "[...]".
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. L. podniósł, że nie wykonywał żadnych zadań śledczych, operacyjnych i operacyjno-dochodzeniowych wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski.
W dniu 3 października 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] wydał decyzję Nr [...] , którą utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit."a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."c" i art. 25 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach.
W uzasadnieniu organ podał, że J. L. w czasie pełnienia służby w organach MO brał udział w zwalczaniu oddziału "[...]", działającym na rzecz suwerenności i niepodległości Polski, co wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."c" cyt.ustawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie J. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej obrazę art. art. 21 ust: 2 pkt 4 lit."c" ustawy o kombatantach oraz pogwałcenie przepisów kpa przez zatajenie nazwisk przesłuchanych w sprawie świadków, błędną i dowolną ocenę dowodów.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późno zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za zasadną
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.
Skarżący nabył przedmiotowe uprawnienia m.in. z tytułu działalności w ruchu oporu od listopada 1942 r. do stycznia 1945 r.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] pozbawił uprawnień kombatanckich J. L., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit."a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."c" oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o kombatantach, wobec ustalenia, że J. L. w czasie pełnienia służby w organach MO brał udział w walkach z oddziałem "[...]".
Powyższe, zdaniem organu, wynika z zaświadczenia Urzędu Ochrony Państwa z dnia 18 lipca 2001 r., akt kombatanckich ZBoWiD oraz Informatora MSW o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956.
Art. 25 ust.1 cyt. ustawy stanowi, iż osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2, zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt 4.
Zgodnie z art.21 ust.2 pkt 4 c uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która spełniła łącznie następujące przesłanki:
-wiatach 1944-1956
- była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej,
- jeżeli podczas i w związku z tą działalnością
- wykonywała zadania śledcze i operacyjne
- związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Obowiązkiem zatem organu było przeprowadzenie postępowania dowodowego, zmierzającego do stwierdzenia, czy J. L. w latach 1944-1956 będąc zatrudniony i pełniąc służbę w MO podczas i w związku z tą działalnością wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem oddziału, który został uznany za działający na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Ustalenia organu winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji i być oparte na przeprowadzonych przez organ dowodach, które po dokonaniu oceny zostaną przez organ uznane za wiarygodne.
Zaskarżona decyzja nie została wydana po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na wyjaśnienie wszystkich niezbędnych ww. okoliczności sprawy.
Analizując powyżej powołane przez organ dokumenty, podnieść należy, iż z akt kombatanckich ZBoWiD nie wynika, aby skarżący w czasie pełnienia służby w organach MO brał udział w walkach z oddziałem "[...]", a w zaświadczeniu Urzędu Ochrony Państwa z dnia 18 lipca 2001 r. podano, że "w aktach osobowych wymienionego znajduje się charakterystyka z dnia 14 czerwca 1948 r., w której stwierdza się, że "...w dużym stopniu przyczynił się do zlikwidowania band wszelkiego rodzaju (...), przyczyniając się w dużym stopniu do rozbicia bandy "[...]", wniosek z dnia [...] lipca 1972 r. oraz zeznania "świadków" (bez podania ich imion i nazwisk), twierdzących, iż skarżący brał udział w walkach z bandami. Z zaświadczenia tego nie wynika jednak, iż skarżący wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem oddziału "[...]".
Opierając zaskarżoną decyzję jedynie na dowodach z dokumentów, organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte zostały w przepisach art.77-81 kpa. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W przedmiotowej sprawie Kierownik Urzędu wydając decyzję jako organ l instancji oparł się jedynie na zaświadczeniu Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] lipca 2001 r. nie dokonując w żaden sposób jego oceny, w szczególności nie wskazał dlaczego ww. zaświadczenie uznał za wystarczające dla udowodnienia okoliczności faktycznej polegającej na wykonywaniu przez skarżącego zadań śledczych i operacyjnych, w ramach służby w MO, związanych bezpośrednio ze zwalczaniem oddziału "[...]".
Nie uczynił tego również, ponownie rozpoznając sprawę, mimo iż w piśmie z dnia [...] września 2001 r. skarżący podniósł, iż z ww. zaświadczenia nie wynika, aby wykonywał on zadania śledcze, operacyjne i operacyjno-dochodzeniowe wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski, a podane informacje są zbyt ogólnikowe i nieprecyzyjne, aby na ich podstawie został pozbawiony uprawnień kombatanckich.
Zaniechanie przeprowadzenia przez organ dokładnego postępowania wyjaśniającego, w tym nieprzeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków, stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późno zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U., Nr 153, poz. 1270).
Powołane przepisy
art. 25 ust. 2 pkt 1art. 21 ust. 2 pkt 4art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawyart. 138 § 1 pkt 1art. 127 § 3art. 25 ust. 2 pkt 2art. 21art. 97 § 1 ustawyart. 3 § 1art. 134 § 1 ustawyart. 1 ust. 2art. 2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło