II SA/Kr 349/16

WyrokWSA w Krakowie2016-06-17

Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Krystyna Daniel, WSA Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w drodze przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego, może domagać się przekształcenia tego prawa w prawo własności na podstawie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka prawa handlowego, która nie jest spółdzielnią mieszkaniową i której prawo użytkowania wieczystego nie dotyczy udziału w nieruchomości wspólnej związanego z prawem własności lokalu, nie spełnia przesłanek podmiotowych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dodatkowo, nieruchomość była wykorzystywana na cele prowadzenia działalności gospodarczej, co wyklucza jej przekształcenie na podstawie przepisów obowiązujących po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenie TK z 10 marca 2015 r. miało zastosowanie, ponieważ decyzje organów administracyjnych zostały wydane po jego publikacji, a organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa w prawo własności. Prezydent Miasta odmówił przekształcenia, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13), który ograniczył krąg podmiotów uprawnionych do przekształcenia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną interpretację prawa, w szczególności kwestionując zastosowanie wyroku TK ze względu na datę wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody z dnia 27 stycznia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 28 lipca 2015 r., znak [....] , wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 83) oraz art. 104 § 1 k.p.a. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 4759 m2, położonej obręb [....] jednostka ewidencyjna [....] , objętej księgą wieczystą nr [....] na rzecz [....] S.A. w K. W uzasadnieniu organ wskazał, że [....] S.A. w K. złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [....] obr. [....] w dniu 3 listopada 2014 r., a jego uzupełnienie w dniu 23 grudnia 2013 r. Prezydent M. K. postanowieniem z 3 grudnia 2014 r. przedłużył termin do zakończenia przedmiotowego postępowania do dnia 28 lutego 2014 r. ze względu na konieczność dokonania niezbędnych ustaleń, w tym pozyskania operatu szacunkowego ustalającego wartość nieruchomości jako przedmiotu własności i wieczystego użytkowania. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373) orzekł m.in.. że art. 1 ust. 1 i 3 tej ustawy w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 10 marca 2015 r., natomiast jego publikacja w Dzienniku Ustaw miała miejsce dnia 17 marca 2015r. Orzeczenie TK oznacza w praktyce nakaz stosowania przy rozpatrywaniu wniosków przepisów o przekształceniu rozstrzygających o zakresie podmiotowym i przedmiotowym w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji z dnia 28 lipca 2011 r. Obowiązując więc w swoim pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym nowelizacją z 2007 r. ustawa umożliwia dokonanie przekształcenia osobom fizycznym, które 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych (w odniesieniu do tych ostatnich przekształcenie było wyłączone, w razie przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne).Ponadto o przekształcenie mogą wnosić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Organ pierwszej instancji odwołał się również do orzecznictwa, zgodnie z którym przepis uznany przez TK za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie. Dalej w uzasadnieniu wskazano, że ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. weszła w życie dnia 9 października 2011 r. Spółka pn. [....] S. A. z siedziba w K. nie korzysta z uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stosownie do postanowień ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ponieważ znajduje się w kręgu podmiotów, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. Organ wskazał nadto, że w obecnym stanie prawnym podmiot nie mogący zrealizować swojego roszczenia na podstawie ww. ustawy ma możliwość nabycia prawa własności nieruchomości zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. [....] S.A. wniosła w terminie odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej zmiany. Strona skarżąca podniosła, że powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zostało wydane po dacie wszczęcia niniejszego postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości a zatem nie może ono mieć wpływu na jego wynik, zgodnie z jedną z naczelnych zasad prawa polskiego, a to zasadą lex retro non agit. Dodatkowo w odwołaniu podniesiono, iż spółka się powzięła uzasadnione jej zdaniem wątpliwości, czy w przypadku nieuwzględnienia jej odwołania nie będzie uprawniona do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za poniesioną szkodę i utracone zyski w wyniku odmowy wyrażenia zgody przez organy państwowe na wnioskowane przez nią przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W ocenie spółki okoliczności, które miały i mają miejsce w przedmiotowej sprawie, pozwalają na uzasadnioną w ocenie strony konstatację, iż to nie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest niezgodny z Konstytucją, ale działania organów państwa. Wojewoda [....] decyzją z dnia 27 stycznia 2016 r., znak [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, w podstawie prawnej wskazując art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 83) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Wojewody [....] na gruncie niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości okoliczność, iż wnioskodawca, będący osobą prawną (spółką prawa handlowego posiadającą osobowość prawną), nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 3 w związku z ust. 2 (przy uwzględnieniu skutków ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13) lub art. 1 ust. la pkt 2 lub ust. 2 pkt 1 w związku z ust. 4 ustawy przekształceniowej. Jak bowiem wynika z akt sprawy, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] obr. [....] m. K. (z której podziału powstała m.in. objęta niniejszym postępowaniem działka nr [....] )-wraz z prawem własności zlokalizowanych na jej budynków, budowli i urządzeń, zostało nabyte z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo [....] w K. (które następnie zostało przekształcone w [....] S.A. z siedzibą w K. - data rejestracji w KRS: 5 grudnia 2003 r.), co potwierdzono w ostatecznej decyzji Wojewody [....] z 7 marca 1995 r. znak [....] . Przedmiotowa nieruchomość położona była i nadal pozostaje w trenach przemysłowych i wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej ww. przedsiębiorstwa. W związku z powyższym zasadnym jest stwierdzenie, iż przedmiotowe prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości nigdy nie przysługiwało spółdzielni mieszkaniowej i bez wątpienia nie przysługuje ono w stosunku do udziału w nieruchomości gruntowej, z którym związane byłoby prawo własności wyodrębnionego lokalu, a ponadto nieruchomość ta wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z czym słusznie uznano w zaskarżonej decyzji, iż wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystej przedmiotowej nieruchomości w jej prawo własności. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, iż organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, iż w niniejszej sprawie obowiązkiem organu każdej instancji było uwzględnienie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13 - niezależnie od daty wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Nie jest rzeczą organów orzekających w niniejszej sprawie rozstrzyganie kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej Państwa za wydanie aktu normatywnego bądź za działanie jego organów, które w ocenie strony skarżącej spowodowały szkodę i utratę zysków przez spółkę, bowiem należy to do wyłącznej właściwości sądów powszechnych (art. 1 i art. 2 § 1k.p.c. w zw. z art. 417 lub art. 4171 k.c.). Powyższe okoliczności nie mogą mieć wpływu na odmienną od dokonanej powyżej oceny spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. [....] S.A. nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia orzeczenia Wojewody [....] , ewentualnie – uchylenia decyzji organów obu instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia; - naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez szybkie - ale nie wnikliwe, bo z pominięciem wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady - zebranie niepełnego materiału dowodowego w sprawie, - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez uznanie - na podstawie wyłącznie twierdzeń Prezydenta Miasta K. , iż przekształcenie prawa wieczystego jest niemożliwe w obecnym stanie prawnym, - naruszenie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności poprzez jego błędną interpretację. W ocenie strony skarżącej się fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 10 marca 2015 r. wyroku, w którym orzeczono m. in., że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, nie powinien mieć zostać uwzględniony w niniejszym postępowaniu. Przedmiotowe orzeczenie zostało wydane po dacie wszczęcia niniejszego postępowania, a zatem nie może ono mieć wpływu na jego wynik, zgodnie z jedną z naczelnych zasad prawa polskiego, a to zasadą lex retro non agit. Ponadto skarżąca spółka wskazała, iż nie może ponosić konsekwencji zmian w przepisach, które nastąpiły w trakcie trwania postępowania, zwłaszcza, iż przepis zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny funkcjonował przez wiele lat i praktyka urzędów miast i gmin w tym zakresie była ugruntowana i stabilna. Strona skarżąca zauważyła też, że zgodnie z zasadami państwa prawa, organy państwa nie mogą "przerzucić" odpowiedzialności i ryzyka na podmiot prywatny za przedłużające się postępowanie administracyjne. Nie ulega wątpliwości, iż gdyby Prezydent Miasta K. zakończył postępowanie w terminach wynikających z k.p.a., to spółka w dniu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny miałaby już przekształcone użytkowanie wieczyste w prawo własności. W tej sytuacji strona skarżąca powzięła uzasadnione wątpliwości czy, w wypadku nieuwzględnienia jej odwołania, nie będzie uprawniona do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za poniesioną szkodę i utracone zyski w wyniku odmowy wyrażenia zgody przez organy państwowe na wnioskowane przez nią przekształcenie. W zaistniałym stanie faktycznym spółka bez wątpienia poniosła uszczerbek w swoim majątku. Wojewoda [....] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 p.p.s.a. W sprawie kwestią sporną jest zastosowanie do przedmiotowej sprawy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania skarżonej decyzji Wojewody [....] z 27 stycznia 2016 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 28 lipca 2015 r., znak [....] , którą organ I instancji odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 4759 m2, położonej obręb [....] jednostka ewidencyjna [....] , objętej księgą wieczystą nr [....] na rzecz [....] S.A. w K. W ocenie organów, obu instancji podstawą prawną, którą organy były zobowiązane zastosować w rozpatrywanej sprawie były przepisy ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w brzmieniu uwzględniającym treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Wyrok ten został opublikowany w dniu 17 marca 2015 r. (Dz.U. 2015, poz. 373) . W ocenie skarżącej Spółki organy nie wyjaśniły prawidłowo sprawy i błędnie zinterpretowały prawo stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, ponieważ orzeczenie ww. TK z 10 marca 2015 r. nie powinno być uwzględnione w rozpoznawanej sprawie gdyż Spółka złożyła wniosek o przekształcenie prawa w dniu 3 listopada 2014 r., uzupełniając go w dniu 23 grudnia 2014 r. , a zatem należało jako podstawę prawną zastosować przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w brzmieniu nadanym ustawą nowelizując z 28 lipca 2011. r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110). Odnosząc się do powyższego trzeba wskazać, że decyzje organów obu instancji zapadły dniu 28 lipca 2015 (I instancja ) i 27 stycznia 2016 r. (II instancji), a więc po opublikowaniu wyroku TK z 10 marca 2015 r. , w którym orzeczono że: art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. W tym miejscu trzeba też wskazać, że organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, że dokonując oceny skarżonej decyzji pod względem jej zgodności z obowiązującym prawem Sąd uwzględnia stan prawa obowiązujący w dacie wydania decyzji przez Wojewodę [....] tj. w dniu 27 stycznia 2016 r. Zgodnie z przepisem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, wyroki Trybunału Konstytucyjnego mają bowiem moc powszechnie obowiązującą, są ostateczne, a zgodnie z art. 190 ust. 3 ab initio orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Jak wskazano już wyżej podstawę prawną rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji stanowiły przepisy ustawy z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w brzmieniu nadanym wyrokiem TK z 10 marca 2015 r., opublikowanym w dniu 17 marca 2015 r. W obszernym uzasadnieniu tego wyroku, podkreślono, że : "Skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją. Ponadto, na skutek niniejszego wyroku Trybunału, ustawowa podstawa do administracyjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności została wyłączona w odniesieniu do wąskiego kręgu osób fizycznych, którym ustawodawca w przepisach poprzedzających wejście w życie ustawy nowelizującej z 2011 r. nie przyznał możliwości żądania przekształcenia. A contrario, zachowuje podstawę prawną uwłaszczenie osób fizycznych na podstawie wcześniejszych ustaw z 1997, 2001 i 2003 r., a także uwłaszczenie przewidziane w ustawie o przekształceniu z 2005 r. w jej pierwotnym zakresie i w zakresie ukształtowanym ustawą nowelizującą z 2007 r. Jednym ze skutków ustawy nowelizującej z 2011 r., który miał wpływ na stwierdzenie przez Trybunał zakresowej niezgodności kwestionowanego przepisu z art. 165 ust. 1 Konstytucji, było zniesienie końcowego terminu występowania przez zainteresowanych z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Termin ten przewidziany był w art. 1 ust. 5 ustawy o przekształceniu z 2005 r., w jej brzmieniu sprzed przyjęcia ustawy nowelizującej z 2011 r., który to przepis został uchylony przez art. 2 pkt 1 lit. f ustawy nowelizującej z 2011 r. Trybunał nie oceniał jednak konstytucyjności przepisu znoszącego termin końcowy, gdyż wnioski gmin w ogóle nie dotyczyły przepisów ustawy nowelizującej 2011 r. W konsekwencji, co wydaje się oczywiste, wyrok Trybunału - stwierdzający niekonstytucyjność określonego zakresu art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. - nie "wskrzesza" uchylonego w wyniku nowelizacji ust. 5. Trybunał nie może przywrócić terminu, który był przewidziany w uchylonym przepisie, ani - co tym bardziej oczywiste - nie ma kompetencji do określenia nowego terminu końcowego, ograniczającego składanie wniosków o uwłaszczenie." Konkludując, wobec wskazanych zmian wprowadzonych wyrokiem TK z 10 marca 2015 r. wyłączona została możliwość wystąpienia o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez osoby prawne inne niż spółdzielnie mieszkaniowe. Skutecznie z takim żądaniem mogą bowiem wystąpić jedynie: 1. osoby fizyczne będące w dniu 25. 10. 2015 r. użytkownikiem wieczystym zabudowanej nieruchomości na cele mieszkaniowe lub zabudowanej garażem, albo przeznaczonej pod tego rodzaju zabudowę oraz osoba fizyczna będąca w tym dniu użytkownikiem nieruchomości rolnej (zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu); 2. osoba fizyczna będąca w dniu 13 .10. 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskała: a) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz SP na podstawie innych tytułów przed 5.12. 1990 r.; b) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26. 10. 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy -Dz. U. Nr 50, poz.279, ( art. 1 ust. 1a ustawy); 3. właściciele lokali (osoby fizyczne i prawne) których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, pod warunkiem, że ich prawo użytkowania wieczystego spełnia warunki określone w punkcie 1 (art 1 ust. 2 pkt 1 ustawy) ; 4. spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, pod warunkiem, że ich prawo użytkowania wieczystego spełnia warunki określone w p. 1; (art 1 ust. 2 pkt 2 ustawy); 5. osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób wymienionych powyżej oraz osoby prawne będące następcami prawnymi osób prawnych, o których mowa w p. 3 i 4 powyżej. Należy podkreślić, ze przywołany wyżej wyrok TK w sentencji jednoznacznie wskazuje jakie przepisy i w jaki zakresie uznaje za niekonstytucyjne, natomiast w uzasadnieniu b. obszernie i wnikliwe wyjaśnia racje podjętego rozstrzygnięcia. Nadto trzeba wskazać, że w świetle normy z art. 190 Konstytucji RP nieuwzględnienie w podstawie prawnej skarżonej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. stanowiłoby w ocenie Sądu w składzie orzekającym - naruszenie prawa. Mając powyższe na uwadze należy zatem jednoznacznie ustalić czy podmiot występujący z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mieści się w katalogu podmiotów legitymowanych do występowania z takim wnioskiem, oraz następnie - czy nieruchomość objęta wnioskiem należy do jednej z kategorii nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w brzmieniu sprzed wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej z 28 lipca 2011 r.tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżonej decyzji. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą wystąpić aby możliwe było przekształcenie na wniosek [....] S. A. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [....] obr. [....] jed. [....] stanowiąca własność Skarbu Państwa w prawo własności. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca jako spółką prawa handlowego spełnia kryterium osoby prawnej, nie jest natomiast spółdzielnią mieszkaniową. W rozpatrywanej sprawie nie zostało też spełnione kryterium przedmiotowe, dotyczące nieruchomości wnioskowanej do przekształcenia. Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] obr. [....] m. K. , z której w wyniku podziału powstała m.in. objęta niniejszym postępowaniem działka nr [....] , wraz z prawem własności zlokalizowanych na jej budynków, budowli i urządzeń, zostało nabyte z mocy prawa w dniu 5 grudnia 1990 r., przez Przedsiębiorstwo [....] w K. Przedsiębiorstwo to następnie zostało przekształcone w spółkę "[....] S.A. z siedzibą w K. - data rejestracji w KRS: 5 grudnia 2003 r., co znajduje potwierdzenie w ostatecznej decyzji Wojewody [....] z 7 marca 1995 r. znak [....] . Wnioskowana do przekształcenia nieruchomość położona była i nadal jest w terenach przemysłowych, wykorzystywana była na cele prowadzenia działalności gospodarczej ww. przedsiębiorstwa. Oznacza to, że nie można uznać, iż przedmiotowe prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości przysługiwało spółdzielni mieszkaniowej, nie można także uznać, że prawo użytkowania przysługuje w stosunku do udziału w nieruchomości gruntowej, z którym związane byłoby prawo własności wyodrębnionego lokalu. Należy przy tym wskazać, że szczegółowe ustalenia dotyczące sposobu wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości zawiera przedłożony do administracyjnych akt sprawy operat szacunkowy przedmiotowej nieruchomości sporządzony na zlecenie Urzędu M. K. w grudniu 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego P.T. – nr upr. [....] . Z poczynionych przez rzeczoznawcę ustaleń jednoznacznie wynika, że przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana na cele prowadzenia działalności gospodarczej (znajdujące się na niej zabudowania to: hala przyczep, warsztat naprawczy ciągników, magazyn tlenu, inny budynek niemieszkalny a także wiaty, i zbiornik p.poż). W związku z tym w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące i mało wnikliwe wyjaśniania stanu faktycznego i oparcie się wyłącznie na "twierdzeniach Prezydenta M. K. " nie zasługują na uwzględnienie. Jak wskazano wyżej całkowicie niezasadny jest zarzut błędnej interpretacji przepisów ustawy z uwzględnieniem wyroku TK z 10 marca 2015 r. Zarzut dotyczący ewentualnych roszczeń odszkodowawczych nie mieści się w zakresie rozpatrywanej sprawy. Odnosząc się do zastrzeżeń wskazujących na naruszenie ogólnej zasady szybkości postępowania (art. 12 ust. 2 kpa) należy wskazać, że zarzut ten nie ma wpływu na ocenę legalności skarżonej decyzji w niniejszej sprawie, a nadto trzeba zważyć, że strona skarżąca co prawda złożyła wniosek w dniu 3 lipca 2014 r., nie złożyła jednak skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, a nadto w piśmie z 2 kwietnia 2015 r. skierowanym do Urzędu M. K. zawarła wniosek o przesunięcie terminu wydania decyzji I instancji o 6 miesięcy czyli do 31 października 2015 r. ze względu na: "wewnętrzne procedury podjęcia decyzji o wykupie tej działki i pozostałych działek (uchwały Rady Nadzorczej i walnego zgromadzenia Akcjonariuszy) oraz wysokość obciążeń finansowych, jakie się z wykupem wiążą", co wskazuje, że nie była zainteresowana szybkim zakończeniem sprawy w postępowaniu przez organem I instancji . Biorąc wszystko powyższe pod uwagę Sąd oddalił bezzasadną skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło