II SA/Kr 350/08
WyrokWSA w Krakowie2008-09-03
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien umorzyć postępowanie, gdy strona domaga się ponownego rozpoznania sprawy, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, a wniosek można zakwalifikować jako próbę wzruszenia tej decyzji w trybie art. 154 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., gdy strona domagała się ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a jej wniosek został zakwalifikowany jako próba uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Ponowne rozpatrzenie sprawy w takiej sytuacji prowadziłoby do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez ponowne rozstrzygnięcie sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną.Stan faktyczny
Skarżący J.K. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich, jednak jego wniosek został odrzucony decyzjami administracyjnymi. Po stwierdzeniu przez WSA nieważności poprzednich decyzji z powodu ponownego rozstrzygnięcia sprawy, organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do wskazania trybu postępowania, na podstawie którego chce wzruszyć ostateczną decyzję. Skarżący nie wskazał trybu, w związku z czym organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzja [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne zakończone decyzją Kierownika Urzędu z [...] Nr [...].
Organ l instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że decyzją z [...]. utrzymaną w mocy decyzją z [...]. Kierownik Urzędu odmówił J.K. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie NKWD w okresie od września 1939 r. do [...] 1940 r. Decyzją z [...] Nr [...] organ orzekający odmówił uchylenia w/w decyzji na podstawie art. 154 kpa.
Organ l instancji wskazał, że [...] maja 2006 r. do Urzędu wpłynęło pismo J.K. , z którego treści wynikało, że był to wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa.
W myśl art. 154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Decyzją z [...] utrzymaną w mocy decyzją z [...] Kierownik Urzędu ponownie odmówił uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1286/06 stwierdził nieważność decyzji z [...] utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...]., ponieważ zaskarżona decyzja zawierała istotną wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W tym stanie rzeczy zdaniem sądu organ administracji - w przypadku zakwalifikowania wniosku strony jako kolejnego podania o podjęcie decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa - powinien podjąć rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją.
Pismem z [...] października 2007 r. organ I instancji zwrócił się do strony o
wskazanie trybu postępowania administracyjnego, na podstawie którego żądał wzruszenia decyzji ostatecznej. Wprawdzie strona udzieliła odpowiedzi na w/w zapytanie pismem z [...] października 2007 r., jednakże nie wskazała żadnego z art. wymienionych w piśmie Urzędu. Z uwagi na powyższe stosownie do art. 235 kpa podanie strony z [...] kwietnia 2006 r. zostało zakwalifikowane jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa.
Dlatego też mając na uwadze powyższe organ l instancji zgodnie z art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył J.K. , który nie zgodził się z wydaną przez organ l instancji decyzją.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...]. znak: [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję własną z [...]. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że kolejna decyzja podjęta przez Kierownika Urzędu w trybie art. 154 § 1 kpa byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy administracyjnej istnieje w sytuacji, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż organ wydając kolejną decyzję na wniosek strony w trybie art. 154 kpa orzekłby po raz drugi (w tym samym trybie) w tej samej sprawie administracyjnej. Organ II instancji wskazał bowiem, iż organ l instancji rozpatrywał już wniosek strony o rozpoznanie sprawy w trybie art. 154 kpa i decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
W ocenie organu II instancji nie budzi wątpliwości tożsamość sprawy, tak podmiotowa, jak i przedmiotowa. Taki sam jest również stan faktyczny sprawy. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa organ administracyjny umarza postępowanie, jeśli stało się ono z jakiejkolwiek przy czyny bezprzedmiotowe. Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa jest bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18.04.1995 r. sygn. akt SA/Łd 2424/94).
Organ odwoławczy podał, że przedmiotem postępowania przewidzianego w art. 154 kpa jest sprawa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Jest to nowa sprawa administracyjna. Nie jest możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji (...) z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania. Byłoby to w istocie wydanie drugiej decyzji w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 31.03.2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 278/04).
W wyroku z 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1286/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż w przypadku zakwalifikowania wniosku strony jako kolejnego podania o podjęcie decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa - organ powinien podjąć rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania w sprawie.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.K. i. Skarżący w obszernej skardze szczegółowo opisał swoje przeżycia z okresu II wojny światowej. Skarżący wskazał, że w okresie komunizmu był szykanowany i z tego powodu domaga się przyznania mu uprawnień kombatanckich. Nadto wskazał na swoje żydowskie pochodzenie i związane z tym prześladowania.
Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby organy administracji wydając zaskarżone decyzje naruszyły przepisy prawa materialnego, czy przepisy postępowania administracyjnego w stopniu przesądzającym o niezgodności z prawem tych decyzji.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z [...]. znak: [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją z [...] znak: [...] odmówił przyznania uprawnień kombatanckich skarżącemu J. K.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie jego sprawy. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] znak: [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] znak: [...] utrzymał wcześniejszą decyzję z [...] o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 5 lipca 2007 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1286/06 stwierdził nieważności decyzji Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] oraz z [...] Sąd stwierdził bowiem, że zaskarżone decyzje są obarczone istotnymi wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, polegającym na ponownym rozpoznaniu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej winien ustalić dokładnie czego w swoich pismach domaga się skarżący. Zakwalifikowanie bowiem jego wniosku jako kolejnego podania o podjęcie decyzji trybie art. 154 § 1 kpa winno skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją.
Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 5 lipca 2007 r. zwrócił się do skarżącego o wskazanie trybu postępowania administracyjnego, na podstawie którego zażądał on wzruszenia decyzji ostatecznej, przy czym organ bardzo szczegółowo przedstawił, wraz z powołaniem odpowiednich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tryby wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. Skarżący w odpowiedzi na zapytanie Kierownika Urzędu wniósł pismo z [...] października 2006 r., w którym jednak nie wskazał na podstawie którego trybu postępowania administracyjnego domaga się wzruszenia decyzji ostatecznej.
Organ administracji publicznej zakwalifikował, zatem pismo skarżącego jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa i wydał zaskarżone decyzje o umorzeniu postępowania administracyjnego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Należy stwierdzić, że organ administracji publicznej prawidłowo zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku z 5 lipca 2007 r. ustalił, że skarżący domaga ponownego rozpoznania jego sprawy na podstawie art. 154 kpa. Organ administracji publicznej nie może wydać nowej decyzji w tej samej sprawie bez wzruszenia poprzedniej. Orzekanie bowiem przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną stanowi podstawę stwierdzenia nieważności postępowania. Tymczasem decyzja Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]. jest decyzją ostateczną, która nie została wzruszona poprzez stwierdzenie jej nieważności, czy też wznowienie postępowania w sprawie.
Dlatego też Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA z 1996, nr 2, s. 80).
Jednocześnie należy zaznaczyć, że skarżący może wnieść o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jeżeli w sprawie pojawią się nowe dowody poprzednio nieznane organowi rozpoznającemu sprawę. Jak wynika z analizy akt postępowania administracyjnego skarżący nie dostarczył Kierownikowi Urzędu zaświadczenia z Żydowskiego Instytutu Historycznego z [...]. na okoliczność przebywania w getcie w T.
Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekło jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło