II SA/Kr 351/09
WyrokWSA w Krakowie2009-05-29
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Krystyna Daniel, Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminu, jeśli strona nie była należycie informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz o możliwości złożenia wniosku o wznowienie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 k.p.a.) poprzez brak należytego informowania strony o okolicznościach sprawy i możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji, strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędów popełnionych przez organy, a wniosek o wznowienie powinien zostać rozpoznany w sformalizowanym postępowaniu.Stan faktyczny
T.N. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 2000 r., argumentując, że pozwolenie nie zostało z nią uzgodnione, mimo iż projekt przewidywał przeprowadzenie przyłącza wodnego przez jej działkę. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. T.N. twierdziła, że nie była informowana o postępowaniu i dowiedziała się o decyzji przypadkowo w 2007 r. Sąd uznał, że organy naruszyły zasady postępowania, nie informując należycie strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu M. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: WSA Krystyna Daniel NSA Izabela Dobosz (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi T.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej T.N. kwotę 200.00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Ostateczną decyzją z dnia [...] 2000 r. znak: [...] Wójt Gminy S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i M.K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wg projektu indywidualnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce o nr ewidencyjnym 1 w M. gm. S.
Pismem z dnia 12 grudnia 2007 r. T.N. zwróciła się do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją o pozwoleniu na budowę. We wniosku T.N. podała, że pozwolenie na budowę wydane dla jej sąsiada p. K. nie zostało z nią uzgodnione, mimo, że projekt budowlany przewiduje przeprowadzenie przyłącza wody przez jej działkę. Z pisma Urzędu Gminy w S. z dnia 7 września 2007 r. wynika, że A.K. uzyskał ustne zezwolenie jednego ze współwłaścicieli. Zdaniem wnioskodawczyni sąsiad wszedł na jej działkę bezprawnie, gdyż powinien posiadać pisemną zgodę wszystkich czterech współwłaścicieli. Podkreśliła jednocześnie, że z treścią pozwolenia na budowę zapoznał ją p. M. w dniu 11 lipca 2007 r.
Postanowieniem z dnia [...] 2007 r. znak:[...] Marszałek Województwa [...] na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał Staroście Powiatu M. powyższy wniosek T.N. o wznowienie postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. znak: [...] na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Starosta M. odmówił wznowienia postępowania na żądanie T.N. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wg projektu indywidualnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działce o nr ewidencyjnym 1 w M. gm.S. zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy S. z dnia [...] 2000r. znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że kontrola wniosku o wznowienie postępowania pod względem podmiotowym (tj. czy pochodzi od uprawnionego podmiotu - strony) pozwoliła stwierdzić, że faktycznie T.N. była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] 2000 r. znak: [...]. Jest ona jednym ze współwłaścicieli działki o nr ewidencyjnym 2 w M. , która sąsiaduje bezpośrednio z działką nr 1 tj. terenem budowy. Zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania pozwolenia na budowę przepisami (w 2000 r.) stronami postępowania byli wszyscy właściciele (lub współwłaściciele) nieruchomości przylegających działki na której planowano wzniesienie nowego obiektu budowlanego.
Następnie wniosek poddano kontroli pod względem przedmiotowym tj. czy zawiera przesłanki określone w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Weryfikacja akt sprawy pozwoliła stwierdzić, że faktycznie ponad wszelką wątpliwość wnioskodawczyni bez własnej winy nie brała udziału w/w postępowaniu. A zatem zachodzi okoliczność o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W ostatniej kolejności dokonano kontroli zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. tj. terminu do złożenia podania w sprawie wznowienia postępowania. Zgodnie z przytoczonym przepisem podanie o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała o decyzji. Z dokumentów wynika, że jednoznacznej informacji o wydanym pozwoleniu na budowę Urząd Gminy w S. udzielił T.N. przy piśmie z dnia 25.10.2007 r.
Wnioskodawczyni dwukrotnie we własnych pismach podaje, że w/w pismo z Urzędu Gminy w S. z tą informacją otrzymała w dniu 16 listopada 2007 r. (wzmianka we wniosku do Urzędu Marszałkowskiego oraz w treści pisma złożonego do Starostwa w dniu 29 kwietnia 2008 r.). W dniu 17 grudnia 2007 r. T.N. złożyła do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] wniosek o wznowienie postępowania.
Zgodnie z zasadami dotyczącymi terminów, określonymi w rozdziale 10 k.p.a., aby można było stwierdzić dochowanie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, T.N. powinna była złożyć wniosek o wznowienie najpóźniej w dniu 17 grudnia 2008 r. Gdyby przyjąć, iż strona o przedmiotowej decyzji dowiedziała w dniu 16 listopada 2007 r., wniosek byłby złożony w terminie.
Jednak w ocenie organu I instancji dzień 16 listopada 2007 r. nie jest datą, w której wnioskodawczyni dowiedziała się o przedmiotowym pozwoleniu na budowę. We wniosku z dnia 14 grudnia 2007 r. złożonym do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] T.N. przyznaje, że w dniu 11 lipca 2007 r. odbyło się w Urzędzie Gminy w S. spotkanie z udziałem m. in. przedstawiciela urzędu gminy i panem K. , na którym to dowiedziała się o pozwoleniu. Ponadto wymienia kolejne spotkanie w Urzędzie Gminy w dniu 5 września 2007 r., na którym radca prawny urzędu wyjaśniał sprawę udzielonego pozwolenia. Do wniosku o wznowienie dołączona jest kopia pisma Urzędu Gminy w S. z dnia 7 września 2007 r. znak: [...], w którym zawarta jest również wzmianka o udzielonym pozwoleniu na budowę.
Dowodzi to, że o udzielonym pozwoleniu na budowę T.N. dowiedziała się przed dniem 16 listopada 2007 r., a zatem wniosek o wznowienie postępowania złożyła po upływie wymaganego terminu do jego złożenia. Wobec stwierdzenia, że nie zachowano terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji zobligowany był wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
Od decyzji tej wniosła odwołanie T.N. W odwołaniu podniosła, że zwracając się do Urzędu Gminy pismem z dnia 2.07.2007 r. żądała usunięcia podłączenia instalacyjnego przez jej posesję. Ponadto wskazała, że w chwili obecnej prawo do korzystania z jej działki ma sąsiad, podczas gdy ona sama nie może nawet posadzić drzewka czy wybudować czegoś. Taka sytuacja jest skutkiem złamania prawa przez urzędników przy wydawaniu pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118) Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że decyzja o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. może być wydana m.in. w przypadku, gdy podanie o wznowienie postępowania wniesiono po terminie. We wstępnym etapie badania sprawy organ sprawdza czy podanie czyni zadość wymaganiom do wznowienia postępowania (art. 147, 148 i 145 k.p.a.), a w przypadku rozpoznania negatywnego wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W badanej sprawie, rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania nie dało podstaw do uznania wznowienia postępowania albowiem nie zachowany został termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). W aktach badanej sprawy znajduje się pismo T.N. z dnia 14 grudnia 2007 r. skierowane do Marszałka Województwa [...], złożone w dniu 17 grudnia 2007 r., w którym T.N. napisała m.in., że: "Po moim piśmie z dnia 2.07.2007r. odbyło się spotkanie z udziałem P. M. (przedstawiciel Gminy) P. K. i ja w dniu 11.07.2007r. na tym spotkaniu dowiedziałam się o tym pozwoleniu". Oznacza to, że ustawowy termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął z dniem 11 sierpnia 2008 r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania T.N. złożyła dopiero w dniu 14 grudnia 2008 r., a więc po terminie. Słuszne jest zatem stanowisko organu I instancji zajęte w zaskarżonej decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w piśmie z dnia 2 lipca 2007 r., jakkolwiek skarżąca zwracała się o wydanie kserokopii decyzji o pozwoleniu na budowę, to żądała jedynie usunięcia wykonanego przyłącza wodociągowego przez jej działkę.
Badana decyzja w świetle przepisów ustaw: Kodeks postępowania administracyjnego i Prawo budowlane - nie budzi zastrzeżeń, dlatego nie znaleziono podstaw do jej uchylenia, w myśl żądania wyrażonego w treści odwołania.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T.N. , zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj. art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W oparciu o ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi T.N. wskazała, że podczas toczącego się postępowania administracyjnego skarżąca nie była o nim informowana, nie doręczano jej żadnych decyzji administracyjnych. O fakcie wydania przez Wójta Gminy S. decyzji z dnia [...] 2000 r. skarżąca dowiedziała się przypadkowo, na skutek własnej interwencji w roku 2007 r. Fakt, iż skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w toczącym się postępowaniu, został również ujęty w decyzji Starosty M. z dnia [...] maja 2008 r. Skarżąca nigdy nie została poinformowana, iż może zwrócić się do organu z wnioskiem dotyczącym przywrócenia uchybionego terminu określonego w treści art. 148 k.p.a., co z uwagi na jej sytuację byłoby zasadne.
Ponadto T.N. powołała się na art. 9 k.p.a., zgodnie z którym "organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek". Wymieniony przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Funkcją tej zasady jest nie tylko zapobieżenie, możliwej wskutek nieznajomości prawa, szkodzie, lecz również udzielenie stronom wszechstronnej pomocy. Przepis art. 9 uchyla w odniesieniu do stron i innych osób uczestniczących w postępowaniu zasadę ujemnych konsekwencji nieznajomości prawa w zakresie spraw rozpatrywanych w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z akt sprawy wynika, że pismo T.N. z dnia 12 grudnia 2007 r. adresowane do Marszałka Województwa [...] nie było jej pierwszym pismem w sprawie przeprowadzenia przyłącza wodociągowego przez działkę nr 2 w M. przez p. K. (właściciela sąsiedniej działki nr 1 ) bez jej zgody oraz bez zgody pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości.
Pismem z dnia 2 lipca 2007 r. T.N. zwróciła się do Urzędu Gminy w S. z prośbą o wyjaśnienie tej kwestii. Skarżąca zwróciła się również "o wydanie kserokopii korespondencji w tym temacie (pozwolenia i na jakiej podstawie zostało wydane, planu podłączenia itp.) pomiędzy p. K. i Gminą". Ponadto T.N. zażądała usunięcia przyłącza z jej działki na koszt p. K, gminy oraz przedsiębiorstwa wodociągowego.
Wójt Gminy S. udzielił skarżącej odpowiedzi pismem z dnia 7 września 2007 r. W piśmie poinformowano T.N. o przebiegu przyłącza wody przez działki nr 3 i 2 oraz o zobowiązaniu A.K. "przed wydaniem pozwolenia na realizację budynku" do uzgodnienia przebiegu przyłącza z właścicielami powyższych działek. Stwierdzono również, że "według wyjaśnień zainteresowanego uzyskał ustną zgodę jednego ze współwłaścicieli". Ponadto Wójt Gminy S. wskazał, że pozwolenie dotyczyło budowy domu mieszkalnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi (między innymi przyłącza wody). Wymaga podkreślenia, że w omawianym piśmie nie podano danych pozwalających zidentyfikować o jaką decyzję chodzi (data wydania, numer lub znak decyzji itp.). Poinformowano natomiast skarżącą, że "żądanie usunięcia przedmiotowego przyłącza między innymi przez Gminę jest bezprzedmiotowe".
Skarżąca odniosła się do tego pisma w 3 dni po jego otrzymaniu - pismem z dnia 20 września 2007 r. Kolejne pismo skarżącej w tej sprawie nosi datę 25 września 2007 r., a następne - 10 października 2007 r. Skarżąca zakwestionowała fakt udzielenia zgody przez któregokolwiek ze współwłaścicieli na przeprowadzenie przyłącza przez działkę nr 2 . W pierwszym z wymienionych pism skarżąca podkreśliła, że gmina nie miała prawa zezwalać A.K. na przeprowadzenie przyłącza wody przez tę nieruchomość bez przedłożenia pisemnej zgody wszystkich jej współwłaścicieli. Z tego względu gmina powinna doprowadzić do usunięcia zamontowanego niezgodnie z prawem przyłącza z działki nr 2 . W drugim piśmie T.N. nawiązała do spotkania z sąsiadem i przedstawicielami gminy w dniu 6 września 2007 r. Kolejne pismo zawiera wyraźne stwierdzenie, że "pozwolenie na budowę domu wydane przez Urząd Gminy w S. dla pana A.K. w M. zawiera (...) uchybienia, a polega to na tym, że na etapie wydawania tego pozwolenia nie zostaliśmy powiadomieni przez Urząd Gminy o takim fakcie". Ponadto T.N. podnosi, że "A. K. na etapie projektowania domu z przyłączem wody przez naszą (działkę) nie uzgodnił tego z nami". Na końcu skarżąca zwraca się do Urzędu Gminy "o podjęcie stosownych, prawnych kroków w tym zakresie".
Odpowiadając na opisanej wyżej pisma skarżącej z dnia 20 września, 25 września i 10 października 2007 r. Wójt Gminy w S. pismem z dnia 25 października 2007 r. poinformował o dacie wydania pozwolenia na budowę oraz o znaku tej decyzji. Ponadto stwierdził: "w związku z zarzutem, że nie zostaliście Państwo (Pani oraz pozostali współwłaściciele) zawiadomieni o prowadzonym postępowaniu wyjaśniamy, że na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 3 - 8 uchylenie decyzji nie może nastąpić, jeżeli od dnia ogłoszenia lub doręczenia decyzji upłynęło 5 lat. Z uwagi na to, że pozwolenie na budowę zostało wydane j.w. nie można tej decyzji uchylić".
Opisane postępowania Burmistrza Gminy S. i jego korespondencja z T.N. w przedmiocie przyłącza przeprowadzonego bez jej zgody przez jej posesję na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę budzi poważne zastrzeżenia. Należy podkreślić, że pismo skierowane do Marszałka Województwa [...] zawierało te same zarzuty i wnioski, co wcześniejsze pisma skarżącej skierowane do Urzędu Gminy. W szczególności w żadnym z pism skarżąca nie sformułowała wyraźnie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2000 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę. Natomiast od początku podnosiła, że nie wyrażała zgody na przeprowadzenie przyłącza wodociągowego przez jej działkę i w ogóle nie wiedziała o zamiarze zajęcia jej nieruchomości, a mimo to jej sąsiad uzyskał pozwolenie przeprowadzenie przyłącza po jej działce. Marszałek Województwa [...] nie miał wątpliwości, że pismo to stanowi wniosek o wznowienie postępowania, na co wskazuje jego postanowienie z dnia [...] grudnia 2007 r. o przekazaniu wniosku według właściwości. Natomiast Wójt Gminy S. , który również okazał się organem niewłaściwym, ograniczył się do nieformalnej korespondencji z T.N. , prowadzonej z naruszeniem zasad określonych w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., co w ocenie Sądu doprowadziło do wydania krzywdzącej skarżącą decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Mimo wielokrotnego prezentowania swojego stanowiska w korespondencji z Wójtem Gminy S. , dopiero skierowanie pisma do Urzędu Marszałkowskiego doprowadziło do uznania żądania T.N. za wniosek o wznowienie postępowania i przekształciło nieformalną korespondencję pomiędzy T.N. a organami administracji publicznej w sformalizowane postępowanie, zapewniające skarżącej uprawnienia strony postępowania.
Skarżąca sama twierdzi, że o decyzji z dnia [...] 2000 r. znak: [...] poinformował ją p. M. dnia 11 lipca 2007 r. na nieformalnym spotkaniu z udziałem m. in. przedstawiciela urzędu gminy i panem K. w Urzędzie Gminy w S. Takie poinformowanie nie jest równoznaczne z uzyskaniem wiedzy o decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 148 k.p.a. Wcześniej, bo 2 lipca 2007 r. zwróciła się do Urzędu Gminy o wydanie kserokopii decyzji o pozwoleniu na budowę. Już na tym etapie postępowania należało zgodnie z żądaniem doręczyć jej odpis decyzji oraz pouczyć o możliwości i sposobie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ewentualnie - w razie wątpliwości - w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać T.N. o wyjaśnienie, czy jej pismo stanowi wniosek o wznowienie. Tymczasem Wójt Gminy S. po upływie ponad dwóch miesięcy udzielił odpowiedzi, w której nie podał nawet danych pozwalających na zidentyfikowanie decyzji o pozwoleniu na budowę, nie przesłał skarżącej kopii decyzji o pozwoleniu na budowę, ani też nie podał żadnej podstawy prawnej swojego pisma, co uniemożliwia ustalenie, w jakim trybie udzielono odpowiedzi. Bez względu jednak, jaki był to tryb, organ administracji publicznej naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw (art. 35 i art. 237).
Ponadto skarżąca podnosi, że nieformalnych spotkań w urzędzie odbyło się kilka, jednakże ani faktu tego, ani też przebiegu spotkań w żaden sposób nie udokumentowano. Utrudnia to weryfikację twierdzeń skarżącej, iż w trakcie tych spotkań radca prawny urzędu zapewniał ją, że "sprawa nie jest przedawniona". Okoliczność, że spotkania te odbywały się poza sformalizowanym postępowaniem nie zwalniała organu administracji z obowiązku udokumentowania ich przebiegu w formie notatki urzędowej. Obowiązek taki wprowadza art. 72 k.p.a., który stanowi, że czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. Skoro organ twierdzi, że w trakcie jednego z takich spotkań skarżąca zapoznała się z decyzją o pozwoleniu na budowę, a od tej daty rozpoczął bieg termin do złożenia przez nią wniosku o wznowienie postępowania, niewątpliwie ta okoliczność, mająca znaczenie dla sprawy wznowienia, powinna być w aktach udokumentowana.
Zastrzeżenia budzi również pismo Wójta Gminy S. z dnia 25 października 2007 r., w którym Wójt powołał się na przepisy o wznowieniu informując T.N. , że upływ 5 lat od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie pozwala na uchylenie tej decyzji na skutek wznowienia postępowania. Tymczasem w myśl art. 151 § 2 k.p.a. upływ terminu z art. 146 k.p.a. nie skutkuje odmową wznowienia postępowania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, lecz stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa. Ponadto z pisma strony wynikało, że kwestionuje ona fakt zatwierdzenia przez organy gminy projektu budowlanego przewidującego przeprowadzenie przyłącza wodnego przez jej nieruchomość bez jej wiedzy i zgody. Jeżeli Wójt Gminy S. uznał takie pismo za wniosek o wznowienie, powinien był przekazać go według właściwości. Informowanie o przepisach dotyczących wznowienia postępowania oraz o niemożności uchylenia decyzji w tym trybie w formie zwykłego pisma jest niedopuszczalne.
Art. 7 - 9 kodeksu postępowania administracyjnego zawierają ogólne zasady postępowania - swego rodzaju wytyczne, jakimi powinni kierować się organy administracji publicznej w stosunku do obywatela w sprawach z zakresu administracji publicznej. Pierwszy z tych przepisów nakazuje stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 8 k.p.a. nakłada obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Wreszcie art. 9 k.p.a. zobowiązuje do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz do czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Już pierwsze pismo skarżącej z dnia 2 lipca 2007 r. sprawiło, że powyższe obowiązki się zaktualizowały. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że formalnie żadne postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte, jak również fakt, że naruszenia przepisów dokonał organ niewłaściwy w sprawie. Już na tym etapie należało pouczyć skarżącą o możliwości złożenia wniosku o wznowienie, a przede wszystkim doręczyć jej odpis decyzji o pozwoleniu na budowę. Wójt Gminy S. naruszył powyższe przepisy, wskutek czego organ rozstrzygający sprawę wznowienia - po otrzymaniu postanowienia Marszałka Województwa [...] - przyjął, że wniosek o wznowienie został złożony dopiero w grudniu 2007 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędów popełnionych przez organy administracji publicznej. We wszystkich pismach T.N. zajmowała to samo stanowisko, odpowiadając na pismo Wójta w bardzo krótkim, kilkudniowym terminie, podczas gdy Wójt przekroczył obowiązujące terminy do zajęcia stanowiska wobec żądania skarżącej. Nie można zarzucić skarżącej niedochowania należytej staranności w prowadzeniu jej spraw. Dlatego też należy uznać, że wniosek o wznowienie powinien zostać rozpoznany w sformalizowanym postępowaniu administracyjnym, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu.
W ponownym postępowaniu należy również zbadać, czy w niniejszej sprawie nie zachodzą inne niż brak udziału strony przesłanki wznowienia postępowania. W szczególności należy przeanalizować, czy nie doszło do sfałszowania oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane na skutek naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało obie te decyzje uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło