II SA/Kr 353/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 28 grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu potoku p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek skarżącego S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych II) oddalić wniosek skarżącego S. B. o ustanowienie adwokata Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek S. B. o wolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 28 grudnia 2012 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi 3.541,28 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 1.997,53 zł oraz świadczenie emerytalne żony w wysokości 1.543,75 zł. W składa majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna położona w gminie [...]. Innego majątku ruchomego ani nieruchomości skarżący nie wykazał. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. wezwano go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - przedłożenia zaświadczenia z właściwego Wydziału Komunikacji o pojazdach mechanicznych zarejestrowanych na nazwisko skarżącego lub osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym; - gdzie mieszka i czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy oraz innych potwierdzających wydatki konieczne; - przedstawienie historii rachunku bankowego skarżącego i jego żony za ostatnie trzy miesiące; - przedłożenie ostatniego odcinka pobieranych przez skarżącego i jego żonę świadczeń; - oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący do pisma z dnia 22 kwietnia 2013 r. dołączył kserokopie następujących dokumentów - opłaty za dostawę gazu za okres od marca do maja 2013 r. – 101,18 zł, za usługi telekomunikacyjne – 70,21 zł, opłata za mieszkanie – 331.90, decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2013 – 176 zł, decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012 wraz z potwierdzeniami jego zapłaty, potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczenia samochodu osobowego marki [...] za rok 2013, legitymacja osoby niepełnosprawnej na nazwisko skarżącego, zestawienie operacji na koncie skarżącego w banku PKO BP za okres od 20 lutego do 19 marca 2013 r. oraz zestawienie operacji na koncie zony skarżącego za okres od 1 kwietnia do 22 kwietnia 2013 r. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i przekazanych przez niego dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie. Skarżący wraz z żoną, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe posiada stały miesięczny dochód w postaci świadczeń emerytalnych obojga. Wykazane przeze niego miesięczne koszty utrzymania koniecznego to kwota 517,29 zł. Składają się na nią opłata za mieszkanie, gaz, telefon i podatek od nieruchomości. Innych obciążeń skarżący nie wykazał. Skarżący przedstawił wyciąg z konta bankowego za okres od 20 lutego do 19 marca 2013 r. mimo, iż wezwany był do przedstawienia historii rachunku bankowego za pełne trzy miesiące ( styczeń, luty, marzec 2013 r.). Z przedstawionego wyciągu wynika, iż w lutym 2013 r., dokonał on przelewu na rzecz A. R. kwoty 2.860 dolarów kanadyjskich co w przeliczeniu na złotówki daje kwotę 8.983,55 zł. Tytułem prezentu. Oznacza to, że dysponowała on oszczędnościami, z których część mógł przeznaczyć na koszty postepowania sądowego a także koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Również wykazane miesięczne obciążenie budżetu domowego wydatkami koniecznym, pozwala według orzekającego na wygospodarowanie potrzebnej kwoty pieniężnej na zabezpieczenie prowadzonego postepowania sądowego. Jeżeli chodzi o lokal mieszkalny, który zajmuje to jak wynika z decyzji o wymiarze podatku od nieruchomości własność tego lokalu została przeniesiona w listopadzie 2012 r. na rzecz M. P.. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).