II SA/Kr 351/14
WyrokWSA w Krakowie2014-05-29
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Iwona Niżnik - Dobosz, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy planowane prace polegające na wymianie istniejącego przewodu sieci wodociągowej na nowy, biegnący w bezpośrednim sąsiedztwie starego, mogą być zakwalifikowane jako remont w rozumieniu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, umożliwiający zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości?Ratio decidendi
Planowane prace polegające na budowie nowego odcinka rurociągu obok istniejącego, nawet jeśli nowy odcinek ma odpowiadać parametrom technicznym starego, nie mogą być uznane za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Taka czynność stanowi przebudowę, ponieważ wiąże się ze zmianą położenia obiektu liniowego, co skutkuje ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości. W związku z tym nie można zastosować art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, który dotyczy jedynie konserwacji, remontów i usuwania awarii.Stan faktyczny
Spółka PWiK wnioskowała o zobowiązanie właścicieli nieruchomości do udostępnienia jej gruntu w celu przeprowadzenia remontu przewodu sieci wodociągowej. Organ I instancji wydał decyzję zobowiązującą, uznając prace za remont. Organ II instancji (Wojewoda) uchylił tę decyzję i odmówił zobowiązania, uznając, że planowane prace stanowią przebudowę, a nie remont, ponieważ nowy rurociąg ma być położony obok istniejącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę spółki PWiK na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zobowiązania do udostępnienia nieruchomości skargę oddala.
Decyzją z 14 maja 2013 r. znak [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 276/12, Starosta [...] orzekł:
w pkt 1 - o zobowiązaniu R. K. oraz D. K. do udostępnienia [...] Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. nieruchomości gruntowej, położonej w B., gmina Miasto [...], obręb [...], powiat [...], województwo [...], oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej ich współwłasność ustawową małżeńską, dla której w V Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B. prowadzona jest księga wieczysta nr [...], na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, w celu przeprowadzenia koniecznego remontu przewodu sieci wodociągowej Ø 500 stalowego, przebiegającego przez przedmiotową działkę na długości ok. 24 m bieżących;
w pkt 2 - o zobowiązaniu [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. do przywrócenia opisanej w pkt. 1 nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu koniecznego remontu istniejącego stalowego przewodu sieci wodociągowej ( 500, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudność lub koszty, do uzgodnienia z właścicielem nieruchomości wysokości odszkodowania za powstałe szkody w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania regulacji art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem planowana przez wnioskodawcę – [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. - wymiana odcinka stanowiącego własność tego przedsiębiorstwa przewodu sieci wodociągowej polegająca na zastąpieniu istniejącej rury stalowej, rurą o takiej samej średnicy, stanowi w ocenie organu I instancji remont ww. przewodu i tym samym mieści się w zakresie stosowania powołanego przepisu, zaś właściciele ww. nieruchomości nie wyrażają zgody na przeprowadzenie planowanych prac.
Od przedmiotowej decyzji odwołanie złożyli R. i D. K., którzy podnieśli m.in., iż w ich ocenie planowana inwestycja przez PWiK nie dotyczy remontu, lecz budowy nowej sieci wodociągowej, ponieważ sieć będzie budowana obok istniejącej, co spowoduje zmianę takiego parametru jak długość sieci.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 stycznia 2014 ., znak [...] na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z 14 maja 2013 r. znak [...] i orzekł o odmowie zobowiązania R. K. oraz D. K., do udostępnienia [...] Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. nieruchomości gruntowej, położonej w B., gmina Miasto [...], obręb [...], powiat [...], województwo [...], oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej ich współwłasność ustawową małżeńską, dla której w V Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B. prowadzona jest księga wieczysta nr [...], na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, w celu przeprowadzenia koniecznego remontu przewodu sieci wodociągowej ( 500 stalowego, przebiegającego przez przedmiotową działkę na długości ok. 24 m bieżących.
Uzasadniając decyzję Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie uwzględnienia wymaga ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 276/12, w którym zwrócono uwagę na konieczność jednoznacznego ustalenia przez organy administracji charakteru planowanych przez inwestora prac budowlanych.
Zgodnie bowiem z treścią art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Zgodnie z ust. 2 art. 124b u.g.n. decyzję o opisanej wyżej treści organ administracji publicznej wydaje z urzędu lub na wniosek podmiotu zobowiązanego do dokonania czynności, o których mowa wyżej, natomiast zgodnie z art. 124b ust. 3 cytowanej ustawy obowiązek taki może zostać nałożony na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, przy czym ustawodawca przewidział w tym przypadku możliwość wydania w omawianej sytuacji - po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124b ust. 1, w przypadkach wskazanych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") - zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124b ust. 3 zd. 2 w związku z art. 124 ust. 1a u.g.n.).
W prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 276/12, wydanym w niniejszej sprawie stwierdzono, iż: "Wydając w sprawie rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji bezpodstawnie odstąpił bowiem od ustalenia, czy roboty budowlane opisane we wniosku [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o. o. oraz innych składanych potem przez ten podmiot dla jego sprecyzowania pismach, stanowią faktycznie remont względnie innego typu czynności szczegółowo wymienione w powyższym przepisie, a nie przebudowę albo budowę części nowej sieci wodociągowej, jak zarzucali to właściciele działki. Nie jest trafne stanowisko, że brak podstaw do rozpatrywania tych zagadnień na etapie zobowiązania stron do udostępnienia nieruchomości, skoro są to elementy objęte hipotezą art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, warunkujące wraz z innymi przesłankami wydanie nakazu udostępnienia terenu. Stosowanie przedmiotowej regulacji w analizowanym zakresie wymagało przeprowadzenia procesu wykładni także co do używanych w nim pojęć, przy wykorzystaniu między innymi definicji legalnych z art. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 24, poz. 1623 ze zm.). Faktem jest, że kwestia kwalifikacji określonych robót budowlanych jest przedmiotem zainteresowania także organów architektoniczno-budowlanych, czy nadzoru budowlanego, które jednak działają w ramach własnych kompetencji zakreślonych przepisami."
W kontekście powyższego organ odwoławczy zauważył, iż w omawianym przepisie ustawodawca posługuje się pojęciem "czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii" określonych obiektów liniowych i urządzeń, przy czym w samej ustawie o gospodarce nieruchomościami nie zawarto definicji tych czynności.
Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego poprzez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Jednocześnie należy zauważyć, iż prawo budowlane nie zawiera definicji pojęcia "konserwacja" czy też "bieżąca konserwacja". Niemniej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2006 r., sygn. II OSK 704/05 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych): "W przepisie art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego określono pojęcie remontu, wyraźnie je odgraniczając od "bieżącej konserwacji", która nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Brak w przepisach definicji pojęcia "bieżącej konserwacji" powoduje, iż często stanowi problem rozróżnienie czynności wykonywanych w ramach konserwacji od czynności wykonywanych w związku z prowadzonym remontem. Niewątpliwym jest, iż pojęcia te różnią się zakresem realizowanych prac. Przez pojęcie " bieżącej konserwacji" o jakiej mowa w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót nie polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mających na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem i dla utrzymania go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tegoż obiektu. Tak więc bieżącą konserwacją będą prace budowlane wykonywane na bieżąco w węższym zakresie niż roboty budowlane określone jako remont. Zakwalifikowanie określonych robót do prac konserwacyjnych bądź też prac remontowych jest kwestią ocenną wynikającą z konkretnych warunków, a przede wszystkim odniesienia zakresu prowadzonych robót do konkretnego obiektu, jego wielkości, przeznaczenia."
Z kolei pod pojęciem "przebudowy" rozumie się wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Jak zauważono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Kielcach z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 653/12, przytoczona definicja "przebudowy" w odniesieniu do inwestycji liniowej, której przebieg w wyniku wykonanych prac uległ znacznej zmianie (przesunięcie ok. 15 m) "może być tylko w niewielkiej części przydatna, chociażby z uwagi na to, że głównie odnosi się ona do obiektów kubaturowych. Tym niemniej przez analogię do tej jej części, która odnosi się do dróg, należy zdaniem Sądu przyjąć, że zmiana usytuowania słupów i związana z tym zmiana przebiegu linii energetycznych o kilkanaście metrów w stosunku do ich dotychczasowego położenia, połączona z wymianą tych słupów na nowe i wymianą przewodów na nowe, nie może być zakwalifikowana tylko jako przebudowa, ale jest to budowa części obiektu liniowego, o jakiej mowa w art. 3 pkt oprawa budowlanego."
W świetle powyższego przytoczyć należy wyjaśnienia, których inwestor udzielił organowi I instancji, a następnie powtórzył w toku aktualnie prowadzonego postępowania odwoławczego (pismo z 5 listopada 2013 r. znak [...]), z których wynika, iż: "Planowany zakres remontu, stanowi pewną całość całego odcinka w/w przewodu od stacji Uzdatniania Wody do zbiornika [...], a remont tego odcinka przewodu sieci w bezpośrednim jej sąsiedztwie, jest spowodowany koniecznością utrzymania ciągłości dostaw wody dla mieszkańców miasta [...] oraz pozostałych odbiorców i wynika z przyjętej technologii (rozkopem). W tym przypadku bezpośrednie sąsiedztwo oznacza pojęcie o większym lub mniejszym stopniu niedookreśloności i oznacza możliwie blisko istniejącego rurociągu, tak, aby użyta technologia układania nowego rurociągu była możliwa do zrealizowania. Podczas remontu nie będą montowane nowe elementy uzbrojenia przewodu, gdyż wymiana istniejącego odcinka będzie polegała na zastąpieniu istniejącej rury fi 500 stal, rurą o takiej samej średnicy, a zastosowany materiał musi spełniać rygorystyczne wymogi Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej i posiadać aprobatę właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wydaną na podstawie atestu higienicznego Państwowego Zakładu Higieny i muszą posiadać certyfikat jakości ISO 9001. Ponadto zastosowany materiał musi posiadać właściwości mechaniczne spełniające wymogi Polskich Norm oraz określone w odrębnych przepisach. Po wymianie przedmiotowego odcinka nowy przewód zostanie włączony do eksploatacji, natomiast stary zostanie wyłączony, a następnie odcinkami zdemontowany. Parametry wyremontowanego odcinka przewodu sieci wodociągowej będą odpowiadały parametrom istniejącego."
Przytoczone wyjaśnienia inwestora wskazują zdaniem Wojewody, iż zamierza on jednak wykonać nowy obiekt (a w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości - jego fragment), który będzie odpowiadał zasadniczym parametrom technicznym dotychczasowego rurociągu, lecz będzie zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego obiektu. Okoliczność ta (zmiana położenia rurociągu) powoduje, iż planowanych prac nie można uznać jedynie za remont istniejącego wodociągu, lecz za jego przebudowę, bowiem nie będzie on przebiegał po trasie dotychczasowego rurociągu. W przypadku sieci infrastrukturalnych nawet nieznaczna zmiana położenia tego rodzaju obiektu liniowego spowoduje przesunięcie tzw. strefy kontrolowanej, a tym samym rzeczywistą zmianę obszaru nieruchomości, którego sposób korzystania zostanie istotnie ograniczony, co możliwe jest tylko w drodze decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody.
W konsekwencji należało zatem stwierdzić, iż zakres prac opisanych we wniosku [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. wykracza poza zakres czynności, o których mowa w art. 124b u.g.n., a tym samym uniemożliwia zastosowanie w niniejszej sprawie regulacji zawartej w powołanym przepisie.
W świetle powyższego koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o odmowie zobowiązania R. K. oraz D. K. do udostępnienia [...] Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. objętej postępowaniem nieruchomości gruntowej, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, w celu przeprowadzenia koniecznego remontu przewodu sieci wodociągowej ( 500 stalowego, przebiegającego przez przedmiotową działkę na długości ok. 24 m bieżących.
[...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. zaskarżyło powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy a to:
- art. 7, art. 77 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez dokonanie przez organy II instancji dowolnych ustaleń niepopartych jakimkolwiek materiałem dowodowym, i bezpodstawne przyjęcie, ze strona skarżąca będzie budować nową nitkę sieci wodociągowej w sytuacji kiedy mamy do czynienia tylko z remontem tej sieci, który będzie ewentualnie ograniczał się do wymiany uszkodzonych lub skorodowanych części starej sieci i "wspawaniu" nowych elementów bez zmiany ich długości, parametrów, materiału z którego pierwotna sieć jest wykonana, która to interpretacja bez uzyskania ewentualnej opinii biegłego sprzeczna jest z zasadą praworządności i naruszająca prawo, oraz interes strony skarżącej jako samoistnego posiadacza sieci wodociągowej spełniającego przesłanki do nabycia służebności przesyłu, a więc ograniczonego prawa rzeczowego i jednocześnie jednostki użyteczności publicznej mającej obowiązek zgodnie z ustawą zaspokajać potrzeby mieszkańców B. w wodę, a więc i stronę przeciwną.
- art.8 i art. 80 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na argumentacji jednej ze stron, bez poddania jej wnikliwej i specjalistycznej weryfikacji, co poważnie zagraża zaufaniu jego uczestników do rozstrzygnięcia.
- art. 107§ 1 § 3k.p.a., oraz art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, w szczególności poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego przejawiające się tym. iż Organ II instancji lakonicznie stwierdził, że nie istnieją powody zobowiązania właścicieli do wydania przedmiotowej nieruchomości w celu przeprowadzenia koniecznych prac remontowych, oraz brak spójności sentencji decyzji z jej uzasadnieniem, albowiem organ odwoławczy odwołał się do definicji przebudowy zawartej z art. 3 pkt 7a) prawa budowlanego bez podania jakie konkretne parametry użytkowe i techniczne ulegną zmianie co jest kluczowe dla zastosowania tej definicji w sytuacji kiedy organ administracji publicznej powinien wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy.
W skardze zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 124 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że strona skarżąca nie spełnia warunków określonych w dyspozycji tego przepisu, w sytuacji kiedy zgodnie ze swoim wnioskiem i potrzebami chce przeprowadzić konieczny remont sieci wodociągowej, co błędnie jest przyjmowane przez organ II instancji jako budowa nowej sieci, gdy w rzeczywistości prace mają jedynie polegać na wymianie uszkodzonych części starego wodociągu.
- art.3 pkt 7 a) oraz pkt 8 ustawy prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie że zakres czynności, które planuje wykonać strona skarżąca na spornej sieci wodociągowej, mieści się w dyspozycji pojęcia przebudowy, a nie remontu sieci wodociągowej jak to wynika z wniosku i całego materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Prawnomaterialną podstawą ubiegania się przez skarżącą spółkę o zezwolenie na zajęcie nieruchomości jest art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2010 nr 102 poz. 651 ze zm.), zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów (...), a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Jak słusznie wskazał zatem organ w zaskarżonej decyzji, nakazanie udostępnienia nieruchomości może nastąpić wyłącznie w celach wskazanych w tym przepisie tj. w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii. Organ ustalił przy tym, że planowane przez skarżąca roboty budowlane nie będą remontem, a to ze względu na zakres planowanych prac, opisanych przez skarżącą - [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w B. Sp. z o.o. Wskazać przy tym należy, że ponownie prowadząc postępowanie po uchyleniu decyzji organów obu instancji przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012r. sygn. II SA/Kr 276/12 , organ I Instancji skierował do skarżącej pismo z dnia 5 marca 2013r., w którym zwrócił się o podanie szczegółowych informacji na temat planowanych prac i ich zakresu, w tym również o informację czy dotychczasowy przebieg przewodu sieci wodociągowej na działce będzie zmieniony, gdyż z dotychczasowych pism wynika, że przewód sieci wodociągowej będzie przebiegał po trasie istniejącej lub w jej najbliższym sąsiedztwie. W odpowiedzi PWIK pismem z dnia 22 marca 2012r. oświadczyła, że remont będzie polegał na wykonaniu spornego odcinka w bezpośrednim sąsiedztwie co zdaniem spółki jest pojęciem o większym lub mniejszym stopniu niedookreśloności i oznacza możliwie blisko istniejącego rurociągu, tak aby użyta technologia nowego rurociągu była możliwa do zrealizowania.
W świetle tych wyjaśnień nie ma żadnych wątpliwości, że wybudowany zostanie całkowicie nowy odcinek rurociągu, obok dotychczas istniejącego.
Taka technologia wymiany wodociągu może być uznana za "remont" tylko i wyłącznie w potocznym tego słowa znaczeniu, natomiast nie w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane.
Organ I instancji zwrócił się również do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz do własnego wydziału – Architektury i Inwestycji z prośbą o opinię czy planowany zakres prac jest remontem czy przebudową. PINB w B. wyjaśnił, że jego zdaniem – w zależności od okoliczności – będzie to przebudowa bądź budowa nowego odcinka sieci. Także wewnętrzny wydział starostwa powiatowego w B. wyjaśnił, że zmiana długości kwalifikowałaby przedmiotowy zakres do przebudowy. Trudno domniemywać dlaczego organ I Instancji – pomimo poczynionych ze skarżącą ustaleń oraz pomimo wyniku dokonanych konsultacji – wydał decyzję nakazującą udostępnienie nieruchomości w celu "remontu" odcinka rurociągu. Prawidłowo jednak organ II instancji, ponownie rozpoznając sprawę stosując się do zaleceń zawartych w powoływanym wyżej wyroku tutejszego Sądu, ustalił rzeczywisty zakres robót, kwalifikując je jako przebudowę. Nie ulega wątpliwości, że wodociąg jest obiektem liniowym a zatem po myśli ustawy prawo budowlane jest obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość. Jeżeli "remont" polegać ma na budowie nowego odcinka rurociągu, następnie odłączenie starego odcinka i włączenie nowego odcinka, to oczywistym jest że musi – choćby nieznacznie – zmienić się długość nitki wodociągu.
W tym kontekście na całkowitym nieporozumieniu polegają zarzuty skargi sformułowane przez fachowego pełnomocnika, a dotyczące "naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez dokonanie przez organy II instancji dowolnych ustaleń niepopartych jakimkolwiek materiałem dowodowym, i bezpodstawne przyjęcie, że strona skarżąca będzie budować nową nitkę sieci wodociągowej w sytuacji kiedy mamy do czynienia tylko z remontem tej sieci, który będzie ewentualnie ograniczał się do wymiany uszkodzonych lub skorodowanych części starej sieci i "wspawaniu" nowych elementów bez zmiany ich długości, parametrów, materiału z którego pierwotna sieć jest wykonana". To tak sformułowany zarzut skargi jest niczym nie poparty, gdyż skarżąca nie deklarowała tego rodzaju działań. Nie ma uzasadnienia również zarzut braku uzyskania opinii biegłego na tę okoliczność, bo ocena zakresu prac przedstawiona przez samą skarżąca i ustalona na podstawie jej oświadczeń, nie stanowi dla organów nadzoru budowlanego wyzwania, któremu sprostać może tylko osoba posiadająca wiadomości specjalne. Nie są zasadne również zarzuty skargi dotyczące nienależytego uzasadnienia decyzji. W uzasadnieniu tym znajdują się wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 3 Kpa, w tym zarówno ustalenia faktyczne i wynikające z nich konkluzje oraz rozważania prawne. Sam fakt, że decyzja nie jest dla skarżącej pomyślna, nie stanowi jeszcze o jej wadzie. Organ podał w uzasadnieniu jakie charakterystyczne parametry obiektu jego zdaniem ulegną zmianie – jest to długość rurociągu.
W tym kontekście nie są również zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 124 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że strona skarżąca nie spełnia warunków określonych w dyspozycji tego przepisu, w sytuacji kiedy zgodnie ze swoim wnioskiem i potrzebami chce przeprowadzić konieczny remont sieci wodociągowej, co błędnie jest przyjmowane przez organ II instancji jako budowa nowej sieci, gdy w rzeczywistości prace mają jedynie polegać na wymianie uszkodzonych części starego wodociągu.
Podzielając w całości argumentację organu II instancji zawartą w zaskarżonej decyzji, wskazać na koniec należy na szczególny rodzaj regulacji zawartych w art. 124 – 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te znajdują się w rozdziale 4 ustawy pt. "Wywłaszczanie nieruchomości", gdyż w istocie prowadzą do ograniczania prawa własności, konstytucyjnie chronionego. Już choćby z tego względu konieczne jest ścisłe a nie rozszerzające prowadzenie ich wykładni. W niniejszej sprawie przyjęcie – jak chciałaby tego skarżąca – że budowa równoległej nitki wodociągu jest remontem, byłoby równoznaczne w skutkach z nowym (oprócz już istniejącego) ograniczeniem prawa własności nieruchomości, w obszarze obejmującym przebieg nowego rurociągu. Wskazać też należy, że skarżąca nie pozostaje bez środków prawnych umożliwiających jej realizację swojego zamierzenia, istotnego z punktu widzenia interesu publicznego, choćby w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło