II SA/Kr 351/17

WyrokWSA w Krakowie2017-05-30

Skład orzekający: Aldona Gąsecka, Agnieszka Nawara - Dubiel, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić ustalenia linii brzegu potoku na wniosek strony, powołując się na to, że przedstawiony projekt rozgraniczenia nie obejmuje całej długości cieku, a jedynie jego fragment, mimo że wnioskodawca wykazał interes prawny lub faktyczny tylko w odniesieniu do tego fragmentu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zobowiązywać wnioskodawcy do przedkładania dokumentacji geodezyjnej dotyczącej ustalenia linii brzegu potoku w zakresie przekraczającym jego interes faktyczny lub prawny. Obowiązek ustalenia linii brzegu na całej długości cieku nie wynika z przepisów prawa wodnego i może prowadzić do nieuzasadnionego obciążenia wnioskodawcy kosztami. Decyzja ustalająca linię brzegu może obejmować jedynie odcinek i brzegi cieku naturalnego objęte projektem regulacji.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o ustalenie linii brzegu potoku na określonym odcinku, wykazując interes prawny i faktyczny w tym zakresie. Organy administracji odmówiły ustalenia linii brzegu, argumentując, że przedstawiony projekt rozgraniczenia jest niewłaściwy, ponieważ nie obejmuje całej długości cieku i nie zapewnia jego ciągłości. Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Zasądził od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz M.Ł. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Aldona Gąsecka - Duda SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi M.Ł. na decyzje z dnia 2 lutego 2017 r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. znak [...] w przedmiocie odmowy ustalenia linii brzegu potoku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l Instancji, 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz M.Ł. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Starosty [...] z dnia 22 grudnia 2016 roku, znak: [...] , odmówiono ustalenia na wniosek M. Ł. linii brzegu potoku [...] w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] na odcinku działki ewid. nr [...] (powstałej z podziału działki ewid. nr [...], w związku z ustaleniem - w drodze decyzji Starosty [...] z dnia 7 grudnia 2015r., znak: [...] - linii brzegowej potoku [...] w miejscowości [...]) w sposób przedstawiony w "Projekcie rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych ", sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. P., wpisanym do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w [...] w dniu [...] września 2015r. za numerem [...] . Od powyższej decyzji odwołała się M. Ł., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 ust. 2 i 3 ustawy Prawo wodne. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzją z dnia 2 lutego 2017 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), w związku z art. 15 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 z późn. zm. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania miały miejsce m.in. następujące czynności: W dniu [...] lipca 2016 roku przeprowadzono rozprawę administracyjną. Pismem z dnia 1 sierpnia 2016 roku M. Ł. przedstawiła stanowisko w sprawie, wskazując m.in., iż nie posiada interesu faktycznego, ani prawnego w regulowaniu linii brzegu poza działką o nr [...]. Starosta [...], pismem z dnia 15 września 2016 roku, znak: [...], zawiadomił o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie. Następnie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K., pismem z dnia 26 września 2016 roku, znak: [...], przedstawił stanowisko w sprawie. W dniu 22 grudnia 2016 roku Starosta [...] wydał zaskarżoną decyzję. Analizując akta sprawy i odnosząc się do podniesionych zarzutów, Organ II Instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przytoczył treść art. 15 ustawy Prawo wodne i wskazał, że przedstawiony projekt rozgraniczenia jest niewłaściwy, albowiem nie rozgranicza gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, przez co narusza art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Odcinek zaznaczonej linii brzegu znajduje się w środku działki i nie jest pociągnięty do granic tej działki. Tym samym nie jest zachowana ciągłość cieku. Linia "urywa się" i następuje tzw. domknięcie działki, co jest nieprawidłowe, gdyż odcinki "domknięcia" nie stanowią linii brzegu. Zatem nie oddzielono gruntu pod wodami (nie wydzielono działki pokrytej wodami) od gruntu przyległego (nie wydzielono działki obejmującej grunt sąsiedni). Należy przy tym wskazać na przepis § 9 ust. 3a Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1034), który stanowi, iż: " Grunt zajęty przez ciek naturalny stanowi odrębną działkę ewidencyjną w granicach linii brzegu, niezależnie od tego, czy wody w tym cieku płyną korytem naturalnym czy korytem uregulowanym odkrytym lub zakrytym. " Przepis ten stanowi dodatkowy argument przemawiający za tym, iż ustalenie linii brzegu powinno dokonać podziału działki, poprzez rozgraniczenie gruntu pokrytego wodą od gruntu przyległego. Przywołano art. 14 ust. 2 ustawy Prawo wodne stanowiący, iż co do zasady grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu. Ponadto zgodnie z art. 14a ust. 1 w/w ustawy grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W kontekście tych przepisów niezbędne jest oddzielenie działki wodnej od działki lądowej, aby określić zakres własności gruntu niepodlegającego obrotowi cywilnoprawnemu. Natomiast zaproponowany przebieg linii brzegu nie pozwoli na wyznaczenie zakresu własności gruntu niepodlegającego obrotowi cywilnoprawnemu. Projektowana działka ([...]), obejmująca obszar pozostający poza projektowaną działką nr [...], stanowi zarówno grunt wodny, jak i lądowy - co jest niewłaściwe. Braki w projekcie rozgraniczenia mogły zostać sanowane w toku postępowania, ale wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie uzupełni projektu rozgraniczenia, aby zapewnić ciągłość cieku. Zatem Organ nie mógł ustalić linii brzegu w sposób przedstawiony przez Wnioskodawczynię. Argumentacja Wnioskodawczyni o braku interesu prawnego i faktycznego w ustaleniu linii brzegu na obszarze wykraczającym poza projektowaną działkę nr [...] nie znajduje uzasadnienia. Kwestia interesu prawnego lub faktycznego, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy Prawo wodne, odnosi się do ustalenia linii brzegu, a więc rozgraniczenia gruntów pokrytych wodą od gruntów sąsiednich. Aby to nastąpiło musi mieć miejsce podział działki (za wyjątkiem sytuacji kiedy linia brzegu biegnie granicą działki ewidencyjnej) na działkę lądową i wodną. Jeżeli Wnioskodawczyni nie jest zainteresowana zasiedzeniem całej działki lądowej, to na dalszym etapie sprawy może nastąpić podział tej działki w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 roku, poz. 2147 z późn. zm.). Jednakże kwestia ta nie ma znaczenia dla ustalenia linii brzegu. W związku z powyższym, Organ II Instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i utrzymał ją w mocy. Jednocześnie zauważył, że niniejsze rozstrzygnięcie nie zamyka sprawy ustalenia linii brzegu. Jeżeli wnioskodawczyni złoży nowy wniosek i przedłoży nowy projekt rozgraniczenia, to sprawa powinna być procedowana w celu określenia linii brzegu. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. Ł., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten stawia wymóg, aby projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych został sporządzony w taki sposób, aby oprócz gruntu, względem którego skarżąca wykazała interes faktyczny (tj. projektowanej działki [...] stanowiącej część działki [...]), projektowana linia brzegowa miała swój początek i koniec na istniejących już granicach działki ewidencyjnej - w przedmiotowej sprawie w granicach działki o numerze [...] leżących poza gruntem wykorzystywanym przez skarżącą, podczas gdy przepis ten takiego wymogu nie stawia; 2) art. 15 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca ma obowiązek, a tym samym interes prawny lub faktyczny w regulowaniu linii brzegowej do istniejących już granic ewidencyjnych - granic działki [...], tj. także poza wykorzystywanym przez siebie gruntem (poza projektowaną działką [...]) - którego to gruntu skarżąca nie jest ani właścicielem, ani samoistnym posiadaczem i względem którego nie rości sobie żadnych praw; 3) § 9 ust. 3a Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - niedający się zastosować w przedmiotowej sprawie nawet przez analogię. Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. 1) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) poprzez stawianie skarżącej wymogów niewynikających z przepisów prawa i uzależnianie wydanie pozytywnej dla skarżącej decyzji od spełnienia tych wymogów; 2) art. 8 k.p.a. poprzez zmianę przez organ II instancji stanowiska co do wymogów, (niemających zresztą podstawy w przepisach prawa), które mają zostać przez skarżącą spełnione odnośnie projektu rozgraniczającego grunty pokryte wodami od gruntów przyległych, polegającą na nałożeniu na skarżącą przez organ II instancji wymogu przedłożenia projektu dot. od strony potoku [...] całej krawędzi działki [...] (mającej długość kilku kilometrów, której tylko części dotyczy wniosek skarżącej), podczas gdy na etapie postępowania przed organem I instancji skarżącej stawiany był wymóg przedłożenia projektu pomiędzy punktami na działkach [...] oraz [...] (co skarżąca również kwestionowała, gdyż punkty te znajdują się poza projektowaną działką [...]); 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy wadliwej decyzji organu l instancji. Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - obu w całości oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Pełnomocnik M. Ł. złożyła taki wniosek w pisemnej skardze. Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm.) zwana dalej ustawą, w szczególności art. 15, który stanowi, co następuje: 1. Linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat. 2. Linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny: 1) właściwy terenowy organ administracji morskiej - dla morskich wód wewnętrznych wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego; 2) właściwy marszałek województwa - dla wód granicznych oraz śródlądowych dróg wodnych; 3) właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej - dla pozostałych wód. 3. Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, który, z zastrzeżeniem ust. 4, zawiera: 1) opis uwzględniający oznaczenie wnioskodawcy, ze wskazaniem jego siedziby i adresu, przyjęty sposób ustalenia projektowanej linii brzegu, ustalenie stanu prawnego nieruchomości objętych projektem z oznaczeniem właścicieli wraz ze wskazaniem ich siedziby i adresu oraz stan stosunków wodnych na gruntach przylegających do projektowanej linii brzegu; 2) mapę inwentaryzacji powykonawczej budowli regulacyjnych lub zaktualizowaną kopię mapy zasadniczej, w skali, w jakiej jest sporządzony projekt regulacji wód śródlądowych, lub w skali 1:500, 1:1000, 1:2000 albo 1:5000, z wykazaniem: a) punktów stałych osnowy poziomej nawiązanych do sieci państwowej, b) granicy stałego porostu traw, c) krawędzi brzegów, przymulisk, odsypisk i wysp, d) proponowanej linii brzegu. 4. Organ, o którym mowa w ust. 2, może, w drodze decyzji, zwolnić wnioskodawcę, na jego wniosek, z obowiązku zawarcia w projekcie niektórych informacji, o których mowa w ust. 3. 5. Jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią. 6. Jeżeli krawędź brzegu nie jest wyraźna, linia brzegu biegnie granicą stałego porostu traw, a jeżeli granica stałego porostu traw leży powyżej stanu wody, o którym mowa w ust. 1 - linią przecięcia się zwierciadła wody przy tym stanie z gruntem przyległym. 7. Jeżeli brzegi wód są uregulowane, linia brzegu biegnie linią łączącą zewnętrzne krawędzie budowli regulacyjnych, a przy plantacjach wikliny na gruntach uzyskanych w wyniku regulacji - granicą plantacji od strony lądu. 8. Decyzja ustalająca linię brzegu obejmuje swym zakresem odcinek i brzegi cieku naturalnego objęte projektem regulacji. 9. Jeżeli ustalenie linii brzegu jest konieczne w związku z wykonaniem urządzeń wodnych lub kształtowaniem nowych koryt cieków naturalnych, postępowanie w sprawie ustalenia linii brzegu przeprowadza się łącznie z postępowaniem w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. 10. Decyzja o ustaleniu linii brzegu może być wydana po uzyskaniu przez zakład pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie niecierpiących zwłoki budowli regulacyjnych. 10a. Organem właściwym w sprawach, o których mowa w ust. 9 i 10, jest organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. 11. W przypadku zmiany linii brzegu decyzja, o której mowa w ust. 2, może być zmieniona w trybie i na zasadach właściwych dla jej wydania. 12. Jeżeli ustalenie linii brzegu następuje w związku z trwałym zajęciem przez wody płynące lub wody morskie, w sposób naturalny, gruntu niestanowiącego własności właściciela wody, koszty projektu, o którym mowa w ust. 3, ponosi właściciel wody. Na tle art. 15 ustawy można wyodrębnić różne sytuacje uzasadniające ustalenie linii brzegu – po pierwsze może być ona ustalana w związku z zamiarem wykonania urządzeń wodnych lub kształtowaniem nowych koryt cieków naturalnych albo wykonaniem niecierpiących zwłoki budowli regulacyjnych. Po drugie, ustalenie linii brzegowej w drodze decyzji następuje na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny. Wskazana grupa decyzji obejmuje różne przypadki, wśród których ustalenie linii brzegowej może prowadzić następnie w dalszych postępowaniach do zmian w stanie prawnym (np. w sytuacji trwałego zajęcie przez powierzchniowe wody płynące gruntu niestanowiącego własności Skarbu Państwa) albo nie wywierać takich skutków (np. ustalenie linii brzegowej na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa w celu określenia możliwości lokalizacji ogrodzenia na nieruchomości sąsiadującej z ciekiem). Z art. 15b ustawy wynika nadto, że w przypadku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków decyzje, o których mowa w art. 15 ust. 2, wydaje się z urzędu. W tej ostatniej sytuacji linia brzegowa winna zostać ustalona kompleksowo dla wszystkich działek, obrazując w efekcie przebieg cieku naturalnego. Co do zasady, przebieg linii brzegu nie jest niezmienny, nawet jeżeli został ona kiedyś ustalonej decyzją. Z uwagi na powyższe wprost z przepisów wynika, że w przypadku zmiany linii brzegu decyzja, o której mowa w ust. 2, może być zmieniona w trybie i na zasadach właściwych dla jej wydania. W niniejszej sprawie podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych. Organ, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, może, w drodze decyzji, zwolnić wnioskodawcę, na jego wniosek, z obowiązku zawarcia w projekcie niektórych informacji, o których mowa w ust. 3. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynika, że działka działka ewid. nr [...] w obrębie [...] została podzielona na działki ewid. nr [...] i nr [...] w związku z ustaleniem - w drodze decyzji Starosty [...] z dnia 7 grudnia 2015r., znak: [...] - linii brzegowej potoku [...] w miejscowości [...], na wniosek Gminy C.. Organ wskazuje, że wobec powyższego ustalono, że wniosek M. Ł. - po uwzględnieniu wyżej powołanej decyzji - obejmuje żądanie ustalenia linii brzegowej na części działki ewid. nr [...]. Dokumentacja geodezyjna złożona przez wnioskodawczynię, pochodząca z 22 września 2015 r. decyzji tej (późniejszej) w oczywisty również nie uwzględnia. Sytuacja taka narusza art. 7 Kpa, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Sąd oparł zatem swoje rozważania i ustalenia o taki stan ewidencyjny, jaki wynika z akt sprawy, w szczególności z dokumentacji geodezyjnej dołączonej do wniosku. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie obowiązany braki w dokumentacji uzupełnić. W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy stwierdzić, że treść złożonego w sprawie wniosku nakazywała jego rozpoznanie na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 -7 ustawy. M. Ł. wnioskiem z dnia 5 listopada 2015r. domagała się ustalenia w drodze decyzji linii brzegu potoku [...]w miejscowości [...] dla działki [...] na odcinku oznaczonym na mapie z Projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych do działki [...] – KERG 4441/78/2012. Do wniosku zostały dołączone wypisy z rejestru gruntów, protokół badania ksiąg wieczystych, protokół graniczny z 30 kwietnia 2015 r., szkic graniczny, projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami wykonany przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. P. wykonany na mapie w skali 1:1000 wraz z częścią opisową i sprawozdaniem technicznym, a także projekt podziału działek ewidencyjnych "dla celów sądowych - zasiedzenie". Z projektu tego wynika, że docelowym zamiarem skarżącej jest wydzielenie z działki ewidencyjnej [...] stanowiącej wody płynące potoku [...] działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 0, 0573 ha – na wysokości działek lądowych [...] , [...], i częściowo [...]. Wnioskodawczyni wskazała na posiadany interes w złożeniu wniosku wynikający z zamiaru wystąpienia z wnioskiem o zasiedzenie własności nieruchomości. Organ przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia interesu faktycznego skarżącej w tym zakresie i w efekcie interes ten pozytywnie zweryfikował. Jednakże skarżąca konsekwentnie podnosiła, że jej interes faktyczny w ustaleniu linii brzegu potoku zamyka się wyłącznie w granicach projektowanej działki [...], interesu tego nie posiada natomiast co do innych fragmentów linii brzegowej potoku [...]. Przyczyną odmowy wydania decyzji przez organy obu instancji było wskazanie, że "przedstawiony projekt rozgraniczenia jest niewłaściwy, albowiem nie rozgranicza gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, przez co narusza art. 15 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Odcinek zaznaczonej linii brzegu znajduje się w środku działki i nie jest pociągnięty do granic tej działki. Tym samym nie jest zachowana ciągłość cieku. Linia "urywa się" i następuje tzw. domknięcie działki, co jest nieprawidłowe, gdyż odcinki "domknięcia" nie stanowią linii brzegu. Zatem nie oddzielono gruntu pod wodami (nie wydzielono działki pokrytej wodami) od gruntu przyległego (nie wydzielono działki obejmującej grunt sąsiedni)." W stanie faktycznym niniejszej sprawy problem prawny sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy obowiązkiem wnioskodawczyni zainteresowanej ustaleniem linii brzegu potoku tylko na jego ograniczonym odcinku, jest ustalenie tej linii w większym zakresie, niż wynika to z jej interesu faktycznego. Wskazać dalej należy, że w aktach sprawy (k. 90) znajduje się zdjęcie lotnicze spornego obszaru z wrysowanymi granicami działek ewidencyjnych, z którego wynika, że działka ewidencyjna [...] obejmująca wody płynące, wyznaczona jest w znacznie szerszym rozmiarze niż rzeczywiści występująca w naturze woda płynącą. W ramach tej działki zrealizowana jest np. droga. Z tego zdjęcia oraz mapy projektu rozgraniczenia wynika nadto, że na przeciwnej stronie brzegu potoku wydzielona została działka ewidencyjna nr [...], która fizycznie w całości jest działką lądową, choć jej boki (domknięcia – jak nazywa to organ) znajdują się "ewidencyjnie" wewnątrz działki obejmującej potok [...]. Wydaje się, że w niniejszej sprawie najistotniejsze znaczenie dla organów miał nie tyle projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych do działki [...] , ile dołączony do wniosku projekt podziału działek ewidencyjnych "dla celów sądowych – zasiedzenie", o czym świadczy zawarte w zaskarżonej decyzji sformułowanie "projektowana działka ([...] ) obejmująca obszar pozostający poza projektowaną działką nr [...] (..) ". Organy bowiem nie zarzucają wnioskodawczyni czy pośrednio geodecie – autorowi opracowania, że linia potoku w przedstawionym zakresie został wyznaczona niezgodnie z prawem czy stanem faktycznym. Tak przedstawiony projekt ustalenia linii brzegu potoku, gdyby zatwierdzony został decyzją wskazywałby jedynie, że na tym konkretnym, ustalonym w decyzji odcinku, linia potoku przebiega granicą wskazaną przez geodetę: od pkt. 01 do pkt. 027. Decyzja ta natomiast nie ustala w żadnym wypadku linii "bocznych" czy też "domknięć" jak chce tego organ. Zupełnie odrębną natomiast kwestią jest przydatność takich ustaleń dla potrzeb zasiedzenia, jednak nie jest to rzeczą ani organów administracyjnych, ani sądu administracyjnego, gdyż kwestie te rozważał będzie sąd powszechny w sprawie o zasiedzenie własności nieruchomości. Z punktu widzenia ustawy prawo wodne i uregulowanej tam instytucji ustalania linii brzegu nie wynika, że w ramach tego postępowania linia brzegu winna być ustalona na całej jego długości, co więcej, art. 15 ust. 8 przewiduje wprost sytuację, w której decyzja ustalająca linię brzegu obejmuje swym zakresem odcinek i brzegi cieku naturalnego objęte projektem regulacji. Dotyczy to głównie regulacji koryt cieków naturalnych w rozumieniu art. 67 ustawy, oznacza jednak, że ustawodawca dopuszcza taką możliwość. Skoro zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 3 ustawy, właściwy organ ustala linię brzegu, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny, a ustalenie to następuje w oparciu o przedłożoną przez wnioskodawcę dokumentację geodezyjną, to zdaniem Sądu granice sprawy wyznacza wniosek uprawnionego. Nie jest możliwe zobowiązywanie wnioskodawcy do przedkładania dokumentacji geodezyjnej, w zakresie przekraczającym jego interes faktyczny lub prawny. Obowiązek ustalenia linii brzegu potoku na całej jego długości nie wynika z obowiązujących przepisów, a niejednokrotnie prowadzić może do nieuzasadnionego obciążenia wnioskodawcy kosztami ustalenia linii brzegu potoku (czyli przedłożenia sporządzonej na własny koszt dokumentacji geodezyjnej) dla całej jego długości lub znacznej jego części. Tymczasem to właściciel wody (Skarb Państwa w imieniu którego uprawnienia właścicielskie wykonują organy wskazane w art. 11 ustawy) winien zadbać o to, aby "grunt zajęty przez ciek naturalny stanowił odrębną działkę ewidencyjną w granicach linii brzegu", zgodnie z przywołanym przez organ w zaskarżonej decyzji § 9 ust. 3a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.). Rozporządzenie to określa (m.in.) sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i nie może być przesłanką dla ustalania linii brzegu potoku, gdyż postępowanie to nie ma na celu wydzielania nowych działek ewidencyjnych, ale wiążące potwierdzenie określonego stanu faktycznego, który może wszak podlegać zmianom niezależnym od ingerencji człowieka. Zdaniem Sądu nie ma przeszkód dla ustalenia linii brzegu potoku zgodnie z wnioskiem, o ile oczywiście spełnia on pozostałe wymogi przepisów ustawy, dotychczas nie podlegające ocenie przez organ w zaskarżonej decyzji. Wobec naruszenia prawa materialnego i procesowego, zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lt. c p.p.s.a. Decyzja organu I Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 797 zł składa się: kwota 300 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.), oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło