II SA/Kr 353/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 grudnia 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wymiany pokrycia dachu p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 grudnia 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wymiany pokrycia dachu skarżąca J.K. wniosła o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia tej opłaty. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, wobec tego w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 kwietnia 2010 roku skarżącej został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zakreślonym terminie skarżąca przesłała wypełniony formularz "PPF". Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż J.K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem A.K. , dziećmi: 18-letnim M. , 13-letnim M. , 8-letnią W. , 30-letnią K. oraz wnukami: 2-letnią M. i 2-miesięcznym J. Ich miesięczny dochód wynosi 2.629,60 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 1.229,60 zł oraz zasiłek macierzyński pobierany przez córkę K.K. w wysokości około 1.400 zł. W skład majątku skarżącej wchodzą: dom o powierzchni 70 m² z zabudowaniami gospodarczymi z 1863 roku, dom o powierzchni 120 m² z zabudowaniami gospodarczymi z 1950 roku, dom o powierzchni 220 m² z roku 1986 oraz nieruchomość rolna wielkości około 3 ha. Skarżąca nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Ma ona na utrzymaniu troje małoletnich dzieci, które się uczą. Mąż skarżącej nie pracuje zarobkowo ze względu na stan zdrowia, konieczność opieki nad dziećmi i pracę w gospodarstwie rolnym. Razem ze skarżącą zamieszkuje jej dorosła córka z dwójką malutkich dzieci, które samotnie wychowuje nie otrzymując alimentów. Pracodawca skarżącej od kilku miesięcy zalega z wypłatą wynagrodzenia. Do chwili złożenia wniosku skarżąca nie otrzymała wynagrodzenia za pracę w miesiącach lutym, marcu i kwietniu 2010 roku. Rodzina skarżącej korzysta z pomocy opieki społecznej w gminie. W takiej sytuacji materialnej skarżącej nie stać na zapłatę kwoty 500 zł tytułem wpisu sądowego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości brutto 1.228,60 zł (netto 832,20 zł), zasiłek macierzyński w wysokości około 1.400 zł pobierany przez dorosłą córkę skarżącej oraz dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego o areale 3 ha. Dochody te przypadają na ośmioosobową rodzinę skarżącej. Mąż skarżącej nie pracuje zarobkowo, a wynagrodzenie za pracę skarżącej nie jest wypłacane terminowo. O trudnej sytuacji materialnej rodziny świadczy fakt korzystania przez nią z pomocy społecznej (w aktach decyzja Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia ..... grudnia 2009 roku o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności). Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).