II SA/Kr 353/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.) NSA Andrzej Niecikowski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania skargę oddala W dniu [...] 2007 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wpłynęło podanie M.L. zatytułowane: "Zażalenie na bezczynność Wójta Gminy T. i Rady Gminy T. ". W zażaleniu tym wnioskodawca wskazał, iż na skutek przebudowy ulicy [...] w K. ([...] lat temu) "poniósł straty sięgające około [....] zł". W związku z powyższym wnioskodawca zażądał "natychmiastowej interwencji SKO i zasądzenia odszkodowania za ogrodzenie, zniszczone budynki i zdrowie w wysokości[...] tyś. zł. oraz natychmiastowego odwodnienia terenu". Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zwróciło się do Wójta Gminy w T. o udzielenie pisemnych wyjaśnień i przesłanie akt sprawy. W odpowiedzi Zastępca Wójta Gminy T. przesłał pismo z dnia [...] znak [...] w którym przedstawił, iż w latach [...] Gmina T. wykonała przebudowę ulicy [...] w K. "w ciągu której znajduje się zabudowana posesja M.L. ". W czasie budowy tej drogi właściciel działki nie zgłaszał jednak żadnych uwag. W piśmie tym wskazano również, iż "niszczejące zabudowania gospodarcze i mieszkalne na posesji wnioskodawcy są wynikiem braku jakichkolwiek działań zabezpieczających ze strony właściciela które mogłyby zapobiec postępującej degradacji posesji. Skarga mieszkańców do Urzędu Gminy na uciążliwości związane ze stanem gospodarstwa wnioskodawcy były przedmiotem licznych kontroli przedstawicieli Urzędu Gminy, policji, służb weterynaryjnych, a pomimo tego wnioskodawca nie wykonuje żadnych prac naprawczych na posesji. Podsumowując, Wójt Gminy podkreślił, że Gmina T. nie ponosi żadnej odpowiedzialności za istniejący stan gospodarstwa M.L. , a zgłoszone roszczenie o odszkodowanie uznaje za bezpodstawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...]. o sygn. akt [...] zwróciło podanie wnioskodawcy. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 19, art. 66 § 3 i art. 123 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 865 ze zm.) w zw. z § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych. (Dz. U. z 2003r. Nr 198, poz. 1925). W uzasadnieniu organ uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia podania M. L. , wskazując jako właściwy do rozpatrzenia podania w części dotyczącej żądania "zasądzenia odszkodowania za ogrodzenie, zniszczone budynki oraz zdrowie w wysokości [...] tyś zł" sąd powszechny. Organ pouczył wnioskodawcę o możliwości wniesienia powództwa o odszkodowanie do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości, którym ze względu na wartość przedmiotu sporu w rozpoznawanej sprawie powinien być Sąd Okręgowy w T. W uzasadnieniu postanowienia wskazano również M.L. , iż odnośnie podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących "wykonania przebudowy drogi niezgodnie z projektem budowlanym", organem miejscowo właściwym do ich rozpatrzenia będzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. Stosownie zaś do treści art. 229 pkt 1 i 3 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności rady gminy jest wojewoda, a wójta gminy, rada gminy. Stąd też skargę na zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez Wójta Gminy T. M.L. może wnieść do Rady Gminy T. a na Radę Gminy T. do Wojewody . Z rozstrzygnięciem Kolegium nie zgodził się wnioskodawca M.L. żądając skierowania sprawy, po ponownym rozpatrzeniu przez SKO, do Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu wniosku M.L. powtórzył, iż droga (ul. [...]) wykonana została niezgodnie z projektem, w efekcie czego zniszczone zostało ogrodzenie jego posesji, zasypany został rów melioracyjny po stronie jego działki, co w efekcie doprowadziło do "ogromnych strat które muszą być zrekompensowane wysokimi odszkodowaniami". Postanowieniem z dnia [...]. sygn. akt [...] Samorządowej Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone przez M.L. postanowienie Kolegium w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego "zasądzenia odszkodowania za ogrodzenie, zniszczone budynki oraz zdrowie w wysokości [...] tyś zł". Na wyżej przytoczone postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M.L. . W uzasadnieniu skargi powtórzył, iż w latach [...] Gmina T. wykonywała przebudowę ulicy [...] w K. "niezgodnie z projektem technicznym i pozwoleniem na budowę". Projekt przewidywał bowiem dwustronne poszerzenie drogi (równo w obie strony od istniejącej osi), bez naruszenia ogrodzenia i pozostawieniem rowu odwadniającego. Sprzeczne z zatwierdzonym projektem i udzielonym pozwoleniem na budowę zasypanie rowu, połączone z podniesieniem korony drogi i zasypaniem ogrodzenie, spowodowało zalewanie nieruchomości skarżącego. Wyżej opisane "odstępstwo od projektu technicznego" wpisem do budowy sankcjonował inspektor nadzoru prowadzący budowę. Dokonanie wyżej opisaną metodą "zawodnienie posesji" spowodowało "zagrzybienie budynku mieszkalnego, budynków gospodarczych, przechylenie filarów stodół z rozrywaniem wieźby dachowej, pękaniem ławy i fundamentów budynku mieszkalnego i odpadaniem tynków". Zagrzybienie budynku mieszkalnego spowodowało wyniszczenie mebli, księgozbioru, obrazów, podłóg, dywanów i odzieży, a u skarżącego zwłóknienia płuc, astmę oskrzelową i choroby reumatyczne, zniszczeniu uległa nadto stolarka, piece, sprzęt AGD , zaś krowy i zwierzęta na podwórzu tonęły w błocie. Brak ogrodzenia spowodował ucieczki psów, krów i rabunki w domu obrazów, precjozów i odzieży na łączną kwotę [...] zł. Podsumowując skargę M.L. powtórzył żądanie przyznania mu, tytułem należnego odszkodowania, kwoty [...] tyś. złotych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia . Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie- w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.. Na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nadto decyzja podlega uchyleniu wówczas, gdy- stosownie do 145 §1 pkt 1 lit c - dotknięta jest naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w całej rozciągłości podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Na podstawie art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej, w tym Sądowe Kolegium Odwoławcze, zobowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zgodnie z art. 1 ust.1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 865 ze zm.), samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. W sprawach tych kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 2 ustawy). Podanie M.L. ma charakter podania łączącego wiele spraw należących do właściwości różnych organów. Zgodnie z art. 66 § 1 k.p.a. jeśli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Równocześnie zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia na które służy zażalenie. Mając powyższe na uwadze Sąd pragnie jeszcze raz podkreślić że organem właściwym do rozpatrzenia podania w części dotyczącej żądania "zasądzenia odszkodowania za ogrodzenie, zniszczone budynki oraz zdrowie w wysokości [...] tyś zł" jest sąd powszechny. Skarżący może wniesienia na zasadach ogólnych powództwo o odszkodowanie do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości, którym ze względu na wartość przedmiotu sporu w rozpoznawanej sprawie powinien być Sąd Okręgowy w T. Odnośnie podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących "wykonania przebudowy drogi niezgodnie z projektem budowlanym", organem miejscowo właściwym do ich rozpatrzenia będzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. Stosownie zaś do treści art. 229 pkt 1 i 3 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności rady gminy jest wojewoda, a wójta gminy, rada gminy. Stąd też skargę na zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez Wójta Gminy T. M.L. może wnieść do Rady Gminy T. , a na Radę Gminy T. do Wojewody . Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 66 § 1 i 3 k.p.a.