II SA/Kr 350/03

WyrokWSA w Krakowie2006-08-01

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Małgorzata Brachel-Ziaja, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych przy fundamentach budynku, wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest zgodna z prawem, jeśli postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady czynnego udziału stron?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Organy nie zapewniły stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów ani nie umożliwiły im udziału w czynnościach procesowych. Ponadto, organ odwoławczy przedwcześnie umorzył postępowanie, nie rozpatrując wszystkich istotnych kwestii. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych prowadzonych przy fundamentach budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie o wstrzymaniu robót i decyzję nakazującą zaniechanie dalszych prac. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że prace nie stanowiły robót budowlanych w rozumieniu Prawa Budowlanego. Skarżący B.Ł. kwestionował prawidłowość postępowania odwoławczego, zarzucając naruszenie zasady czynnego udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi B.; Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w związku z treścią protokołu przyjęcia strony z dnia [...].2002r ., w którym odnotowano wniosek B.Ł. o szybie wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę odstępstw przy nadbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] oraz jego oświadczenie dotyczące prowadzenia po terminie wizji przez J. P. robót budowlanych w piwnicy budynku, którym towarzyszy wywożenie dużych ilości gruzu, polegających prawdopodobnie na skuwaniu fundamentów, co grozi katastrofą budowlaną. Postanowieniem z dnia [...].2002r., znak [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - Powiat Grodzki, na podstawie art. 50 ust. l pkt l i 2, art. 80 ust. 2 pkt l, art. 83 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994 r Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r Nr 106, póz. 1126 z późn. zm. ) oraz art. 123 k.p.a. - orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przez inwestora J. P. , polegających na odkopywania i odkrywaniu fundamentów w budynku przy ul. [...] w [...] - w terminie natychmiastowym, jak również nakazał wyżej wymienionemu wykonanie robót zabezpieczające, poprzez zasypanie odkopanych fundamentów warstwami żwiru lub pospółki i zagęszczenie poprzez ubicie, pod nadzorem osoby uprawnionej, a także ich skutecznie zabezpieczenie przed dostępem osób trzecich. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego - Powiat Grodzki w dniu [...].2002r. przeprowadził na wniosek współwłaściciela posesji rutynową kontrolę w terenie budynku przy ul. [...] w [...]. Jak wynika z protokołu oględzin w piwnicy budynku prowadzone są roboty budowlane przez współwłaściciela J. P. , bez decyzji pozwolenia na budowę ani zgłoszenia oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Roboty te polegają na wybieraniu ziemi przy ścianach nośnych w pomieszczeniu piwnicy przynależnej do J. P. oraz odkrywaniu fundamentów. Przy ścianie wewnętrznej, nośnej, środkowej ziemia została wybrana i odsłonięty został fundament na długości 2,5 m. Roboty te wykonywane są bez nadzoru osób uprawnionych i mogą powodować zagrożenie dla statyki całego obiektu. Jak wynika z protokołu ze spotkania w Inspektoracie dnia [...].2002r., w sprawie przedmiotowego budynku, uczestniczące w nim osoby Uprawnione - tj. dr inż. architekt B.S. i rzeczoznawca budowlany z listy wojewody mgr inż. J. W. - określiły sposób wykonania koniecznych robót zabezpieczających budynek przed ewentualną katastrofą budowlaną w związku z zabezpieczających budynek przed ewentualną katastrofą budowlaną w związku z wykonanymi robotami przy fundamentach. Decyzją Nr [...] z dnia [...].2002r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - Powiat Grodzki, na podstawie art. 51 ust. l pkt l, art. 80 ust. 2 pkt l, art. 83 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r Nr 106 póz. 1126 z późn. zm. ) oraz art. 104 k.p.a. nakazał inwestorowi J.P. zaniechanie robót budowlanych prowadzonych przy fundamentach, odkopywania i odkrywania fundamentów w budynku przy ul. [...] w [...] w terminie natychmiastowym, informując nadto w osnowie iż przedmiotowa decyzja rozstrzyga i kończy postępowanie administracyjne w ten sposób, że nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych oraz jest dokumentem, na podstawie którego inwestor ma prawo złożyć wniosek w Wydziale Architektury, Geodezji i Budownictwa o wydanie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, oraz że podlega ona wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji W uzasadnieniu decyzji powtórzono ustalenia zawarte w powołanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] 2002r., znak [...] , wskazano na fakt jego wydania oraz treść rozstrzygnięcia, jak również wyjaśniono, że w związku z powyższym, niniejszą decyzją nakazuje się zaniechanie dalszych robót budowlanych przy realizacji przedmiotowej inwestycji, do chwili uzyskania stosownej decyzji z Wydziału Architektury, Geodezji i Budownictwa. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego -Powiat Grodzki Nr [...], z dnia [...].2002r., znak [...] w niósł w terminie odwołanie J. P., który domagał się jej uchylenia przekazania sprawy organowi pierwszej instancji celem jej połączenia z decyzja Nr [...] i rzetelnego przeprowadzenia. J. P. podnosił , że obie wyżej wymienione decyzje zostały wydane w oparciu o fałszywe dowody, które szczegółowo opisywał w odwołaniu, a także zarzucał naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. z uwagi na niezawiadomienie go o postępowaniu wszczętym w przedmiotowej sprawie na wniosek B. Ł. — w współwłaściciela nieruchomości w [...] części oraz jego prowadzenie bez skarżącego i jego żony jako współwłaścicieli , którym przysługuje udział wynoszący [...] części. Odwołujący się wskazywał na nieprawidłowości popełnione przez B. Ł. przy samowoli budowlanej, w tym niewykonanie podbić fundamentów, co doprowadziło do powstania stanu zagrożenia dla życia ludzi i mienia. W dalszych wywodach odwołujący się polemizował z ustaleniem zawartym w decyzji Nr [...] z dnia [...].2002r. , a także wskazywał na tendencyjność uzasadnienia decyzji Nr [...] przejawiającą się w pominięciu opinii technicznej rzeczoznawcy dr inż. B. S., celowym niewykonaniu w czasie wizji inwentaryzacji fundamentów, nieodniesieniu się do zawiadomienia dotyczącego wykonywania przez B. Ł. przed wizją dnia [...] .2002r. robót budowlanych polegających na wykopaniu ziemi na długości 3,5 m przy ścianie środkowej w piwnicy nr 6 w celu dokonania odlewki betonowej dla wykazania faktu podbicia fundamentów. Skarżący zarzucał nadto naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § l, 79 §3 i art. 107 §3 k.p.a. oraz obrazę art. 5 Prawa budowlanego, które wiązał ze stwierdzeniem zawartym w decyzji z 4.06.2002r., jak również żądał wydania zgodnie z sugestiami zawartymi w decyzji WINB z dnia [...].2000r., na podstawie art. 50 i 51 kompleksowej decyzji w sprawie doprowadzenia obiektu przez B.Ł. do stanu zgodnego z udzielonym pozwoleniem na budowę, bez rozbijania problemu na różne tematy. J.P. wskazywał na bezczynność organu pierwszej instancji po uchyleniu decyzji Nr [...] decyzja WINB z dnia [...].2000r., na wyniki wizji z dnia [...].2001 r. oraz treść ekspertyzy dr inż. B.S. i inż. J. K., z której jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek znajduje się w stanie zagrożenia z uwagi na niewykonanie przez B. P. wzmocnień fundamentów, przy czym podkreślał iż w czasie wizji PINB nie wnosił do wykonania odkrywek fundamentów żadnych zastrzeżeń oraz nie domagał się ich zabezpieczenia . Na rozprawie w dniu [...] 2002r., kiedy to skarżący zażądał kontroli kanalizacji, PINB wydał B. Ł. oraz skarżącemu polecenie wykonania większych odkrywek, na dzień 26.03.2002r. wyznaczono termin kolejnych oględzin, co wynika ze stosownej urzędowej notatki. W czasie tych oględzin również stwierdzono brak podbicia fundamentów, oceniając odkrywki ponownie jako za małe, natomiast również wówczas nikt nie kwestionował faktu wykonania odkrywek. Dopiero gdy został udowodniony brak podbicia fundamentów, co potwierdzili również na rozprawie dnia [...].2002r. J.W. i J. K., B. Ł. oszczerczo oskarżył odwołującego się o skuwanie fundamentów, ciesząc się przychylnością urzędników. J.P. w obszernych wywodach przedstawiał faktyczny stan sprawy, odmienny od ustalonego w zaskarżonej decyzji, zwracał uwagę na potwierdzające jego stanowisko dowody, zaś do odwołania załączył zdjęcia obrazujące wykonane odkrywki. Decyzją z dnia 8.01.2003r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 105 §1 oraz art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm. ), po rozpatrzeniu odwołania J. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w - Powiat Grodzki Nr [...] z dnia [...].2002r. , znak [...] - uchylił zaskarżoną decyzję i umarzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano na treść zaskarżonej decyzji oraz odwołania, w którym J.P. twierdził, że nie prowadził robót odkrywkowych fundamentów budynku oraz podnosił szereg kwestii związanych z postępowaniem dotyczącym stanu technicznego budynku, prowadzonym przez organ pierwszej instancji jako sprawa o znaku [...]. Jak wyjaśniono dalej ,przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie są prace prowadzone przez J. P. przy fundamentach budynku, które organ pierwszej instancji zakwalifikował jako roboty budowlane. Organ odwoławczy prowadząc postępowanie znak [...] w sprawie stanu technicznego budynku, w dniu [...] 2002r. dokonał jego oględzin, podczas których stwierdzono, że w piwnicy użytkowanej przez J. P. przy ścianie konstrukcyjnej wewnętrznej budynku, co około 1,50 m zostały usunięte 4 ceramiczne płytki posadzkowe ( o wymiarach 20 x 20 cm), celem dokonania odsłonięcia fundamentu tej ściany. Podjęcie przez organ pierwszej instancji działań administracyjnych w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego w odniesieniu do tych prac i zakwalifikowanie ich jako robót budowlanych pozbawione było podstawy prawnej, ponieważ zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie żaden z rodzajów wymienionych wyżej robót budowlanych nie był wykonywany, tryb postępowania określony przepisami art.50 i 51 Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego ( dotyczącym nakazania rozbiórki ., Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest niezgodna z prawem jako wydana bez podstawy prawnej, co celem wyeliminowania jej z obiegu prawnego uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 138 §1 pkt 2 L.p.a., a także umorzenia postępowania organu pierwszej instancji stosownie do art. 105 § l k.p.a. Ponadto w uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że argumenty wniesionego przez J.P. odwołania dotyczące stanu technicznego budynku, zostaną uwzględnione w odrębny postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego stopnia podstawowego i wojewódzkiego. Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8.01.2003r., znak [...] B. Ł. domagał się jej uchylenia jako wydanej niezgodnie z prawem B. Ł. podnosił, że organ drugiej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołuje się na oględziny z dnia 10.10.2002r., o których to oględzinach dotyczących sprawy odwołania się od decyzji Nr [...] wydanej przez PINB w [...] skarżący nie był powiadomiony i nie brał w nich udziału, a powyższe podważa merytoryczną stronę skarżonej decyzji. W dniu [...].2002r. odbyła się na terenie nieruchomości rozprawa administracyjna, ale dotyczyła ona prowadzonego przez MWINB postępowania odwoławczego od decyzji [...] dotyczącej zupełnie innej kwestii, co wyraźnie zostało określone w wezwaniu na tą rozprawę. Skarżący wskazywał nadto, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie iż usunięte były tylko cztery płytki w podłodze odzwierciedla stan piwnicy w dniu [...].2002r. i nie może być porównywany ze stanem z dnia [...].2002r., opisanym w protokole oględzin, postanowienie z daty [...].2002r. wyraźnie określa rodzaj i zakres prac jakie ma wykonać J.P., a wobec powyższego twierdzenie w zaskarżonej decyzji, że nie były prowadzone prace budowlane jest jakimś nieporozumieniem albo manipulacją. Zaskarżona decyzja jest niezgodna z logiką i prawem bowiem zadaniem PINB jest przeciwdziałanie nielegalnym pracom budowlanym i zapobieganiu zagrożeniom ( katastrofom budowlanym ), z czym sprzeczne jest anulowanie i wycofanie z obiegu prawnego przez drugą instancję decyzji wstrzymującej nielegalne prace przy fundamentach, których dalsze prowadzenie nieuchronnie prowadziło do katastrofy budowlanej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenia, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy J. P. i J. S. – P. wnosili o oddalenie skargi podtrzymując twierdzenia podnoszone w pismach J. P. z dat [...].2004. i [...].2005r, gdzie w obszernych wywodach przedstawiono okoliczności związane z samowolnym wzniesieniem przez B. P. czwartego piętra w budynku przy ul. [...] w [...] prowadzeniem nadbudowy trzeciego pietra z odstępstwami od projektu, a także świadczące o nieprawidłowości ustaleń decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, na które wskazywano już w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej* przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a. ) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. -następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego, co w niniejszej sprawie oznacza powinność zbadania prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji. Mając na uwadze treść opisanych wyżej orzeczeń, okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, skargę należy uznać za zasadną wobec skuteczności podnoszonych w niej zarzutów, a także z uwagi na wystąpienie innych uchybień, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja, a także poprzedzając ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - Powiat Grodzki Nr [...], z dnia [...].2002r., znak [...] nie mogą zostać uznane za odpowiadające prawu albowiem zostały one wydane z naruszeniem przewidzianej w art. 10 § l k.p.a. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, z której wynikają dla organu dwojakiego rodzaju obowiązki. Pierwszy z nich - to obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, drugi - to obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań , zaś ich korelatem są stosowne uprawnienia stron, realizowana w poszczególnych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Ograniczając szczegółowe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy na prawa stron : do uzyskania zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), do przeglądania akt sprawy (art. 73-74 k.p.a.), do zgłaszania wszelkich dowodów (art. 75, art. 78, art. 90 § 2 pkt l, art. 95 k.p.a.), do uczestnictwa w przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych, uczestniczenia w oględzinach (art. 79 § 1-2 k.p.a. , art. 90 i n. ). Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym rozciąga się na postępowanie przed organami administracji I i II instancji, a jej naruszenie jest kwalifikowaną wadą procesową i stanowi podstawę do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sprawie o wznowienie postępowania na wniosek strony, niezależnie od tego, czy miało wpływ na treść decyzji ( tak. wyrok NSA z dnia 26.01.1999 r., III SA 979/98, niepubl. i wyrok NSA z dnia 4.04.1997 r., III SA 1795/95, niepubl. powołane w komentarzu do art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005). Z art. 10 § 2 k.p.a. wynika wyjątek pozwalający na odstąpienie od powyższej zasady, który warunkowany jest spełnieniem łącznie dwu przesłanek w postaci konieczności załatwienie sprawy niecierpiącej zwłoki oraz wystąpienia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego lub groźby powstania niepowetowana szkody materialnej. Dopuszczalność prowadzenia postępowania z wyłączeniem zasady czynnego udziału stron na podstawie art. 10 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady ogólnej i jako wyjątek podlega wykładni ścieśniającej. Kontrolę nad stosowaniem omawianego wyjątku zapewnia przepis art. 10 § 3 k.p.a., który zobowiązuje organ administracji do utrwalenia w formie adnotacji przyczyn niedopuszczenia strony do czynnego udziału w postępowaniu lub w określonych jego stadiach. W adnotacji należy wskazać, jakie konkretne okoliczności faktyczne stanowiły w danej sprawie zagrożenie dla chronionych przepisem dóbr oraz w jaki sposób okoliczności te zostały ustalone (J. Borkowski (w:) Kodeks..., s. 24). Obowiązek sporządzenia adnotacji nie zwalnia organu od wskazania tych okoliczności w uzasadnieniu decyzji (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 95). Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że oględziny dnia [...].2002r. w sprawie prowadzenia robót budowlanych dotyczących fundamentów budynku przy ul. [...] w [...] zostały przeprowadzone bez zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania i terminie oględzin. W aktach sprawy brak dowodu doręczenia wydanego w ich następstwie postanowienia z dnia z dnia [...].2002r., znak [...] uznanej przez organ pierwszej instancji za stronę postępowania J. S. – P., a także dowodów doręczenia którejkolwiek ze stron - do których zaliczono nadto J. P. i B. Ł.- zawiadomienia daty [...] 2002r. o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, co nie przeszkodziło organowi pierwszej instancji w wydaniu decyzji Nr [...] z dnia [...].2002r. , znak [...]. W aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów stwierdzających fakt i przyczyny odstąpienia przez organ pierwszej instancji od realizacji zasady przewidzianej w art. 10 §1 k.p.a. , a wskazane okoliczności nie wynikają również z uzasadnienia powyższej decyzji. Organ pierwszej instancji nie zawiadamiał stron o wniesieniu przez J. P. odwołania z daty [...] 2002r., jak również nie doręczył im do wiadomości kierowanego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wraz z aktami sprawy pisma z dnia [...].2002r., w którym stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a. Również organ drugiej instancji przed wydaniem decyzji z dnia 8.01.2003r., znak [...] nie zawiadomił stron o wszczęciu postępowania odwoławczego, o złożeniu w jego toku pism o podejmowanych w nim czynnościach dowodowych, a przed zaskarżonej decyzji nie umożliwił im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyżej wskazane istotne uchybienia nie są jedyne, zaś dalsze popełnione w niniejszej sprawie mają związek z naruszeniem przez organ pierwszej i drugiej instancji przepisów art. 107 § l i 3 k.p.a. oraz przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nadto zasad proceduralnych z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § l k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, a także przewidziany w art. 107 § l i 3 k.p.a. obowiązek zawarcia w decyzji uzasadnienie faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sygnalizowane wyżej naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 107 § l i 3 k.p.a polega na braku uzasadnienia prawnego, za które nie można uznać powołania w osnowie decyzji określonych przepisów prawa, bez przytoczenia ich brzmienia, a także w miarę potrzeby dokonania wykładni czy wyjaśnienia sposobu zastosowania tych regulacji. Widoczne uchybienia przez organ drugiej instancji obowiązkom wynikającym z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. 107 § l i 3 k.p.a. wiąże się z pominięciem w postępowaniu szeregu dowodów oferowanych w odwołaniu dla ustalenia istotnego stanu faktycznego, względnie wyjaśnieniem przyczyn odstąpienia od ich realizacji, oraz z brakiem oceny materiału zgromadzonego przez organ pierwszej instancji. O ile na tle wyżej wskazanych uchybień proceduralnych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...].2002r. , znak [...], o tyle przy sygnalizowanych wadliwościach oraz dalszych występujących w postępowaniu odwoławczym umorzenie postępowania z przyczyn wskazanych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy uznać za przedwczesne. Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zstępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, a ocena zastosowania prawa materialnego aktualna możliwa jest dopiero w sytuacji dokonania przez organ ustaleń w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności oraz treść art. 145 §1 pkt l b - c p.p.s.a., a także co do kosztów postępowania art. 200 p.p.s.a,, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, przy czym rzeczą organu administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie jej przeprowadzenie z zachowaniem wszelkich przepisów proceduralnych stanowiących gwarancję zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz wydanie rozstrzygnięcia uwzględniającego wymogi formalne i merytoryczne decyzji . Dodatkowo wskazać należy na brak w aktach administracyjnych dowodów pozwalających na ustalenie stanu prawnego nieruchomości , której częścią składową jest przedmiotowy budynek, mających istotne znaczenia dla ustalenia kręgu stron i wykonania przez organy administracji publicznej obowiązków wynikających z . art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Uwzględniając iż wskazana okoliczność jest pomiędzy stronami i uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego bezsporna, powyższe uchybienie nie miało decydującego wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku, niemniej jednak przy ponownym rozpoznaniu sprawy jej akta należy uzupełnić o dowody również i w tym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło