II SA/Kr 352/07

Sygn. akt II SA/ Kr 352/ 07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak ( spr. ) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski NSA Jan Zimmermann Protokolant: : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2007 r. sprawy ze skarg: Ochotniczej Straży Pożarnej w J. i Ł.I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie nakazu zamurowania otworów okiennych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz Ł.I. kwotę 500 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz Ochotniczej Straży Pożarnej w J. kwotę 500 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu Rejonowego w Bochni Filia w [...] decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), nakazał J. D. - Prezesowi Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] - zamurować otwory okienne w ścianie południowej budynku remizy Straży Pożarnej w [...]luksferami lub murem pełnym w terminie [...] miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że remiza strażacka została wybudowana niezgodnie z pozwoleniem na budowę i przedłożoną dokumentacją, ponieważ budynek został wzniesiony w południowej granicy działki z otworami okiennymi na działkę L. i A. I. Organ I instancji wskazał, że inwestor samodzielnie odstąpił od warunków technicznych i nie posiada zgody sąsiada na budowę w granicy z otworami okiennymi. W związku z tym budynek może stwarzać uciążliwość dla sąsiednich nieruchomości. W wyniku odwołania wniesionego przez Ochotniczą Straż Pożarną w [...] Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił powyższą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargę na decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożyli L. i A. I. W wyniku rozpatrzenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...]. Sąd wskazał, że organ odwoławczy niezasadnie wydał decyzję kasacyjną, podczas gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego oraz ustaleniu kiedy, na podstawie jakiego pozwolenia na budowę wybudowana została przedmiotowa remiza oraz czy poczyniono odstępstwa od pozwolenia na budowę możliwe było wydanie decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. ponownie uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na decyzję tą ponownie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli L i A. I. Sąd wyrokiem z dnia [...] r. uchylił decyzję organu odwoławczego, podkreślając, że powinien on wydać decyzję merytoryczną, ponieważ w sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części oraz podtrzymał swoje stanowisko zawarte w wyroku z [...] r. L I. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Sąd wyrokiem z dnia 22 czerwca 2006r. zobowiązał organy nadzoru budowlanego do wydania w terminie jednego miesiąca aktu administracyjnego w postępowaniu odwoławczym dotyczącym zamurowania okien w ścianie południowej budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. w całości i nakazał Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] zamurować otwory okienne w ścianie południowej budynku remizy w terminie do [...] r. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że po ponownej ocenie uzupełnionego przez organ I instancji materiału dowodowego uznał, że budynek remizy został zrealizowany w zakresie usytuowania na działce zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę, a zmiana przebiegu granicy może być przedmiotem postępowania przed sądem cywilnym. Jednak usytuowanie ściany remizy z otworami okiennymi powoduje, zdaniem organu II instancji, naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 oraz § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), jak również § 20 ust. 3 Zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli Ochotnicza Straż Pożarna w [...] oraz L. I. OSP w [...] w uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja została skierowana do niewłaściwej strony, ponieważ istnieje spór pomiędzy skarżącym a Gminą [...] co do własności gruntu, na którym zbudowana jest remiza i ten spór powinien zostać najpierw rozstrzygnięty. Ponadto skarżący podniósł, że budowa była prowadzona w latach [...] zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę oraz zatwierdzoną dokumentacja techniczną przewidującą otwory okienne w ścianie południowej budynku. Skarżąca L. I. zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nierzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym w oparciu o sfałszowany dokument dotyczący warunków zabudowy. Podniosła też, że przedmiotowy budynek stanowi samowolę budowlaną i narusza wymagania przepisów regulujących wymagania techniczne wobec obiektów budowlanych. Zaznaczyła też, że zaskarżona decyzja została skierowana do strony, która nie jest właścicielem gruntu ani inwestorem, ponieważ w toku postępowania nie został wykazany tytuł prawny Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] do przedmiotowej działki. W odpowiedzi na obie skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007r., wydanym na podstawie art. 111 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył do wspólnego rozpoznania sprawy ze skarg Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] oraz L. I. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie dwukrotnie zapadły wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylające decyzje organu II instancji. Art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wyroku z 8 kwietnia 1997r. Sąd stwierdził, że "organ odwoławczy w ponownym postępowaniu powinien ustalić, kiedy i na podstawie jakiego pozwolenia na budowę wybudowana została remiza w [...] oraz jakie poczyniono odstępstwa od tego pozwolenia". Takie ustalenia, zdaniem Sądu, pozwoliłyby na ocenę, które przepisy prawa budowlanego oraz przepisy techniczno - budowlane powinny mieć zastosowanie do oceny przedmiotowego budynku, a w rezultacie do stwierdzenia, czy stanowi on samowolę budowlaną. Również w wyroku z 24 września 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał organowi odwoławczemu przed wydaniem decyzji merytorycznej przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 kpa. Należy podkreślić, że stosownie do art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Oczywistym jest, że w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym oceny prawidłowości wzniesienia budynku remizy w [...] kluczowym ustaleniem faktycznym jest zbadanie, w jakim okresie remiza została zbudowana. Tymczasem zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie zawiera takiego ustalenia, ograniczając się jedynie do wskazania, na podstawie jakiego pozwolenia na budowę była realizowana przedmiotowa inwestycja. Jest to istotny brak, który nie tylko uniemożliwia skontrolowanie przez Sąd, czy organy administracji zastosowały w sprawie właściwe przepisy prawa budowlanego, ale również stanowi naruszenie wytycznych zawartych we wskazanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, które, zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są wiążące dla organów rozpatrujących sprawę. W ocenie Sądu nieustalenie tak istotnej okoliczności, jaką jest czas wzniesienia przedmiotowego budynku, oprócz niezrealizowania wskazań zawartych w wydanych w sprawie wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też przy ponownym jej rozpoznaniu organy nadzoru budowlanego powinny dokładnie ustalić czas wzniesienia remizy w [...], następnie zbadać, które przepisy prawa budowlanego oraz przepisy techniczno - budowlane będą miały zastosowanie do budynku wzniesionego w tym okresie oraz stwierdzić, czy przedmiotowa remiza została zbudowana zgodnie z prawem i w razie stwierdzenia nieprawidłowości wskazać, które konkretne przepisy zostały naruszone i jakie są tego konsekwencje. Organy winny ustosunkować się do zarzutu skarżącej L. I. co do popełnionej samowoli budowlanej, tym bardziej, że jak wynika z porównania budynku remizy przedstawionego na zdjęciu załączonym do akt z rysunkami projektu budowlanego, budynek zrealizowany nie jest zgodny z budynkiem projektowanym objętym pozwoleniem na budowę z [...] r. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego adresata decyzji stwierdzić należy, iż został on określony prawidłowo, gdyż inwestorem budowy remizy strażackiej była OSP w [...]. Ponadto Sąd podkreśla, że organ odwoławczy powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) nie zwrócił uwagi, iż zgodnie z §2 ust.1 przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Sąd orzekł również o uchyleniu decyzji organu I instancji, ponieważ od jej wydania w [...] roku nastąpiły istotne zmiany we właściwości organów nadzoru budowlanego. Wielokrotne uchylanie decyzji organu I i II instancji nie przyczyniło się do prawidłowego wyjaśnienia i zakończenia niniejszej sprawy, a tym samym do zachowania zasady praworządności określonej w art. 7 kpa. Ponieważ zgodnie z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w granicach sprawy Sąd jest uprawniony do stosowania wszystkich przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa, Sąd uznał, że uchylenie zarówno decyzji organu odwoławczego jak i organu I instancji stanowi krok niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, których ochronę nakazuje art. 7 kpa. W związku z powyższym w oparciu o art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W związku z uwzględnieniem skargi na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz obu skarżących kwotę w wysokości uiszczonego przez nich wpisu tytułem zwrotu kosztów postępowania.